Fiscus maakte fout bij belastingregeling van 169 miljoen dollar

Een inspecteur keurde in zijn eentje een regeling met levensmiddelenbedrijf Procter & Gamble goed. Dat had niet gemogen.

Foto Lex van Lieshout/ANP

De fiscus is in 2008 de fout ingegaan bij een belastingregeling die de Amerikaanse multinational Procter & Gamble in staat stelde 169 miljoen dollar (destijds omgerekend ongeveer 120 miljoen euro) minder belasting te betalen in Nederland. Een belastinginspecteur keurde in zijn eentje een regeling met Procter & Gamble goed, waardoor het bedrijf 676 miljoen dollar belastingvrij kon doorsluizen naar de Kaaimaneilanden. Voor dat besluit had de inspecteur eigenlijk toestemming moeten krijgen van een toetsingscommissie.

Dat bevestigt de Belastingdienst dinsdag naar aanleiding van berichtgeving in dagblad Trouw naar aanleiding van de zogeheten Paradise Papers, een groot onderzoeksjournalistiek project over belastingontwijking. De dienst erkent dat het afspreken van de regeling niet op de juiste manier is verlopen. Waarom de inspecteur niet is gecontroleerd, weet de Belastingdienst niet.

Lees ook het vragenstuk van NRC over de Paradise Papers: Verontwaardiging genoeg, maar verandert er ook iets?

Het is niet duidelijk of de betreffende belastingregeling op dit moment nog van kracht is. Wel is het zo dat een fout zoals die van de belastinginspecteur in de Procter & Gamble-kwestie een regeling niet automatisch ongeldig maakt. Bedrijven mogen er immers vanuit gaan dat een inspecteur zijn werk goed doet, zegt een woordvoerder van de Belastingdienst.

Procter & Gamble produceert levensmiddelen als Ariel (wasmiddel), Gillette (scheermesjes) en Pampers (luiers). Het concern heeft een beurswaarde van 218 miljard dollar (zo’n 187 miljard euro). Procter & Gamble is een belangrijke concurrent van het Nederlands-Britse Unilever.

Gunstig belastingklimaat

Dat grote bedrijven met de fiscus afspraken kunnen maken over hun belasting, is al langer bekend. De bedoeling van deze zogeheten rulings is om concerns met een gunstig belastingklimaat naar Nederland te lokken. De Belastingdienst is normaal gesproken geheimzinnig over de regelingen. Die kunnen bedrijven kortingen tot 80 procent opleveren op de winstbelasting, onthulde NRC deze zomer.

Lees ook dit stuk van NRC over het gunstige fiscale klimaat voor grote ondernemingen in Nederland: ‘Kom hierheen, wij betalen de rekening’

De Paradise Papers zijn het tweede grote journalistieke onderzoek naar belastingontwijking door grote bedrijven in de afgelopen anderhalf jaar. Vorig onthulden de Panama Papers veel informatie over de belastingpraktijken van rijke bedrijven en particulieren. De Panama Papers leidden onder meer tot de val van de regering in IJsland. Beroemdheden als voetballer Cristiano Ronaldo en de toenmalige Britse premier David Cameron kwamen in opspraak.

Opvallende namen

Ook in de Paradise Papers komen opvallende namen voor. Zo tonen de documenten hoe de belastingstructuur van megaconcerns als Nike en Apple eruit ziet. Ze bevatten ook informatie over belastingontwijking door de Britse koningin Elizabeth II en rockster Bono.

De Amerikaanse minister van Handel Wilbur Ross heeft ook een en ander uit te leggen naar aanleiding van de Paradise Papers. Niet vanwege belastingontwijking, maar omdat de papieren licht werpen op zijn zakelijke contacten met Rusland. Ross heeft een belang in een scheepvaartbedrijf dat olie heeft vervoerd voor een Russisch oliebedrijf. Een paar aandeelhouders daarvan zijn Russen die vallen onder de Amerikaanse handelssancties met dat land. Een andere investeerder in het betreffende olieconcern is Kirill Sjamalov, de schoonzoon van president Poetin. Ross zelf houdt vol dat er niks aan de hand is.

Correctie 8-11-2017: in een eerdere versie van dit artikel stond dat shampoomerk Wella eigendom is van Procter & Gamble. Dat is niet juist. Procter & Gamble heeft Wella in 2016 verkocht.