Catalanen protesteren in hartje Brussel

Demonstraties

Voor- en tegenstanders van de Catalaanse onafhankelijkheid verzamelden zich in het hart van Europa. Maar de EU blijft zwijgen.

Catalaanse burgemeesters protesteren buiten het gebouw van de Europese Commissie in Brussel. Foto AP / Geert Vanden Wijngaert

‘Viva Espagna!’, zingen met de Spaanse vlaggen wapperende demonstranten op het Brusselse plein waar de Europese Commissie zetelt. Meteen krijgen ze tegengas, vanaf de overkant. Daar staan ruim honderd Catalanen die ‘leve de republiek’ scanderen.

Voor- en tegenstanders van de Catalaanse onafhankelijkheid verzamelden zich dinsdag in het hart van de EU-wijk waar ruim tweehonderd Catalaanse burgemeesters hun opwachting maakten. Al maanden blijft de EU categorisch zwijgen over de ‘Catalaanse kwestie’. Een strikt interne Spaanse aangelegenheid – is het standpunt. Dat de inmiddels afgezette Catalaanse president Carles Puigdemont zich schuilhoudt in Brussel heeft daar niets aan veranderd. Met hun komst naar Brussel hoopten de burgemeesters de druk op Europa op te voeren.

De Europese Commissie kan niet langer „wegkijken”, zei de meegereisde burgemeester Josep Ramon van de Catalaanse gemeente Serinya. „Dit is wel degelijk een Europése kwestie. Want wij, Catalanen, zijn Europeanen.”

De EU moet een „constructieve rol spelen in deze crisis”, vindt Amadeu Altafaj, de onlangs door de Spaanse regering ontslagen EU-vertegenwoordiger namens Catalonië. Bijna twintig jaar werkte hij voor de EU. Nu is hij werkeloos. „Iemand als eurocommissaris Frans Timmermans, verantwoordelijk voor fundamentele rechten in de EU, moet iets doen.”

De Catalanen krijgen ook steun uit Vlaamse hoek. Frans Hulpia, een oudere heer uit Gent, staat al sinds de vroege ochtend met een gele Vlaamse vlag op het plein. Hij is aanhanger van België’s grootste partij N-VA, de Vlaams-nationalisten die op termijn streven naar een onafhankelijke republiek Vlaanderen. „De Catalaanse is ook een Vlaamse kwestie”, zegt Hulpia. „De Catalanen vragen op een heel democratische, brave manier om hun onafhankelijkheid. Dat zou Europa moeten steunen.”

Terwijl de Catalanen met gebalde vuisten hun volkslied aanheffen klinkt verderop felle kritiek. „Het zijn leugenaars!”, roept Isabel Calvo met een van woede trillende stem. Ze woont al 23 jaar in Brussel. Oorspronkelijk komt ze uit Aragon, een provincie naast Catalonië. „Dit is een nachtmerrie. Er zijn meer burgers in Catalonië die helemaal géén afscheiding willen.”

Tussen de Catalaanse vlaggen wappert een Europese vlag waar de sterren uit zijn geknipt. „Ik ben mijn hele leven Europeaan geweest, maar nu heb ik m’n twijfels”, zegt de Catalaanse politicus en europarlementariër Josep-Maria Terricabras. Hij noemt het „verbazingwekkend” dat Europese steun uitblijft.

„We willen dat Brussel naar ons luistert”, zegt burgemeester Julia Gil van de Catalaanse gemeente Annyonet de Puigventos. „Politieke gevangenen in een Europese democratie, dat kan gewoon niet.”

In Spanje zitten acht Catalaanse ministers vast, op verdenking van rebellie, opruiing en misbruik van belastinggeld.

Het blijft bij rumoer en spektakel – vanuit de EU-gebouwen rond het plein komt geen reactie. En dus verhuist het gezelschap in de namiddag naar het Brusselse kunstencentrum Bozar waar de Catalaanse beweging een internationale persconferentie houdt.

Als in de bomvolle zaal plots ook Puigdemont verschijnt is de opwinding groot.

„President, vrijheid!”, wordt er geroepen.

Voor in de zaal zitten ook prominente N-VA-politici. Als Puigdemont op het podium klimt, richt hij zich allereerst tot de Vlamingen, „onze vrienden”.

Maar in Brussel zijn het voorlopig zijn enige politieke vrienden.