Alle agenten krijgen cursus herkenning mensenhandel

Politie

Agenten pikken signalen van mensenhandel slecht op en krijgen nu les. Het is een van de omvangrijkste bijschoolprojecten in jaren.

Foto Koen van Weel/ANP

De politie gaat alle Nederlandse agenten op straat opleiden in het herkennen van mensenhandel. Vanaf 1 maart 2018 krijgen alle 170 politieteams een contactpersoon mensenhandel. En de komende jaren worden elk jaar twintig politiemedewerkers klaargestoomd tot gespecialiseerd mensenhandelrechercheur. Het is een van de omvangrijkste bijscholingstrajecten van de afgelopen jaren.

De cursus wordt ingezet op een moment dat het aantal slachtoffers van mensenhandel in Nederland terugloopt. Tussen 2014 en 2016 daalde dat aantal met eenderde van 1.561 naar 1.049, volgens de nationaal rapporteur mensenhandel. Het aantal verdachten dat hiervoor in 2016 veroordeeld werd was in vijf jaar niet eerder zo laag, volgens cijfers van de Raad voor de Rechtspraak: namelijk 103.

Maar deskundigen van Tilburg University en de Universiteit Utrecht zeiden deze zomer in NRC dat een daling van het aantal veroordeelde mensenhandelaren niet automatisch betekent dat er minder mensenhandel plaatsvindt. De politieaandacht was, volgens de hoogleraren, verschoven naar de verhoogde vluchtelingeninstroom. Agenten pikken „nog onvoldoende” signalen van mensenhandel op, zegt Jan Koen, mensenhandelspecialist van de politie. De vergunning van de straatmuzikant wordt altijd direct gecontroleerd, zegt Koen, maar er wordt niet gevraagd of hij zijn geld aan een baas moet afdragen.

De bijscholingscursus wordt betaald van de 2 miljoen euro die in 2018 beschikbaar komt voor politie en het OM. Bijna tweederde van het politieapparaat (40.000 medewerkers) krijgt de cursus, met name agenten die op straat of achter de balie werken. Via rollenspellen, filmpjes en online opdrachten leren zij mensenhandel beter herkennen. En met een telefoonapplicatie kunnen ze mogelijke signalen van mensenhandel toetsen. Zo moet bij een piepjonge winkeldief worden doorgevraagd of hij in opdracht steelt, zegt Koen. Aanvankelijk was het de bedoeling klassikale cursussen te geven, maar „40.000 man opdelen in klasjes, dat werkt niet.”

De 170 contactpersonen delen hun bevindingen met de mensenhandelexperts van de tien eenheden. Die bevindingen worden bijna elke maand geëvalueerd, zegt Koen, waardoor de teams het onderwerp niet kunnen laten versloffen. Als ze dat wel doen kunnen ze daarop worden aangesproken. De politie hoopt dat agenten signalen van mensenhandel beter en sneller herkennen en accurater gaan handelen. Koen: „Het onderbuikgevoel wordt omgezet in actie.” Zo zouden gemelde signalen op termijn kunnen leiden tot strafdossiers die worden ingezet bij strafzaken.

Verder investeert de politie in apparatuur om mensenhandel online, bijvoorbeeld op websites met seksadvertenties, op te sporen. Op korte termijn begint de politie met een onderzoek naar daders van mensenhandel. Daarin wordt onderzocht wie zich schuldig kan gaan maken aan mensenhandel en welke preventieve maatregelen genomen kunnen worden. Jan Koen: „Daar weten wij eigenlijk nog maar weinig over.”