Rechter dwingt gemeenten tot overleg over tarieven jeugdzorg

Gemeenten in de regio Alkmaar betalen zorgaanbieders te weinig, oordeelt de rechter. Het tussenvonnis plaatst beide partijen tegenover elkaar aan tafel.

ANP

De gemeenten in de regio Alkmaar moeten van de rechter alsnog in overleg met de aanbieders van jeugdzorg over de prijs van de zorg. De rechter acht aannemelijk dat de tarieven die de gemeenten willen betalen voor jeugdzorg op een aantal punten onredelijk laag zijn, zoals de aanbieders stellen, maar vindt dat de zaak te complex is om in nu een voorlopige voorziening te geven. De rechter sprak de partijen nadrukkelijk aan op hun verantwoordelijkheid om er in een behoorlijk overleg uit te komen, in het tussenvonnis van vrijdag in deze zaak.

„Het is een belangrijk vonnis. De gemeenten hadden overleg met de aanbieders over de tarieven geblokkeerd. De rechter zegt in feite dat dat niet kan”, zegt Vincent Schouten. Hij is bestuurder van Triversum, een van de aanbieders van jeugdzorg in de regio. „Partijen hebben volgens de rechter een maatschappelijke opdracht om gezamenlijk tot een deugdelijk stelsel van jeugdzorg te komen.”

De gemeenten moeten jeugdzorg inkopen voor volgend jaar – sinds 2015 zijn gemeenten, en niet het rijk en de zorgverzekeraars verantwoordelijk voor de jeugdzorg. De regio Alkmaar koopt de zorg in via een aanbesteding. Volgens de instellingen zijn de tarieven die de regio wil betalen voor de zorg zo laag, dat jeugdzorginstellingen die alleen onder de kostprijs kunnen leveren. Die kostprijs berekenden de instellingen op grond van criteria voor de jeugdzorg van de VNG (Vereniging Nederlandse Gemeenten) en de Nza (Nederlandse Zorg Autoriteit). De aanbieders vonden dat ze tegen deze tarieven niet konden meedoen aan de aanbesteding.

De regio Alkmaar wilde niet met de instellingen in gesprek over de tarieven, omdat de gemeenten de verantwoordelijkheid hebben voor de inrichting van de jeugdzorg en voor de beheersing van de kosten. Meer efficiëntie én bezuinigingen waren een belangrijk doel van de omvangrijke decentralisatie van 2015.

Vijf instellingen voor jeugd-GGZ die in de regio actief zijn, spanden een kort geding aan tegen de gemeenten. Vorige week stelde de rechter in een eerder tussenvonnis de deadline voor deelname aan de aanbesteding al uit. Deze week doet de rechter dat opnieuw. Daarmee komt het moment dat de nieuwe contracten moeten ingaan, 1 januari 2018, erg dichtbij.

„Ik heb goede hoop dat we eruit komen”, zegt Jan Mesu, de verantwoordelijk wethouder in Bergen en woordvoerder namens de zorgregio Alkmaar. „Het tussenvonnis geeft een soort afkoelingsperiode. Er is een verschil van inzicht over de prijzen voor de zorg, maar het is niet zo dat we vechtend over straat gaan.”

Het gaat in dit geschil over zorg die volgend jaar ingaat. Voor de kinderen die nu al zorg ontvangen in de regio, loopt die gewoon door, ongeacht of instellingen ook in 2018 een contract hebben met de gemeenten voor jeugdzorg.

Geen gevaar

Er is in veel regio’s strijd over de kosten van de jeugdzorg. In Zuid-Holland besloot het Erasmus Medisch Centrum bijvoorbeeld überhaupt niet aan de aanbesteding door Rotterdam-Rijnmond mee te doen. Het ziekenhuis biedt hoogspecialistische zorg aan jongeren, bijvoorbeeld aan anorexiapatiënten die zowel lichamelijke als psychiatrische hulp nodig hebben, maar zag dit type jeugdhulp niet terug in de aanbestedingstekst van Rotterdam-Rijnmond. De aanbesteder is nu met het ziekenhuis in gesprek om alsnog zorg voor 2018 te regelen. Voor kinderen is de zorg niet in gevaar, liet gemeente Rotterdam eerder namens de regio weten. Ook in de nabijgelegen regio Dordrecht, waar veertien gemeenten samen de jeugdzorg inkopen, hebben instellingen de inkoop aan zich voorbij laten gaan, zo meldde NRC onlangs.

Lees meer over de situatie in Dordrecht: Nu is de rek in de jeugdzorg er echt wel uit

De jeugdbeschermingsorganisaties William Schrikker Groep en het Leger des Heils weigerden deelname aan de inkoopronde omdat de regio een te lage prijs voor de zorg zou bieden. Bij die prijzen zou het bieden van verantwoorde zorg volgens die organisaties niet mogelijk zijn. Gevolg van het besluit van de twee instellingen is dat het in die regio voor enkele honderden kinderen – wier ontwikkeling in het geding is wegens misbruik, vechtscheiding, verwaarlozing – onzeker is of zij vanaf 2018 dezelfde jeugdbeschermer houden die hen nu begeleidt.