Politieke verlamming na weer een massale schietpartij

Na de schietpartij in een kerk in Texas waarbij zeker 26 doden vielen is het opnieuw stil in Washington. “Impotente hulpeloosheid”, stelt de woedende Democratische senator Chris Murphy.

Texaanse politieman direct na de schietpartij in The First Baptist Church in Sutherland Springs. Foto: Tomas Gonzalez/EPA

Aan de epidemie van extreem vuurwapengeweld in de Verenigde Staten komt geen einde. Vijf weken na de dodelijkste schietpartij in de Amerikaanse geschiedenis, in Las Vegas, sloeg een schutter toe in een kerkje in Sutherland Springs, Texas. Devin Kelley schoot 26 kerkgangers dood, en verwondde er zeker twintig.

De man sloeg in een auto op de vlucht en kwam in een vuurgevecht met twee bewapende omstanders. Toen zijn auto het begaf, pleegde hij zelfmoord. Dit vertelde de lokale sheriff maandagochtend (lokale tijd) aan CBS News.

De ochtenddienst in de First Baptist Church van het dorpje Sutherland Springs was volgens getuigen net begonnen, toen Kelley met een semi-automatisch geweer binnenliep. Over Kelley (26) is nog niet veel bekend. Hij werkte ooit voor de luchtmacht, maar is ontslagen wegens mishandeling van zijn vrouw en kind. Op LinkedIn noemt hij zichzelf ,,een hardwerkend, toegewijd iemand”. Op Facebook plaatste hij vorige week een foto van een semi-automatisch geweer. ,,She’s a bad bitch.”

Devin Kelley begon meteen te schieten op de kerkgangers, die met enkele tientallen binnen waren. Hij schoot onder meer een jongen van vijf en een meisje van veertien dood, de dochter van de voorganger, die zelf niet aanwezig was.
Sutherland Springs is een grotendeels leeggelopen dorpje vlakbij de stad San Antonio. First Baptist Church speelde een grote rol in de diep-religieuze lokale gemeenschap. De kerk deelde voedsel uit, organiseerde lokale feesten en zamelde geld in voor de brandweer.

De diensten verliepen er informeel, blijkt uit registraties op YouTube. In zijn laatste dienst, een week geleden, preekte voorganger Frank Pomeroy met een motor voor zich. ,,Iedereen vraagt zich af wat die motor hier doet. Daarom blijft deze preek in uw hoofd zitten.” Zoals een motorrijder moet hangen om te sturen, zo moeten christenen op God steunen, zei hij. ,,Als dingen niet lijken te kloppen, dan nemen wij mensen het initiatief snel over. We moeten alles aan God overlaten. Onbegrijpelijke dingen hebben een bedoeling die wij niet kennen.”

Steeds meer schietpartijen en slachtoffers

Las Vegas (58 doden, 2017), Orlando (49 doden, 2016), Virginia Tech (32 doden, 2007), Newtown (26 doden, 2012) en dit weekend Sutherland Springs: de vijf grootste schietpartijen in de VS vonden allemaal plaats in de laatste tien jaar. Massale schietpartijen komen de laatste jaren veel vaker voor, en er vallen veel meer slachtoffers.

Na de aanslag in New York van vorige week, waarbij acht doden vielen, riep president Donald Trump meteen op tot maatregelen. Hij wil de doodstraf voor de aanvaller, de in Oezbekistan geboren Sayfullo Saipov, riep op migranten strenger te screenen, en zei dat Islamitische Staat ,,tien keer harder” was gebombardeerd in Irak en Syrië.
Maar na de zoveelste schietpartij die primair een Amerikaans probleem is, is het opnieuw stil in Washington.

Trump, op reis in Japan, kwam met een ,,gedachten en gebeden”-verklaring die vooral medeleven met de slachtoffers uitdrukte. Er was geen plan, geen beleidsvoorstel, geen ,,snel handelen”-tweet. Het verschil tussen Devin Kelley, van wie de motieven onduidelijk zijn, en Sayfullo Saipov is een briefje, waarin de laatste zijn bondgenootschap aan Islamitische Staat verklaarde.

De besluiteloosheid van de president is tekenend voor die in Amerika. Het onderwerp is zo door politiek tribalisme besmet, dat er al jaren nauwelijks meer sprake is van een debat. Democratische Congresleden roepen op tot maatregelen om vuurwapenbezit te beperken, terwijl Republikeinen ieder initiatief daartoe blokkeren.

‘Impotente hulpeloosheid’

Na de schietpartij in Las Vegas leek er even ruimte te ontstaan voor enkele pragmatische hervormingen. Zo waren ook veel Republikeinen voor inperking van zogeheten ‘bump stocks’, hulpmiddelen waarmee semi-automatische wapens het effect van een machinegeweer krijgen. Zelfs de wapenlobby van de National Rifle Association (NRA) steunde dit. Maar na een paar weken verzandde het initiatief, omdat de Republikeinen dit niet in een wet willen vastleggen. Alleen de staat Massachusetts heeft deze bump stocks na ‘Las Vegas’ verboden.

Senator Chris Murphy, een Democraat die sterk voor regulering van vuurwapens is, heeft het in een woedende verklaring over de ,,verlamming, de impotente hulpeloosheid” die bezit neemt van Amerika na iedere schietpartij. Hij noemt dat gevoel ,,fictie, gecreëerd en gecultiveerd door de wapenlobby, ontworpen om ons ervan te verzekeren dat geen enkele wet Amerika veiliger maakt, omdat die wetten hun winsten doen dalen.”

De minister van Justitie in Texas, de Republikein Ken Paxton, zei vlak na de schietpartij dat bewapende kerkgangers een nieuwe schietpartij in een kerk kunnen voorkomen. ,,Hoe kunnen we deze dwaasheid stoppen?”, zei Paxton. ,,In ieder geval mag je in Texas vuurwapens verborgen dragen. Zo is er altijd een kans dat iemand wordt uitgeschakeld voordat er veel slachtoffers vallen.”