Recensie

Vrolijk activisme tijdens Museumnacht in Amsterdam

Museumnacht 54 musea in Amsterdam openden zaterdagavond hun deuren.

Het Rijksmuseum tijdens de Museumnacht. Foto Tammy van Nerum

Het Van Gogh Museum voerde de slogan ‘the future is female’ en het Nationaal Holocaust Museum exposeerde kunst van een vluchteling zonder status. Wie zich zaterdag niet verloor in de wijn en de disco’s tijdens de Museumnacht Amsterdam, ontdekte een activistische boodschap. Maar liefst 54 musea openden zaterdagavond hun deuren. Met korte rondleidingen, speciale exposities en activiteiten poogden zij een jong en divers publiek te trekken.

Rapformatie Zwart Licht opende de avond in het Tropenmuseum. Samen met voguing-dansgroep D.O.L.House doorbrak Zwart Licht het soms toch wat stijve, keurige imago dat aan musea kleeft. In zwarte hotpants, smokey eyes en donkere lippenstift paradeerden de dansers over de speciaal gebouwde catwalk. Hun armen gleden over hun hoofd terwijl ze uitdagend gingen liggen op de catwalk, hun hooggehakte voeten in de lucht.

Het Tropenmuseum tijdens de opening van de Museumnacht. Foto Tammy van Nerum

Het zette de toon voor de rest van de avond. In alles kon je zien dat de musea een nieuw publiek wilde trekken: van een nachtwandeling over de begraafplaats, georganiseerd door Uitvaartmuseum Tot Zover tot een silent disco voor de Nachtwacht in het Rijksmuseum.

Vluchteling in Nationaal Holocaust Museum

Ook het Nationaal Holocaust Museum deed mee, terwijl het nog in oprichting is. Het museum, gehuisvest in een oude kweekschool waar Joodse kinderen werden gered van deportatie naar Duitsland in de Tweede Wereldoorlog. Op de bovenste verdieping van het gebouw presenteerde de 22-jarige kunstenaar én vluchteling Hussein zijn kunst. Voor je die kon bewonderen, moest je wel eerst een vals identiteitsbewijs maken (een nieuwe identiteit knipte je gewoon uit tijdschriften). Wat volgde was een weg door het gebouw langs stempelposten, fotografen en een verhoorgesprek („wat heb jij Nederland te bieden?”). Grappig, totdat je bij Hussein aanlandt, die zo’n procedure echt moest doorlopen en vertelt hoe hij uiteindelijk twee brieven kreeg: één waarin staat dat hij Nederland moet verlaten, en één waarin staat dat hij niet terug kan naar Koeweit. „It feels like I am walking in a never ending labyrinth” schreef hij bij een maquette van een oneindige witte tunnel die hij maakte.

Een Vals ID maken in het Nationaal Holocaust Museum. Foto Tammy van Nerum

Vagina’s van origami

Het Van Gogh Museum hield het luchtig. ‘The future is female’ staat er op de T-shirts van de medewerkers bij de cocktailbars die het museum domineren. Tussen de lachende en drinkende bezoekers stond de installatie ‘No More Cutting’, een compositie van honderden vagina’s van origami. Allemaal anders, het papier soms verwrongen, dan weer in strakke lijnen gevouwen; een protest tegen genitale verminking. Centraal stond toch de cocktailbar, waardoor de inhoudelijke boodschap van het Van Gogh mseum verdronk in gin-tonics en wijn. Het moet wel leuk blijven, dat activisme.

De aftermovie van de Museumnacht.

Toen de avond langzaam overging in de nacht, vond de vasthoudende Museumnachtbezoeker een kleine, zeventiende-eeuwse katholieke huiskamerkerk. Museum Ons’ Lieve Heer op Solder droeg een boodschap uit van tolerantie naar andere religies, zoals ook de katholieken in zeventiende-eeuws protestants Amsterdam hun geloof mochten belijden in deze kerk. Normaal gesproken staat de suppoost katholieke toeristen te woord. Tijdens de Museumnacht Amsterdam weten ook milennials de weg naar de schuilkerk op zolder te vinden. Naar de tolerantie en diversiteit van de stad.