NRC checkt: ‘Trump vermoordt Japanse siervissen’

Dat stellen boze twitteraars nadat president Trump vissen gevoerd had in Japan.

President Trump en premier Abe voeren karpers. Foto Jonathan Ernst/Reuters

De aanleiding

Maandag, op de tweede dag van zijn bezoek aan Japan, was de Amerikaanse president Trump in het Akasaka-paleis in Tokio. Zijn gastheer, premier Shinzo Abe, nodigde Trump uit om voorafgaand aan de lunch met hem koi, gekleurde karpers, te voeren. Na eerst voedsel met een lepel uit een houten doosje in de vijver te hebben gegooid, keerde Trump het doosje om waardoor al het voedsel in de vijver terechtkwam. Die actie leidde tot veel ophef op sociale media. De teneur: Trump kan zelfs geen vissen voeren. Veel mensen zeggen dat Trump de bijzondere vissen – bijnaam: keizers van het water – heeft gedood door ze te veel eten te geven. Onderzoeksjournalist en documentairemaker Lindsay Beyerstein (@Beyerstein) twitterde: „Trump murders beloved koi by overfeeding. It’s not a Las Vegas buffet, you moron. They suffocate on the extra food!

Waar is het op gebaseerd?

De woede op Twitter werd veroorzaakt door nieuwsfoto’s van Trump die het voedseldoosje omkeert. De foto past in het beeld dat Trump met zijn gebruikelijke lompheid een delicate ceremonie om zeep helpt door zich niet aan regels te houden en zich als een kind te gedragen.

Al snel volgde echter een nuancering van dat beeld. Op een video van het vissen voeren is te zien dat Abe zich evenmin aan het ‘lepelen’ houdt. Voorafgaand aan Trumps omkeeractie gooit Abe flink wat voedsel in de vijver door het doosje met beide handen vast te houden en het voedsel over de rand te schudden. Trump gaat meteen nog een stapje verder. Je kan zeggen dat Abe de balorigheid van Trump uitlokt.

Dat Abe lacht om Trumps actie zegt weinig: het openlijk tonen van afkeuring is in Japan taboe. De ander, zeker de gast, mag niet in verlegenheid worden gebracht. Blijft over de vraag: hoe schadelijk was Trumps actie voor de koi? Zijn ze nu dood?

En, klopt het?

De kans op dode karpers in het Akasaka-paleis is bijzonder klein. Een direct gevaar door verstikking, waar Beyerstein over spreekt, is er niet. Vissen kun je niet overvoeren, zegt Anja Albertsboer, secretaris van de Nishikigoi Vereniging Nederland, met 3.300 koihoudende leden. Overtollig voedsel scheiden de koi af.

Indirect is er wel een gevaar: verontreiniging van het water. Koi zijn sensitieve dieren die een juiste biochemische balans van het water nodig hebben. Een verstoorde balans veroorzaakt stress en kan leiden tot sterfte.

Rob Heijmans, dierenarts bij de Brabantse dierenkliniek Landhorst, staat bekend als de ‘koidokter’. Visvoer bestaat uit eiwit en vet, vertelt hij. Als de koi te veel eiwit krijgen aangeboden, wordt dat niet afgebroken en komt er ammoniak in het water. Dat leidt tot brandplekken op huid en kieuwen van de koi. Wondjes leiden tot verminderde weerstand, de vissen zijn dan ontvankelijker voor parasieten. Maar als het bacteriële waterfilter goed werkt en de watertemperatuur niet te hoog is, komt het niet zover.

Elke koihouder houdt de waterwaardes goed in de gaten. Digitale metertjes in de vijver waarschuwen de eigenaar via zijn smartphone voor veranderingen. In Japan, land van de koicultuur, zijn ze zeer zorgvuldig. Na Trumps vertrek hebben ze mogelijk het voedsel uit het water gevist of het water ververst. Albertsboer: „Bij een gemiddelde vijver kost een waterwissel van 20 procent een half uur. ”

Tien minuten na het gesprek belt koidokter Heijmans terug. Hij heeft de video uit Japan bekeken. „Die doosjes bevatten een afgemeten hoeveelheid voedsel. Loos alarm.”

Conclusie

Trump heeft geen karpers vermoord. Waarschijnlijk ondervinden ze zelfs geen enkele schade van zijn actie. Wij beoordelen de stelling als onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt