Kunststof die zichzelf tot een bloem vouwt

Met een gewone 3D-printer maken ze in Delft een bloem die zichzelf in de goede vorm vouwt.

Foto TU Delft

Een kunstbloem haalt het natuurlijk niet bij een echte bloem. Ruik eraan, voel de zachtheid van de bladeren, bekijk de kelk van dichtbij – en je merkt het verschil. Maar mooi is een kunstbloem vaak wel. Dus het zou toch heel leuk zijn om zelf een kunstbloem te maken.

Dat is precies wat ze aan de TU Delft hebben gedaan. Met een populaire 3D-printer, waarmee je allerlei voorwerpen kunt maken. En met een goedkope kunststof die je in de winkel kunt kopen. Het resultaat is een rode namaaktulp, met van die gevouwen bladeren.

Hoe krijg je dat voor elkaar? Je tekent op een computer de onderdelen van de bloem die de 3D-printer moet gaan maken. Dan legt de hete naald in de printer de vloeibare kunststof draadje voor draadje over elkaar heen – in de juiste vorm. Als alles is afgekoeld heb je stevige bladeren. Hun vorm is zo dat je ze kunt opvouwen tot een gekruld kelkblad.

Alleen, hoe zorg je dat die platte bladeren zich vanzelf opvouwen? „Door gebruik te maken van het vormgeheugen van de kunststof”, vertelt Teunis van Manen (25), die promoveert aan de TU. Vormgeheugen? „Deze kunststof, PLA, heeft de neiging om na het opwarmen, afkoelen en opwarmen in de oorspronkelijke vorm te gaan.”

Bij het printen rek je daarom de warme draden op sommige plekken een beetje uit. Na het afkoelen leg je de bladeren in warm water, in dit geval een aquarium. De opgerekte draden trekken de bladeren dan omhoog en in een krul – als een soort mini-elastiekjes. Knap!

Maar je wilt ook dat de binnenbladeren eerder omhoog gaan dan de buitenbladeren, hoe doe je dat? Teunis: „Door te zorgen dat de buitenbladeren minder snel opwarmen dan de binnenbladeren. Waar je de kunststof dikker maakt, gaat het opwarmen langzamer. Waar je gaatjes maakt, gaat het sneller.” Zo vouwt de kunststoffen bloem zichzelf in de vorm. Prachtig!