NAVO stuurt weer meer manschappen naar Afghanistan

Navo-missie

Het aantal aanslagen in Afghanistan neemt snel toe, IS rukt er op. De NAVO-troepen in het land worden met 3.000 man uitgebreid.

In plaats van af te bouwen, zoals de laatste jaren het geval was, gaan er weer meer NAVO-troepen naar Afghanistan. De NAVO- defensieministers zullen deze donderdag instemmen met het voorstel 3.000 militairen te sturen, die daar de Afghaanse politie en veiligheidstroepen gaan trainen en adviseren.

Momenteel zijn er zo’n 13.000 militairen in Afghanistan uit 39 landen, vooral uit de VS. Welke andere landen extra militairen gaan leveren is nog onbekend. Het is de bedoeling dat de militairen begin 2018 naar Afghanistan vertrekken.

Het besluit weer meer NAVO-troepen naar Afghanistan te sturen is een noodzakelijke correctie van een verkeerd besluit van 2015, zegt Jorrit Kamminga van Instituut Clingendael met klem aan de telefoon. „Er werd toen besloten troepen terug te trekken omdat de binnenlandse politieke situatie in de VS en in landen in Europa dat vereiste. Er werd niet gekeken of het ook goed was voor Afghanistan zelf.”

Sinds 2015 is Afghanistan instabieler en onveiliger geworden. Volgens het laatste kwartaalrapport van Sigar, Washingtons adviesorgaan voor Afghanistan, is nu 57 procent van de 375 districten in Afghanistan in handen van het Afghaanse leger. Eind 2015 was dat nog 72 procent. De overige gebieden staan onder controle van verschillende Talibaan-milities.

Sindsdien is het aantal aanslagen sterk toegenomen, zegt Dick Zandee, NAVO-expert bij Clingendael. Ook komt Islamitische Staat op: de terreurbeweging zat al in Oost-Afghanistan, maar is nu ook in het noorden te vinden. Twee aanslagen van alleen al deze week zijn door IS opgeëist. Volgens Kamminga moeten de 3.000 militairen dan ook gezien worden als een signaal van de VS aan IS.

Een andere gevolg van de terugtrekking van de NAVO-militairen indertijd is dat Afghaanse strijdkrachten soms overlopen naar de Talibaan, bijvoorbeeld omdat ze dan beter betaald krijgen. De Afghaanse strijdkrachten zijn niet op orde. De overheid krijgt miljarden aan internationale steun, maar genereert zelf geen inkomsten omdat de grootste inkomstenbron van het land – papaverteelt – in handen is van de Talibaan, „Als de internationale geldstroom naar het leger stopt, stort de boel in”, zegt Zandee.

De machteloosheid van de overheid is zorgelijk, benadrukt Bette Dam, schrijfster en docent Afghanistan-studies aan Sciences Po in Parijs. Volgens haar zou de NAVO er het meest bij gebaat zijn wanneer de militairen optreden als „een soort brandweer” bij conflictbemiddeling, zeker gezien de onderlinge rivaliteit tussen de Afghaanse milities. „Het beste is als experts onderzoeken of politieke oplossingen mogelijk zijn, experts die alle facties kennen. De militairen kunnen hen beschermen en steunen als dat nodig is.”