Recensie

Elisabeth Moss: verbeten en kwetsbaar

Profiel Actrice Elisabeth Moss speelt de hoofdrol in The Handmaid’s Tale. In de serie speelt ze opnieuw een ijzersterke vrouw.

Elisabeth Moss in The Handmaid’s Tale MGM

‘Ik speel een f**king slaaf, een broedkip, een bediende, een vrouw wier rechten, vrienden en familie haar zijn ontnomen. Ze heeft niets. Dus ja, dit is een feministisch verhaal.” Aldus de Brits-Amerikaanse actrice Elisabeth Moss afgelopen juni in de Britse krant The Guardian over haar personage Offred in de veelbekroonde tv-serie The Handmaid’s Tale, vanaf vrijdag te zien bij Videoland (RTL).

In de serie, waarvoor Moss terecht een Emmy kreeg, speelt ze een jonge vrouw in de fictieve wereld Gilead waar het merendeel van de vrouwen lijdt aan onvruchtbaarheid. Omdat Offred de ‘gift’ wel bezit, wordt zij gedwongen kinderen te baren voor een van de leiders van de totalitaire staat. Haar leven als broedkip is niets waard, ze moet op haar tellen passen bij alles wat ze zegt en doet. Vrouwen kennen geen vrijheid in deze helse samenleving.

Aanvankelijk relativeerde Moss, die al eerder dit jaar tijdens het Tribeca Film Festival over haar rol werd geïnterviewd, het belang van de feministische boodschap die The Handmaid’s Tale zou uitdragen. In april zei ze: „Het is geen feministisch verhaal. Het is een menselijk verhaal, vrouwenrechten zijn nu eenmaal mensenrechten.” Het leverde haar veel kritiek op in de sociale media waarna ze, in het interview met The Guardian, alsnog meer de feministische boodschap benadrukte.

Verbetenheid

Het voorbeeld is typerend. Moss wordt maar al te vaak gezien als een voorvechter voor de feministische zaak. Door de rollen die ze de afgelopen jaren speelde, kan ze dat imago ook maar moeilijk van zich afschudden. In Mad Men was ze zeven seizoenen lang Peggy Olson, de gedreven secretaresse die het in een mannenwereld schopt tot succesvol copywriter. En als rechercheur Robin zette ze, in twee seizoenen van de Australisch-Britse serie Top of the Lake, een gedreven politievrouw neer die het opneemt tegen narcisten, vrouwenhaters en andere misogyne criminelen.

In beide rollen viel ze op vanwege de verbetenheid die telkens op haar kwetsbare meisjesgezicht doorschemerde. Als Peggy was de verontwaardiging over die zelfingenomen mannenwereld duidelijk zichtbaar in haar afkeurende blikken. Van Robin maakte Moss een gecompliceerde vrouw die te kwetsbaar is voor het harde politiewerk en tegelijk de moed bezit van tien man. Zelf gekweld door traumatische ervaringen kon ze het leed van slachtoffers haarfijn aanvoelen. Met haar felle, make-uploze blik daagde ze ondertussen de narcisten en andere alfa-types in haar omgeving uit.

Gebroken hart

Die gelaagdheid in haar personage leverde een prachtige scene op in de vijfde episode van Top of the Lake: China Girl. In deze aflevering wordt Robin door haar vrouwelijke collega (Gwendoline Christie) beschuldigd van lafheid omdat ze haar emoties niet durft te tonen. „Je loopt rond met een gebroken hart en hebt het niet eens door”, is haar verwijt. Robin verweert zich simpelweg met de woorden: „Ik ben voorzichtig met mensen.”

Het lijkt een nietszeggende opmerking, maar door het leed wat haar in het verleden is aangedaan, voelt Robin te veel, maar kan ze het niet uiten. De wereld is te hard, zij is te zacht. Het maakt haar, om die reden, ook weer perfect voor de rol die ze nu heeft in The Handmaid’s Tale. Ook daar is de wereld meedogenloos en lijkt zij een weerloos slachtoffer. Maar ook daar laat zij zich niet verslaan. Dat doet ze vooral door haar menselijkheid niet te verloochenen.

Dat verklaart wellicht waarom ze bij het Tribeca Film Festival in eerste instantie het ‘F’-woord niet wilde gebruiken. Elisabeth Moss heeft het feminisme niet nodig. Zij maakt van haar personages de sterkste vrouwen ter wereld door haar hart te laten spreken.