In Amsterdam mag je straks wat bijverdienen naast je uitkering

Bijstand

De gemeente doet een proef met de bijstand: inwoners mogen een deel van hun verdiensten houden, ook al krijgen ze een uitkering.

Foto Getty Images/iStockphoto

Amsterdammers in de bijstand mogen binnenkort geld bijverdienen zonder dat het wordt ingehouden op hun uitkering. Dat maakte wethouder Arjan Vliegenthart (Sociale Zaken, SP) dinsdag bekend in een brief aan de Amsterdamse gemeenteraad. De bijstandsontvangers mogen vanaf februari de helft van hun eigen bijverdiensten houden, tot een maximum van 200 euro per maand.

Het gaat om een experiment dat twee jaar zal duren. Eerder wilde Amsterdam zich aansluiten bij een landelijk bijstandsexperiment. Maar het vorige kabinet weigerde de hoofdstad toe te laten. De stad moest eerst de verplichte tegenprestatie voor bijstandsgerechtigden in zijn plaatselijke verordening opnemen – al hoefde die niet in praktijk gebracht te worden. De gemeenteraad weigerde dat echter en riep de wethouder op om een eigen proef te starten.

Voor een groot deel lijkt de proef op het voorstel dat Amsterdam al eerder had ingediend bij het ministerie van Sociale Zaken, en waar het ministerie positief over was: 750 bijstandsontvangers worden verdeeld over drie groepen. De eerste groep wordt volledig vrij gelaten en krijgt alleen op eigen verzoek begeleiding. De tweede groep krijgt juist extra begeleiding en moet ook verplicht solliciteren. De derde groep krijgt reguliere begeleiding.

Het grote verschil met het landelijke experiment is dat straks alle drie de groepen 200 euro per maand mogen bijverdienen. Sterker nog: alle Amsterdammers die zich aanmelden voor deze proef mogen gaan bijverdienen, óók als ze niet worden toegelaten tot de 750 deelnemers die worden gevolgd. Door het ontbreken van goedkeuring uit Den Haag, valt de proef niet onder de landelijke experimentenwet. Daarom moet de gemeente alle bijstandsontvangers gelijk behandelen.

Amsterdam hoopt dat de bijverdiensten zullen motiveren om parttime werk te zoeken. „Voor veel mensen is dat een opstapje naar méér werk”, zegt wethouder Vliegenthart. „We hopen dat zij uiteindelijk een baan vinden waardoor ze helemaal geen bijstand meer nodig hebben.”

De bijverdiensten worden overigens in eerste instantie wél afgetrokken van de uitkering. Ze worden weer teruggestort via premies die twee keer per jaar worden uitgekeerd. Ook dat was juridisch noodzakelijk, zegt Vliegenthart. „In een ideale wereld hadden we dat misschien anders vormgegeven, maar dit paste het beste binnen de wet.”

Staatssecretaris Jetta Klijnsma lanceerde de proef met de Participatiewet eind vorig jaar na druk van gemeenten. Lees ook: Experimenten met bijstand vanaf volgend jaar mogelijk

De Amsterdamse gemeenteraad moet nog instemmen met het plan van Vliegenthart. In de hoofdstad zijn zo’n 40.000 bijstandsgerechtigden. Ongeveer 3.000 van hen hebben een deeltijdbaan.

Ook Utrecht mag vooralsnog niet meedoen aan het landelijke experiment omdat die gemeente, net als Amsterdam, geen verplichte tegenprestatie in zijn verordening heeft staan. Maar het stadsbestuur van die stad wil wél tegemoetkomen aan dat bezwaar. Wethouder Victor Everhardt van Sociale Zaken (D66) stelde de gemeenteraad onlangs voor om de tegenprestatie op papier wel te verplichten, maar in de praktijk niet.

Rotterdam experimenteert met een nieuwe aanpak voor mensen in de bijstand die niet snel werk vinden. Het oplossen van je problemen als werk. Lees ook: Proef met bijstand in Rotterdam: 32 uur per week bezig