Op Instagram zien jongeren er altijd geweldig uit, en in het echt?

Gewone tieners leiden op Instagram een interessant bestaan. „Het lukt me nooit om er in één keer goed op te staan.”

Foto's Merlijn Doomernik

‘Ik ging uit verveling wat foto’s maken’

Jens van Wageningen (15) uit Amsterdam, 2.564 volgers op Instagram

Van Wageningen is er elke dag mee bezig. Wat zegt hij, elk uur. Steeds kijken hoeveel likes een foto heeft en ook wie de foto liket. Zijn het er minder dan 500? Dan baalt hij: is de foto wel leuk genoeg? Wat is er mis? Ja, dat geeft hem stress.

Hij is een gewone jongen, met dezelfde hobby als veel leeftijdgenoten: Instagram. Een app op de telefoon waarmee hij foto’s kan delen met de buitenwereld. Alleen heeft Van Wageningen, voor een gewone vierdeklasser, opvallend veel volgers. De meeste 15-jarigen hebben er hooguit 500. Een klasgenoot, Ruben Kluivert, heeft er veel meer, 28.000, maar dat telt niet want hij heeft een heel bekende achternaam.

Jens’ foto’s zijn stoer: blonde lok, capuchon, op een scooter, of met een middelvinger. In het echt is hij een zachtaardige jongen. Op Instagram is hij een hedendaagse James Dean. Hij plaatst foto’s liefst om 20.00 uur: dan zitten de meeste volgers op Instagram, zegt hij. Oude foto’s wist hij, die zijn niet meer cool.

Van Wageningen is er een beetje „aan verslaafd”, geeft hij toe. Rond elf uur ’s avonds zeggen zijn ouders dat hij „dat ding” moet wegleggen. Hij lacht. Hij is ermee vergroeid.

Het begon door zijn oudere zus. Hij zat in groep acht en zij had een Instagram-account. „Het was net nieuw, heel hip volgens haar.” Hij vond er niks aan. Maar in de zomer ging hij, uit verveling, maar wat foto’s maken en delen. Van hemzelf. De complimenten vond hij wel leuk.

Foto’s Merlijn Doomernik en @jensvwn

Hij ging andere kinderen volgen en ze volgden hem terug. Steeds meer. Vrienden van vrienden. Op een goed moment is hij gestopt met terugvolgen. Inmiddels is hij in Amsterdam een bekendheid, onder leeftijdgenoten. Hij komt op feestjes in alle delen van de stad. Iedereen kent hem, van Instagram.

Niet iedereen waardeert zijn succes. Hij krijgt soms nare reacties, en seksuele verzoeken via de privé-berichten van instagram. Is dat geen reden om ermee te stoppen? Je trekt de raarste mensen aan? „Nee, ik vind het nog steeds leuk. Ik negeer die mensen.”

‘Ik wil niet dat iedereen mijn foto’s ziet’

Zaraa Hortuglu (16) uit Amsterdam, 660 volgers op Instagram.

Haar ouders vinden dat ze „zwaar verslaafd” is aan haar telefoon. Maar dat valt mee, zegt Zaraa Hortuglu. Ze houdt alleen graag contact met haar vrienden via Snapchat en Instagram.

Ze snapt veel meer dan dat ze instaat. Snapchat is makkelijker. Je vinkt aan welke vrienden je een foto wilt sturen, stuurt hem en dan verdwijnt hij binnen een minuut. De beelden achtervolgen je niet, tenzij iemand er snel screenshots van maakt maar dan moeten ze heel snel zijn en dus kwaad willen. Ze kent een meisje dat naaktfoto’s had gesnapt omdat ze dacht ‘dat verdwijnt toch’. Maar een jongen had screenshots gemaakt en de beelden verspreid. „Arm kind.” Zaraa verstuurt ook saaie beelden op Snap – „dat ik op de bank hang”. „Het is alleen voor 150 echte vrienden.”

Foto’s Zaraa Hortuglu

Op Instagram post ze veel minder. Maar wat ze post, is bedoeld om te laten zien dat ze een interessant leven heeft. „Iemand die niet alleen met school bezig is.” Ze maakt mooie foto’s van etentjes of de kermis. Geeft dat wel eens stress? „Ja, als een foto niet lukt. Laatst zag ik een mooie auto en die wilde ik fotograferen maar toen reed hij net weg.” Ze vindt het belangrijk wat mensen van haar vinden, dat is wel balen.

Haar Instagram-account is privé, hij is alleen te bekijken door mensen die haar eerst een verzoek sturen. „Ik wil niet dat iedereen mijn foto’s ziet. Dan vinden ze iets van me voordat ze me echt kennen.” Op Facebook doet ze „ bijna niks want mijn hele familie zit erop.”

