Nog lang geen punt achter affaires SBM

Corruptie

Toch een boete in de VS en nog geen zicht op een schikking in Brazilië. Voor SBM zijn de smeergeldaffaires nog niet achter de rug.

Foto SBM Offshore

Over de juridische procedures willen de directieleden van SBM Offshore zoveel mogelijk openheid geven, maar over hun persoonlijke gevoelens lijken ze liever te zwijgen. Of ze niet zwaar gefrustreerd zijn, was maandag de vraag tijdens een update over de slepende corruptieaffaires waarbij SBM betrokken is. Aanleiding was een aanstaande boete in de VS en de slepende afhandeling in Brazilië. „Ik geef geen commentaar op mijn gemoedstoestand, het belangrijkste is dat wij er alles aan doen om de problemen op te lossen.”

Aldus Erik Lagendijk, die als lid van de raad van bestuur verantwoordelijk is voor naleving van de regelgeving (compliance). En dat is na verschillende fraudegevallen in het verleden een zware post bij de producent van drijvende platforms voor de opslag en overslag van brandstof.

SBM, waar bijna 5.000 mensen werken, kampt al meer dan vijf jaar met de afhandeling van corruptiezaken in verschillende landen. Het bedrijf kwam er in 2012 achter dat medewerkers in verscheidene landen zich schuldig hadden gemaakt aan het betalen van smeergeld. Maandag maakte SBM bekend een voorziening te treffen van 238 miljoen dollar (205 miljoen euro), vooruitlopend op een boete van de Amerikaanse justitie. Het precieze bedrag is niet bekend, „maar het is de beste schatting die wij nu kunnen maken”, aldus bestuursvoorzitter Bruno Chabas van SBM.

IJdele hoop

Aanvankelijk was de hoop dat de Amerikanen de zaak zouden laten rusten, nadat in Nederland een schikking met het Openbaar Ministerie was getroffen. Daarbij draaide het om zo’n 200 miljoen dollar aan ongeoorloofde betalingen aan handelsagenten en overheidsfunctionarissen in Equatoriaal Guinea, Angola en Brazilië.

Met de Nederlandse schikking in 2014 – bijna 240 miljoen dollar groot – leek ook de veroordeling in de VS te zijn afgekocht, hoewel justitie nadrukkelijk de mogelijkheid openliet bij nieuwe feiten de zaak te heropenen. Dat gebeurde toen in Brazilië een Amerikaanse ex-medewerker van SBM werd aangeklaagd en nu volgt dus een fikse boete.

In Brazilië zelf is de onzekerheid nog een stuk groter, zo bleek uit de verzuchtingen van de SBM-top. De vraag was hoe lang een schikking nog op zich laat wachten in een van de belangrijkste markten voor het bedrijf. „Het is mijn favoriete vraag, die ik het meest heb gesteld”, zei Zwitser én Fransman Chabas. „We steken er veel energie in, maar er zijn zes Braziliaanse partijen betrokken waarmee we op hetzelfde moment een overeenkomst willen bereiken. We doen ons best, maar de timing ligt niet bij ons. Het is erg complex.”

Justitie in Brazilië vond „onvolkomenheden” in een eerder met SBM overeengekomen schikking en weigerde te tekenen. Lees ook: Braziliaans OM neemt toch geen genoegen met schikking SBM

‘Vijfde Kamer’

Medewerkers van SBM betaalden jarenlang steekpenningen in Brazilië voor opdrachten van staatsoliebedrijf Petrobras. Naast de verschillende juridische autoriteiten moeten ook Petrobras, het ministerie van transparantie en een ‘Vijfde Kamer’ tegen corruptie hun goedkeuring verlenen. Vorig jaar zomer kon SBM al een schikking met de Braziliaanse autoriteiten melden, maar die ‘Vijfde Kamer’ haalde daar in het najaar een streep door.

Net als in 2016 lijkt SBM in Brazilië af te stevenen op een schikking van circa 275 miljoen dollar. Maar het bedrijf wil eerst zekerheid voordat het wéér afketst. „Wij willen niet zulke hoge bedragen betalen en daarna toch weer geconfronteerd worden met nieuwe rechtszaken”, zei Lagendijk. Dat is ook het laatste waar beleggers op zitten te wachten. Het nieuws van maandag zorgde voor een slotkoers met een min van ruim 13 procent.

Inmiddels is de manier van werken bij SBM flink gewijzigd. Zo wordt er niet meer met externe agenten gewerkt, is de interne controle verscherpt en behoren de compliance-regels naar eigen zeggen tot de strengste in de branche. Desondanks hoeft het bedrijf niet te rekenen op opdrachten van het grote Petrobras. Interne regels bij het staatsbedrijf zorgen ervoor dat SBM momenteel niet in aanmerking komt voor nieuwe opdrachten. Totdat er een schikking is, met onder meer Petrobras zelf.

Een groot deel van het smeergeld dat SBM betaalde, verdween in de kas van het Braziliaanse staatsoliebedrijf Petrobras. Lees ook dit verhaal van NRC over het enorme omkoopschandaal rond dat concern: Omkoopzaak is een olievlek in Brazilië