‘We zijn allemaal in gevaar gebracht’

Drugscriminaliteit

In een woonwijk in Kaatsheuvel bleek een drugslab te zitten. Vrijdag vielen daar twee doden door giftige gassen.

Hulpdiensten bij de woning in Kaatsheuvel waar vrijdag een drugslab is aangetroffen. Twee mannen overleden aan een koolmonoxidevergiftiging. Foto GINOPRESS/ANP

Het is een onopvallende straat met rijtjeshuizen in Kaatsheuvel. Aan de overkant van de smalle weg ligt een trapveldje met twee voetbaldoelen. Een woonwijk, zoals er duizenden zijn in Nederland. Hier werd vrijdagmiddag een drugslab gevonden, in de garage van een hoekhuis.

De melding komt om 15.09 uur. Twee mannen die gereanimeerd moeten worden op het Prins Mauritsplein. Freek Pecht, coördinator synthetische drugs bij de politie Zeeland-West-Brabant, vermoedt al snel dat er meer aan de hand moest zijn.

Een uurtje later parkeert hij zijn auto, de brandweer is dan rond de garage van de woning metingen aan het doen. De brandweerlieden schrikken van wat ze zien: een enorm hoge waarde van giftig koolmonoxide. De mannen over wie de melding kwam, twee 48-jarigen uit Kaatsheuvel, zijn niet meer te redden. Ze overlijden in de achtertuin. Een 21-jarige man wordt aangehouden.

De huizen rondom de garage worden ontruimd. Buurtbewoners mogen niks meenemen, ze moeten zo snel mogelijk weg. Het is te gevaarlijk op het Prins Mauritsplein: zelfs met een gasmasker zonder perslucht kun je aan deze waarde koolmonoxide overlijden. Mannen in blauw- witte pakken betreden de garage. Ze vinden een klein amfetaminelab, waar een tussenproduct wordt gemaakt, een voorstadium van speed. Uit het voorlopige onderzoek blijkt dat er iets zou zijn misgegaan met de afvoer, waardoor de fatale, giftige dampen zijn vrijgekomen.

„De garage stond weleens open”, zegt Sandra Damen, die een paar deuren verderop woont. „Mijn twaalfjarige dochter fietst vaak door het gangetje vlak langs die garage. Ik loop er regelmatig langs. Dat is achteraf echt eng, hoor.” De buurtbewoners vertellen niets gemerkt te hebben.

Het gebeurt vaker dat er drugslabs in woonwijken worden gevonden. In het politiedistrict Zeeland-West-Brabant werden er dit jaar tot nu toe tien drugslabs ontdekt, de helft in een woonwijk. In 2014 en 2015 werden er in totaal 114 drugslabs ontdekt. Begin vorig jaar werd er in Rotterdam een xtc-lab gevonden in een pand dat grensde aan een speeltuin.

Onopvallend

Volgens coördinator synthetische drugs Pecht vallen kleine drugslabs nauwelijks op in een woonwijk. „Het is niet gek dat je af en toe op en neer rijdt naar je eigen schuur en met spullen sjouwt.”

Pecht heeft meerdere keren gezien wat de risico’s zijn van het zelf bereiden van synthetische drugs. Zoals de verdachte die hij bezocht nadat diens drugslab was ontploft, inclusief de bijbehorende vuurbal. Er was bij het chemische proces een staafmixer gebruikt, de vonkjes hadden tot een knal geleid.

„Getuigen hebben die man naar buiten zien springen. Hij stond in brand en koelde zich in de sneeuw”, vertelt Pecht. „Toen ik hem opzocht in de cel, lag zijn hele vel aan de binnenkant van zijn benen open. Het was een verschrikkelijk gezicht.”

Er kleven verschillende soorten gevaren aan een drugslab. Het lab kan ontploffen, er kunnen giftige gassen vrij komen, agressieve zuren kunnen voor verwondingen zorgen en er kan brand uitbreken.

Midden in de zomer ontmantelde Pecht met zijn collega’s drie drugslabs in een Tilburgse woonwijk. In een van de labs stond een schuur in de tuin vol met jerrycans, met chemische stoffen die een ontbrandingstemperatuur van veertig graden hadden. „Het was ontzettend heet in die ruimte. Het zat tegen het ontbranden aan. En als dat was gebeurd, was alles in de fik gevlogen.”

Volgens Freek Pecht komt niet alles naar buiten. „Het kan natuurlijk gebeuren dat iemand nadat hij onwel wordt, of is overleden, naar een ziekenhuis wordt gebracht, zonder dat er iemand vertelt hoe dat komt. Ik ben er vrij zeker van dat er meer doden vallen dan wij nu weten.”

Anijsachtige geur

De gebeurtenissen van vrijdag zijn ook een signaal aan burgers, zegt burgemeester Wim Luijendijk van de gemeente Loon op Zand, waar Kaatsheuvel onder valt. „Niemand kan hier meer zeggen: ‘Die drugscriminaliteit? In Kaatsheuvel bestaat dat niet’. We hebben de hulp van een wijk nodig. Ga het melden als je iets ziet.” Zo kan het veelvuldig af en aanrijden van busjes een signaal zijn, maar ook een anijsachtige geur kan op een drugslab wijzen.

Leendert Hiddinga woont vlak bij het huis waar het lab is gevonden. „Wat als de boel ontploft was? Dan had ik geen huis meer gehad, dan had ik geen hond meer gehad. En we hebben niks gemerkt. Dat is het vreemdste van alles. Dat zo’n lab zomaar midden in een woonwijk kan zitten, en je niks doorhebt.”