Vlaming Koen Peeters wint ECI Literatuurprijs

Boekenprijs

‘De mensengenezer’ is volgens de jury „een boek dat raakt aan het onzegbare”. Schrijver Koen Peeters krijgt 60.000 euro.

Koen Peeters Foto Koen Broos

Schrijver Koen Peeters heeft voor zijn roman De mensengenezer de ECI Literatuurprijs 2017 gewonnen. De Vlaming ontving donderdagavond in Den Haag zowel de prijs van de vakjury, ter waarde van 50.000 euro, als die van de vijftigkoppige lezersjury, een bedrag van 10.000 euro.

Volgens de jury is Peeters’ roman „een helder geschreven boek dat het anekdotische overstijgt, een boek dat raakt aan het onzegbare”. De bekendmaking, door juryvoorzitter Thom de Graaf, werd op televisie uitgezonden bij Nieuwsuur.

De ECI Literatuurprijs is sinds drie jaar de opvolger van de AKO Literatuurprijs en de belangrijkste tegenhanger van de Libris Literatuurprijs – waarbij de ECI dankzij de Lezersprijs wel een groter prijzengeld heeft.

De mensengenezer, de elfde roman van Peeters (1959), gaat over de onzichtbare krachten die sturing geven aan het leven, en over de onveranderlijkheid van die krachten – het verhaal vervlecht dan ook de Eerste Wereldoorlog, de Belgische koloniale tijd in Congo en het heden. De roman strekt zich uit van de Vlaamse Westhoek, waar de grond vol gesneuvelde militairen zit, naar Congo, waar de jezuïetenmissionaris Remi en de jonge antropoloog Koen op verschillende momenten in de tijd parallelle gebeurtenissen beleven: ook een aanwijzing voor iets dat op een aanwezigheid van ‘geesten’ wijst.

Lees de recensie door Sebastiaan Kort: Wie verlichting zoekt moet wild denken

De stijl is zowel verhalend als essayistisch als filosoferend, waardoor De mensengenezer zich op het snijvlak bevindt van fictie en non-fictie. Het is de eerste grote literaire prijs voor Peeters, die eerder met De bloemen (2012) de kleinere F. Bordewijk-prijs won.

Een jury van lezers, geselecteerd door NRC en het Vlaamse tijdschrift HUMO, debatteerde donderdagmiddag anderhalf uur lang vurig over hún winnaar, waarna De mensengenezer net de meeste stemmen kreeg. Van de zes genomineerden waren Noodweer van Marijke Schermer en De waren van Daniël Rovers de andere favorieten. De bekendste schrijvers op de shortlist, Peter Terrin (Yucca) en Annelies Verbeke (Halleluja), vielen na de eerste stemronde af.

De mensengenezer was „een beetje langdradig”, vond de eerste lezer die tijdens het juryberaad aan het woord kwam, nota bene afkomstig uit de Vlaamse Westhoek. Hoewel het boek meerdere lezers aanvankelijk „niet aanstond” gaven velen zich gewonnen en zo kantelde ook de stemming ten gunste van het „fantastische”, „magische” boek van Peeters. Overigens gold dat met name voor de Vlamingen in de jury: „Ik voelde me direct thuis in dit boek.”

Vorig jaar ging de prijs naar Martin Michael Driessen, voor zijn verhalenbundel Rivieren. Ook toen was de keuze van de vakjury identiek aan die van de lezersjury.