Duitse krant publiceert lijst met 33.293 omgekomen vluchtelingen

De informatie is inclusief regio van herkomst, doodsoorzaak, naam, leeftijd – voor zover bekend. In veel gevallen staat er alleen N.N. (Nomen Nescio, naam onbekend).

Een migrant probeert een boot te bereiken van van de Duitse ngo Sea-Watch in de Middellandse Zee, 6 november 2017. Foto Alessio Paduano/AFP

Als een sober monument oogt de bijlage, 48 pagina’s dik, die deze donderdag bij de Berlijnse krant Der Tagesspiegel is gevoegd. Het is één lange lijst met doden: 33.293 vluchtelingen, asielzoekers en migranten die sinds 1993 op weg naar Europa zijn verdronken of op andere manieren om het leven zijn gekomen. Inclusief regio van herkomst, doodsoorzaak, naam, leeftijd - voor zover bekend.

In veel gevallen staat er alleen N.N. (Nomen Nescio, naam onbekend), en dan tussen haakjes: man, vrouw, kind en soms een leeftijd.

De bijlage bevat geen foto’s, geen tekeningen, geen kleuren - alleen maar letters en cijfers. Het enige wat je als lezer kan doen is lezen. Bijvoorbeeld: „18 augustus 2016. Vijf mensen. Namen onbekend. Uit Syrië. 2 kinderen, 2 vrouwen, 1 man. Kleine houten boot sloeg om bij Libië”. Of: „15 augustus 2010. 3 mensen. Namen onbekend. Uit Mali. In de Algerijnse woestijn omgekomen van de dorst.” Enzovoorts, enzovoorts.

Kristalnacht

Niet toevallig doet de krant dit op 9 november, een beladen datum in de Duitse geschiedenis (1918: uitroepen van de republiek, 1923: Hitler-Putsch, 1938: Kristalnacht, 1989: Val van de Muur). Juist op deze dag moeten we niet vergeten, schrijft de krant, dat niet iedereen de kansen heeft die wij Duitsers hebben. De lijst moet laten zien dat achter iedere naam, achter iedere dode, een eigen geschiedenis schuil gaat.

De lijst is een project van de Turkse kunstenares Banu Cennetoglu, die er al jaren mee bezig is, en er ook al eerdere versies van heeft gepubliceerd. Ze ziet de lijst uitdrukkelijk niet als kunst, zei ze in een eerdere interview met de krant.

Cennetoglu schrijft bij de lijst dat de 33.293 mensen zijn omgekomen (stand op 15 juni 2017) door „de dodelijke politiek van de vesting Europa”. Of de Tagesspiegel die schuldtoewijzing deelt, is niet helemaal duidelijk.