Drie kilo wilskracht en bescheidenheid

Wielrennen

Hennie Kuiper werd olym- pisch en wereldkampioen en won grote klassiekers. Veertig jaar later is er een 432 pagina’s dik boek.

Hennie Kuiper won in 1972 de olympische wegrace in München. Ruim veertig jaar later is er een boek over zijn carrière. Foto ANP

Het ene moment schreeuwt Theo Koomen op de radio. ‘Mevrouwtje Kuiper, houdt u vast! Hennie jongen, kan je dat? Hou je dat vol? Daar gaat-ie op Lucien Van Impe af!’ Snel de televisie aan, Jean Nelissen. ‘Daar is t-ie al!’

Hennie Kuiper laat de door een volgauto aangereden Van Impe staan, op weg naar winst op Alpe d’Huez. ‘Hennie Kuiper, moegestreden maar straks o zo gelukkig’, weet Nelissen al voor de finish. Tot ritwinnaar Kuiper acht tellen te weinig blijkt te pakken voor de gele trui, die hij zijn hele carrière nooit zal dragen. Wat een drama, die onvergetelijke julidag in 1977.

Ruim veertig jaar later staan op een doordeweekse herfstdag auto’s tot diep in het weiland geparkeerd op Erve Kuiper in Denekamp. Hennie Kuiper (68) is hot. Er waren al een viaduct, een tunnel en een fietstocht vernoemd naar de voormalig olympisch en wereldkampioen, winnaar van onder meer de Ronde van Vlaanderen, Parijs-Roubaix en Milaan-Sanremo. Een biografie, Alleen vooruit (2003). Sinds dit jaar is er een museum in de boerderij waar hij werd geboren, waar het boek Kampioen Wilskracht werd gepresenteerd, 432 pagina’s en drie kilo foto’s en verhalen. Publiciteit van Andere Tijden Sport tot DWDD, mooie woorden van oud-premier Dries van Agt. „Hennie Kuiper is de meest bescheiden sportman die ik in mijn leven heb leren kennen.”

Waarom uitgerekend zo’n bescheiden oud-renner nu nog zoveel teweeg brengt? „Het is zijn natuurlijke ik”, vermoedt José De Cauwer, jarenlang de onafscheidelijke meesterknecht van Kuiper en tegenwoordig gewaardeerd wielercommentator bij de Belgische televisie. „Hennie is gewoon gewoon. In alle eenvoud nuchter, zonder hoge hakken. Zijn palmares is altijd groter geweest dan zijn naam. Mensen zijn er pas laat achter gekomen wie hij was. Veel winnen, veel ereplaatsen. Maar ook heel veel wilskracht. Daarmee heeft hij bij de mensen iets geraakt.”

Kuiper zelf glundert vooral blosjes op de wangen. „In mijn gedachten luisteren mijn vader en moeder altijd mee, ik moet oppassen, niet naast mijn schoenen gaan lopen.”

Oude shirts en fietsen, boeken en bidons maken in het museum de herinneringen tastbaar. Foto’s en verhalen in het boek wekken de wonderjaren weer tot leven. Het kapotte achterwiel in Parijs-Roubaix (nee, het was geen lekke band), Tourzege gemist door cortisonengebruik van zijn Franse concurrent Bernard Thévénet (nee, het was geen doping).

Als premier en wielerfan maakte Van Agt de Toursuccessen eind jaren zeventig, begin tachtig van dichtbij mee. Als 86-jarige glorieert de taalvirtuoos nog altijd op bijeenkomsten met oud-renners. „Van Hennie Kuiper straalt de glans van de herinnering aan de grote tijd van het Nederlandse wielrennen. Nostalgie, melancholie zo u wilt, die mooie tijd van toen.”

Zanger Syb van der Ploeg (De Kast) stond als jong rennertje geduldig in de rij voor een handtekening van Kuiper. Nu zingt hij een lied over zijn idool, onderdeel van de voorstelling Sport Sound, waarmee hij samen met zijn sporthelden langs de theaters trekt. „Veel mensen van mijn leeftijd hebben dezelfde beelden van sporthelden op hun netvlies staan”, zegt Van der Ploeg (51). „Kinderen van nu hebben dat niet meer, die zijn liever held in hun eigen sprookje. Maar of ze zo diep kunnen gaan als Hennie om de top te bereiken? Held ben je tegenwoordig voor een dag, dan val je weer van je voetstuk. Zo’n generatie als vroeger krijgen we nooit meer.”

Hennie Kuiper, Kampioen Wilskracht. Door: Joop Holthausen, Jacob Bergsma en Bjorn Kuiper. 432 pagina’s, 49,95 euro