Sinds de moord op Anne Faber eisen haar ouders dat ze Zaraa kunnen volgen met de app ‘zoek vrienden’. Dan kunnen ze haar telefoon, en dus haar, altijd traceren. „Ik vind het overdreven. Maar, ik word inderdaad wel voortdurend door mannen aangesproken als ik in de stad ben.”

‘Meiden posten meer foto’s, jongens kijken’

Rick Baars (net 18) uit Roelofarendsveen, 514 volgers op Instagram.

„Ik kijk wel eens met een vriend mee naar Instagram-profielen van mensen op school. Veel komen uit de stad, Amsterdam en Zaandam. Ze plaatsen heel andere dingen online dan wij, in het dorp. Dat ze uit hun bed stappen, rondhangen, dat soort dingen. Daar is het normaler dat je meer laat zien. Als je dat hier zou doen zouden mensen er sneller wat van zeggen. Ik denk dat ze opener zijn dan in de Veen. Nog een verschil: zij plaatsen foto’s met sterke drank. Wij met een biertje.

Foto’s rickbaars7

„Ik vind dat je volgersaantal niet zoveel over je zegt. Je kunt wel duizend volgers hebben, maar wat schiet je ermee op? Mijn vijfhonderd volgers op Instagram ken ik allemaal persoonlijk. Ik heb mijn profiel afgeschermd. Niet dat ik iets te verbergen heb, maar ik ben wel op mijn hoede. Je hebt van die rare accounts die je foto’s stelen en gebruiken voor andere profielen. Op vakantie post ik niets. Dan weten inbrekers dat je niet thuis bent.

„Ik zou nooit een foto van een Starbucks-koffie op Instagram plaatsen; ik ga daar ook nooit heen want ik vind dat ook niet lekker. Ik plaats geen selfies, ga niet poseren voor een Instagramfoto. Ongeveer één keer in de drie maanden zet ik iets op Instagram. Bijna altijd in het weekend. Dan maak ik meer dingen mee – meer dan wanneer ik naar school ga of in de trein zit. Een foto met een biertje in mijn hand, met de gasten op de voetbal, dat soort dingen. Foto’s die toevallig van me gemaakt zijn. Meiden posten meer, jongens kijken.

„Mijn vrienden doen soms een wedstrijdje, om elkaar wat te sarren. Zetten ze tegelijkertijd een foto op Instagram en kijken ze wie aan het eind van de avond de meeste likes heeft. De volgende dag halen ze de foto er meestal weer vanaf.”

‘Een foto is goed als je spontaan bent’

Anja Vuckovic (17) uit Sint- Oedenrode, 1.084 volgers op Instagram.

„Ik denk dat knappe mensen meer volgers hebben. Dat snap ik wel. Ik ken een meisje uit Eindhoven dat opeens veel volgers heeft, omdat ze heel mooi is. Mensen die haar zijn tegengekomen zeggen dat ze er in het echt heel anders uitziet dan online. Minder knap dan op de foto’s. Dat vind ik jammer. Ik vind dat je op je foto’s moet zijn zoals je echt bent. Bij jongens met veel volgers en likes is dat verschil vaak nog veel groter. Ik denk dat veel jongens hun foto’s meer bewerken dan meisjes.

„Likes zijn niet mijn doel als ik een foto plaats. De foto’s op mijn Instagram moeten vooral een leuke herinnering zijn. Van vakanties, van feestjes. Meestal krijg ik wel rond de driehonderd likes. Op selfies krijg ik meestal de meeste reacties, meer dan foto’s waar anderen opstaan. Dat hebben andere mensen ook.

„Ik zie dat er jongeren van een jaar of 14 zijn die foto’s met minder dan tweehonderd likes gewoon verwijderen. Dat heb ik ook weleens gedaan toen ik jonger was. Nu denk ik: wat boeit dat. Als ik hem zelf leuk vind, laat ik hem staan.

Foto’s Merlijn Doomernik en @xanjavuckovic

„Een foto is goed als je er spontaan op staat. Ik ga niet iemand vragen een foto van me te maken als ik gewoon ergens sta. Dat is ongemakkelijk. Heel soms, als ik er behoefte aan heb, vraag ik het wel aan een vriendin.

„Als je een foto met vriendinnen maakt moet zo’n foto vaak wel een paar keer opnieuw, haha. Het lukt me bijna nooit om in één keer goed op een random foto te staan. Bij sommigen zie ik dat wel. Hoe krijg je dat voor elkaar, denk ik dan, dat het er spontaan en zo goed uitziet. Maar misschien hebben zij er ook wel lang over gedaan.

„Ik heb twee vriendinnen die er veel mee bezig zijn. Die gaan vaak samen naar het bos om foto’s van elkaar te maken. Die zetten ze op Instagram, met een mooie tekst eronder. Ik heb nooit inspiratie voor de tekst bij een foto. Als ik er met vriendinnen opsta zet ik er iets bij als ‘leuk feestje’. Maar het is niet dat ik er hele quotes bijschrijf. Dat soort dingen kan ik nooit verzinnen.”