Verpleegkundigen gaan 20 november actievoeren

Ziekenhuizen moeten regelmatig patiënten weigeren omdat er te weinig verpleegkundigen zijn. Daardoor moeten collega’s harder werken. Een dag geen administratie doen, moet laten zien hoe hoog de werkdruk is.

Ziekenhuizen houden regelmatig bedden ‘dicht’ omdat er een „chronisch tekort” is aan verpleegkundigen. Foto ANP/Lex van Lieshout

Verpleegkundigen gaan op 20 november actievoeren tegen te hoge werkdruk. Dit kondigt beroepsvereniging V&VN (85.000 verpleegkundigen en verzorgenden) deze vrijdag aan.

Op die dag gaan ze alle administratie achterwege laten, en bijhouden hoe veel minuten dat oplevert per patiënt.

Onlangs bleek uit een peiling onder de leden van de V&VN dat 85 procent van de verpleegkundigen (in ziekenhuizen en de wijkverpleging) lijdt onder de werkdruk. 62 procent draait extra diensten, vaak met een te klein team. Volgens 48 procent van de respondenten is in de instelling waar zij werken de patiëntveiligheid verslechterd.

Doordat er te weinig verpleegkundigen zijn – er zijn duizenden onvervulde vacatures – moeten de anderen harder werken. Ze zijn echter dagelijks veel tijd kwijt aan de administratie van al hun handelingen. Daarnaast moeten ze ook avond- en nachtdiensten draaien.

Ziekenhuizen moeten regelmatig patiënten weigeren omdat er te weinig verpleegkundigen zijn. Ze kunnen wegens het personeelstekort niet de zorg leveren die patiënten nodig hebben. Die patiënten (veelal ouderen) blijven dan thuis en moeten worden opgevangen door de wijkverpleegkundige, die weer extra diensten draait. „Het is een waterbedeffect”, aldus de woordvoerder van V&VN.

Uit een rondgang van deze krant blijkt dat de tekorten vooral in de Randstad gevoeld worden maar ook in bijvoorbeeld Groningen, Eindhoven en Hoorn.

Bedden dicht

Op de oncologie-afdeling van het OLVG in Amsterdam zijn momenteel twee van de 22 bedden dicht, in de zomer waren dat er vijf. „Soms hebben diverse afdelingen tegelijk te weinig personeel en dan kan er een aantal uur helemaal niemand worden opgenomen”, zegt teamleider Dorien de Jong in het OLVG-Oost. In het Antonie van Leeuwenhoek moeten regelmatig bedden dicht, op de kinderafdeling van het Erasmus MC in Rotterdam zijn voortdurend bedden dicht omdat er een “chronisch tekort” is aan gespecialiseerde verpleegkundigen. Zieke kinderen worden volgens een kinderarts vaak naar andere ziekenhuizen vervoerd, soms te vroeg naar huis gestuurd en zelfs naar het buitenland. In het UMC Groningen kunnen operaties regelmatig niet worden uitgevoerd omdat er te weinig personeel is om de Intensive Care (waar opname na de operatie volgt) te bemannen. Het VUmc heeft momenteel 40 vacatures voor verpleegkundigen.

De oorzaken voor het tekort zijn talrijk. Er zijn steeds meer subspecialisaties (zoals IC-, oncologie- of kinder-verpleegkundige), waardoor een afdeling niet kan functioneren als die specifiek opgeleide verpleegkundigen er niet zijn.

De lonen voor basisverpleegkundigen stijgen niet hard, van 2.195 euro bruto tot 2.900 euro bruto, 12 jaar later. Daarnaast willen jonge verpleegkundigen vaak na twee of drie jaar al weer doorgroeien naar een andere functie, vertelt De Jong. „Mijn generatie werkte 15 jaar op één afdeling”.

In Amsterdam speelt ook de overspannen huizenmarkt een grote rol: alleen al op de oncologie-afdeling van het OLVG zijn afgelopen jaar 5 verpleegkundigen vertrokken omdat ze geen huis in de stad konden vinden maar wel erbuiten. Ze proberen nog een tijdje te forenzen maar op een goed moment vinden ze een baan bij een ziekenhuis dichterbij het nieuwe huis”.