Brieven 10/11/2017

Nationaal Schoolontbijt

Wél in Schijf van Vijf

In de brief Kinderen eten zich ziek aan het Nationaal Schoolontbijt (8/11) staan onwaarheden. Bijvoorbeeld dat de meeste producten niet uit de Schijf van Vijf komen, terwijl dertien van de in totaal zestien producten in de Schijf van Vijf staan, de overige drie – stroop, jam en de krentenbol – zijn dagkeuzes. De term „excuuskomkommer” doet zeker geen recht aan de belangrijke rol die het Nationaal Schoolontbijt geeft aan groente én fruit bij het ontbijt, met komkommers, appels en mandarijntjes.

Verder bestaat het ontbijt ook uit verse producten als volkorenbrood, 30-pluskaas en halfvolle yoghurt. Het Nationaal Schoolontbijt geeft bovendien voor de dranken het goede voorbeeld aan de ontbijttafel: halfvolle melk en thee. De organisatie maakt zelfstandig afwegingen bij de samenstelling van het ontbijt met de steun van partijen als het Voedingscentrum, Gezonde School en het Nationaal Actieplan Groenten en Fruit. Allemaal met de missie om het ontbijtgedrag van basisscholieren te verbeteren.

Wat kinderen onder meer leren, is dat je groente en fruit ook op andere momenten kunt eten, zoals bij het ontbijt of de lunch. Dat is wat we willen stimuleren. De echte veroorzakers van overgewicht bij kinderen zijn de hoeveelheid suikerhoudende dranken, koek en chips, in combinatie met te weinig beweging.


Nationaal Schoolontbijt,
Voedingscentrum en
Nationaal Actieplan Groenten en Fruit

Zwarte Piet

Spaanse edelman?

Historische kostumering en Nederland, het blijft een ongemakkelijke combinatie. Amsterdam heeft ervoor gekozen de 400 pieten die Sinterklaas vergezellen bij zijn intocht in de stad in het vervolg te kleden als zestiende-eeuwse Spaanse edellieden (Intocht. Kleding voor Piet, 7/10). Op de begeleidende foto zien we twee pieten in rood-gele uitdossing, de kleuren van de Spaanse vlag.

Nu zou de stoet toch heel wat minder vrolijk ogen als het gevolg van de Sint inderdaad gekleed zou worden zoals een Spaanse heer van stand uit die eeuw, want die ging gekleed in het zwart of in wit, als jeugdig alternatief. Daarvan getuigen portretten en ook Baldassar Castiglione, auteur van Het boek van de hoveling, verschenen in 1528. In dit handboek voor de hoveling, dat de vorm heeft van een discussiërend, Italiaans gezelschap, merkt een van de heren op „dat voor kleding zwart beter staat dan alle andere kleuren”, en dat „uit de kleren de ernst zou moeten spreken die de Spanjaarden zozeer in acht nemen, want het uiterlijk getuigt vaak van het innerlijk”.

Er zijn nog wat andere kenmerken in hun kostumering waarvoor de zestiende-eeuwse Spaanse edelman niet verantwoordelijk mag worden geacht. Zijn buis zou onberispelijk glad om zijn torso sluiten, dankzij het binnenwerk dat de kleermaker aanbracht. De voering onder de banden van zijn broek zou niet zo slordig tussen de repen uitpuilen, en om in de broek ruimte te scheppen voor zijn edele delen, had hij een bescheiden ‘voorbroek’, zoals dit detail in Nederland heette. Zijn hoofd zou rusten op het hoge boord van zijn buis, omgeven door een smalle plooikraag. Op zijn hoofd zou een kleine, zwarte baret staan, gesierd met hooguit de top van een struisvogelveer. Zijn haar zou kortgeknipt zijn, het gezicht omlijst door een kleine, puntige baard, aangevuld met een smalle snor. De Amsterdamse pieten gekleed als Spaanse edelen? Toch meer als Sancho Panza’s uit de verkleedkist.