Hij trof de kerk van zijn schoonmoeder

Schietpartij Texas

Zondagochtend schoot Devin Kelley 26 kerkgangers dood in Sutherland Springs, Texas. Trump reageerde met „gebeden”.

Foto KSAT/AP

Aan de epidemie van extreem vuurwapengeweld in de Verenigde Staten komt geen einde. Vijf weken na de dodelijkste schietpartij in de Amerikaanse geschiedenis, in Las Vegas, sloeg een schutter toe in een kerkje in Sutherland Springs, in de staat Texas. Devin Kelley schoot 26 kerkgangers dood, en verwondde er zeker twintig. Hij werd korte tijd later dood gevonden in zijn auto.

De ochtenddienst in de First Baptist Church van het dorpje Sutherland Springs was volgens getuigen net begonnen toen Kelley er met een semi-automatisch geweer binnenliep. Hij begon meteen te schieten op de kerkgangers, die met enkele tientallen binnen waren. Hij schoot onder meer een jongen van vijf en een meisje van veertien dood. Acht leden van één familie bevinden zich onder de slachtoffers.

Traditioneel was de desinformatie die vrijwel meteen na de schietpartij begon. Zo werd Kelley op rechtse complotsites als Infowars in verband gebracht met het linkse Antifa. Niets wijst op een ideologisch motief. Volgens de politie koos hij deze locatie uit, omdat zijn schoonmoeder deze kerk bezocht.

Kelley (26) werkte ooit voor de luchtmacht, maar is volgens Amerikaanse media in 2012 ontslagen wegens mishandeling van zijn vrouw en kind. Op LinkedIn noemt hij zichzelf „een hardwerkend, toegewijd persoon”.

Sutherland Springs is een grotendeels leeggelopen dorpje vlak bij de stad San Antonio. De First Baptist Church speelde een grote rol in de diepreligieuze lokale gemeenschap. De kerk deelde voedsel uit, organiseerde lokale feesten en zamelde geld in voor de brandweer.

De diensten verliepen er informeel, blijkt uit registraties op YouTube. In zijn laatste dienst, een week geleden, preekte voorganger Frank Pomeroy met een motor voor zich. „Iedereen vraagt zich af wat die motor hier doet. Daardoor blijft deze preek in uw hoofd zitten.”

Zoals een motorrijder moet hangen om te sturen, zo moeten christenen op God steunen, zei hij. „Als dingen niet lijken te kloppen, nemen wij mensen het initiatief snel over. We moeten alles aan God overlaten. Onbegrijpelijke dingen hebben een bedoeling die wij niet kennen.”

Massale schietpartijen

Las Vegas (58 doden, vorig maand), Orlando (49 doden, 2016), Virginia Tech (32 doden, 2007), Newtown (26 doden, 2012) en nu Sutherland Springs: de vijf grootste schietpartijen in de VS vonden allemaal plaats in de laatste tien jaar. Massale schietpartijen komen de laatste jaren veel vaker voor en er vallen veel meer slachtoffers.

Na de aanslag in New York van vorige week (8 doden) riep president Trump meteen op tot maatregelen. Hij wil de doodstraf voor de aanvaller, de in Oezbekistan geboren Sayfullo Saipov, riep op migranten strenger te screenen, en zei dat terreurgroep Islamitische Staat (IS) „tien keer harder” was gebombardeerd in Irak en Syrië.

Maar na de zoveelste schietpartij die primair een Amerikaans probleem is, is het opnieuw stil in Washington. Trump, op reis in Japan, kwam met een „gedachten en gebeden”-verklaring die vooral medeleven met de slachtoffers uitdrukte. De schietpartij was niet vuurwapengerelateerd, zei Trump, maar had te maken met de geestelijke toestand van de schutter. Er kwam verder geen plan, geen beleidsvoorstel, geen „snel handelen”-tweet. Het verschil tussen Kelley, van wie de motieven onduidelijk zijn, en Saipov is een briefje, waarin de laatste zijn trouw aan IS verklaarde.

De besluiteloosheid van de president is tekenend voor die in Amerika. Het onderwerp is door politieke stammenstrijd zo besmet dat al jaren nauwelijks meer sprake is van een debat. Democratische Congresleden roepen op tot maatregelen om vuurwapenbezit te beperken, terwijl Republikeinen ieder initiatief daartoe blokkeren.

Verlamming

Na de schietpartij in Las Vegas leek er even ruimte te ontstaan voor enkele pragmatische hervormingen. Zo waren ook veel Republikeinen voor inperking van ‘bump stocks’, hulpmiddelen waarmee semi-automatische wapens het effect van een machinegeweer krijgen. Zelfs de wapenlobby van de National Rifle Association (NRA) steunde dit. Maar na een paar weken verzandde het initiatief, omdat de Republikeinen dit niet in een wet willen vastleggen. Alleen de staat Massachusetts heeft deze bump stocks na ‘Las Vegas’ verboden.

Senator Chris Murphy, een Democraat die sterk voor regulering van vuurwapens is, heeft het in een woedende verklaring over de „verlamming, de impotente hulpeloosheid” die bezit neemt van Amerika na iedere schietpartij.

De minister van Justitie in Texas, de Republikein Ken Paxton, zei vlak na de schietpartij dat bewapende kerkgangers een nieuwe schietpartij in een kerk kunnen voorkomen. „Hoe kunnen we deze dwaasheid stoppen?”, zei Paxton. „In ieder geval mag je in Texas vuurwapens verborgen dragen. Zo is er altijd een kans dat iemand wordt uitgeschakeld voordat er veel slachtoffers vallen.”