Cultuur

Interview

Interview

Word je gelukkiger van menselijk contact met of zonder digitale hulpmiddelen? Beeld uit de voorstelling Bliss

Foto Menno van der Meulen

Zoeken naar geluk in een digitale wereld: telefoon aan of uit?

Offline gaan in een digitale wereld, welk effect heeft dat op menselijk contact? Dat vraagt choreograaf Jasper van Luijk zich af in Bliss, de eerste dansvoorstelling van zijn nieuwe gezelschap Shifft in Utrecht.

Wat is geluk in het huidige digitale tijdperk? Dat vroeg choreograaf Jasper van Luijk zich af toen een bevriende lichtontwerper naar Zweden vertrok om ‘off-grid’ te gaan. „Hij ging in een community leven in het bos. Ik vroeg hem: “Waarom, je hebt het toch hartstikke goed hier?” Maar hij voelde zich overspoeld door de digitale wereld. In Zweden ging hij helemaal offline, hij checkte nog maar een keer in de drie weken zijn mail. Dat intrigeerde me.”

Zo erg, dat Van Luijk er zijn nieuwe dansvoorstelling Bliss aan wijdt, de eerste voorstelling van zijn nieuwe interdisciplinaire dansgezelschap Shifft, gevestigd in Utrecht. In samenwerking met schrijfster Helena Hoogenkamp onderzoekt hij een vraag die typisch is voor wie online contact niet meer weg te denken is: hoe verandert ons contact als we zijn losgekoppeld van de digitale wereld? „Als je met twintig man in een bos in Zweden gaat zitten, ben je daar ook bezig met het verhouden tot de ander. Of dat nu via een computer doet, of via een kampvuur, daar zit weinig verschil in. Het enige is verschil is het wezenlijke contact, elkaar aankijken terwijl je een gesprek voert. En online is de nuance soms wat verder te zoeken. Maar in essentie zijn we online en offline hetzelfde: we zoeken contact en bevestiging bij de ander. Maar bij welke vorm van contact zijn we echt gelukkig?”

Om die vraag te beantwoorden werkt Van Luijk voor Bliss samen met schrijfster Helena Hoogenkamp. „Zij kijkt heel anders naar de wereld dan ik. Dat zie je ook in haar werkwijze. Haar tekst is heel anekdotisch, terwijl wat ik maak juist abstract en associatief is. Het was een uitdaging om dat bij elkaar te brengen in een voorstelling. Dans en taal zijn echt twee verschillende vertelvormen.”

Knuffelen

Van Luijk heeft alle notificaties op zijn telefoon uitgezet. Hij wil geen slaaf meer zijn van de informatie die hij constant binnenkrijgt, maar zelf bepalen wanneer hij reageert. Toch is de technologie achterlaten en in een bos in Zweden gaan wonen niet de oplossing, denkt Van Luijk. „We zijn vergroeid met onze telefoons. Dat is nu de status quo, daar moeten we mee dealen. We moeten het daarom niet wegstoppen, alsof het iets engs is. We moeten het controleren. Niet door het heel hard weg te duwen, maar ook niet door erin te verdwijnen. We moeten een middenweg zoeken.”

„Tien jaar geleden had niemand kunnen bedenken dat we nu een smartphone zouden hebben. Hier, het scherm gaat aan als ik mijn telefoon omdraai! Bijna alsof het me roept. Maar ik geloof wel meer in menselijk contact. We knuffelen nog steeds, we zoenen nog steeds en we slapen met elkaar. Ik ben een romanticus, ik houd van mensen. Bliss is een zoektocht naar geluk. Waar zijn we gelukkiger? Met elkaar of zonder elkaar? Keren we terug naar huis als het mislukt? En als je terugkomt, hoe ben je dan veranderd?”

Bliss is de eerste productie van het nieuwe dansgezelschap Shifft. De voorstelling gaat op 8 nov 2017 in première in Theater Kikker in Utrecht, toernee t/m 1 febr 2018