Column

Na debat vol ‘feitigheden’ kan Rutte aan het bier - en regeren

De Haagse Stemming Vandaag is dag 9 van kabinet-Rutte III. Schrijf je in om deze als nieuwsbrief per mail te ontvangen.

Met souplesse en deemoedigheid huppelde Mark Rutte door het debat over zijn derde regeerakkoord. Alleen zijn onderbouwing van het afschaffen van de dividendbelasting - die lijkt ingestoken door VNO, maar meer nog door Shell - was niet overtuigend.

DE UITGESTOKEN HAND: Het was de buiging die eraan zat te komen. Al weken hamerde Lodewijk Asscher op één groot bezwaar tegen het regeerakkoord: een weinig concrete bezuiniging op de wijkverpleging. Maar die is van de baan. Natuurlijk omdat ook de regeringspartijen liever niet snijden in deze zorg aan huis, maar vooral om de PvdA (negen zetels) te paaien en Asschers luide kritiek te doen verstommen. Het was in twee dagen debat de belangrijkste geste om de oppositie tegemoet te komen. Kees van der Staaij, goed voor drie zetels, kreeg de door hem gewenste Nederlandse vlag in het parlement.

Deemoed: Rutte deed meer toezeggingen aan de oppositie. Klaver mag komen meepraten over de Klimaatwet, het kabinet zal de uitslag van het referendum over de ‘sleepwet’ serieus nemen, en zo meer. Maar hij was fel over zijn politieke tegenstanders. Hij verweet Geert Wilders “slappe hap” en probeerde Jesse Klaver weg te zetten als kleine jongen in een eikeltjespyjama, die bovendien “zo bevriend is met die bootjessmokkelaars”. Al bood de premier voor dat laatste zijn excuses aan. Politiek verslaggevers Marike Stellinga en Thijs Niemantsverdriet zagen een deemoediger Rutte dan de afgelopen jaren. “Bij zijn derde regeringsverklaring stelde Rutte zich bescheidener op, zich duidelijk bewust van de kwetsbaarheid van zijn coalitie. Af en toe was er de bekende bravoure, maar dat duurde meestal kort. De premier wilde zijn opponenten vooral te vriend houden.” Andere kranten zagen juist een sleetse, gesterkte of onvermoeibare premier.

Shell-lobby: Wat Rutte hielp, is dat zijn voornaamste uitdagers van de afgelopen jaren nu zijn ingekapseld: Sybrand Buma en Alexander Pechtold. Vooral die laatste - debater in hart en nieren - heeft zichtbaar moeite met zijn rol als zwijgende toehoorder. Rutte had het tijdens het debat opvallend veel zwaarder met het linkse blok dan tegenover de rechtse partijen waarmee de VVD electoraal concurreert. Vooral de motivatie voor het afschaffen van de dividendbelasting voor buitenlandse investeerders kon hij niet uitleggen aan Asscher en Klaver. Nee, Rutte kon geen enkele econoom noemen die het een goed idee vond, maar hij had van internationale bedrijven gehoord dat het belangrijk was. Van wie dan precies, wilde Klaver weten. Hij kreeg geen antwoord van de premier, maar redacteur Philip de Witt Wijnen ontdekte dat Shell al begin vorig jaar lobbyde voor deze maatregel. De multinational waar informateur Gerrit Zalm commissaris is.

Feitigheden: Dijkhoff, na zijn eigen spreektijd op woensdag volledig afwezig in het debat, kopieerde in zijn tweede termijn Ruttes gewoonte om tegenstanders te recenseren. Hij kwam met het neologisme ‘feitigheden’ voor de valse statistieken waarmee vooral Thierry Baudet had geprobeerd het debat over het referendum en migratie naar zijn hand te zetten. “Dingen die klinken als de waarheid, die misschien ook nog wel met een zelfgemaakt grafiekje onderbouwd worden, maar die niet waar zijn: een samenraapsel, een combinatie van allerlei factoren en rekensommen net zo lang tot er uit die blender iets komt wat je zo kunt presenteren dat het je helpt”, omschreef Dijkhoff het. Op zich geen nieuw fenomeen in het parlement, maar wel een mooiere term dan ‘alternatieve feiten’.

NIEUWE BEDRIJFSLOBBY’S: Airport Coordination Netherlands* is woedend op het kabinet, dat zou zwichten voor Russische chantage, blijkt vandaag uit een interview in NRC. In het FD morren werkgevers en verzekeraars dat zij ook in de nieuwe kabinetsplannen voor loondoorbetaling bij ziekte voor de kosten opdraaien.

BUITEN HET BINNENHOF: Jozias van Aartsen, die na zijn burgemeesterschap in Den Haag al interimde als commissaris van de koning in Drenthe, wordt waarnemend burgemeester van Amsterdam. Na een verbod van de plaatselijke burgemeesters is de ‘islamsafari’ van Geert Wilders in Molenbeek en Brussel afgeblazen. En Sint-Maarten accepteert de Nederlandse voorwaarden (een ‘integriteitskamer’ en militaire grenscontrole) aan noodhulp. De onwelwillende premier William Marlin werd om zijn verzet daartegen gisteren naar huis gestuurd.

STOLPNIEUWS: Een transfer van wereldformaat binnen NRC, Amerika-correspondent Guus Valk wordt komend jaar chef van de politieke redactie.

QUOTE VAN DE DAG:

“Wij hoeven niks meer te doen nu. We gaan aan het bier.”

Mark Rutte tegen zijn vicepremier Hugo de Jonge na 24 uur debat, verspreid over twee dagen.

* Correctie (3 november 2017): In de eerdere versie van deze nieuwsbrief stond dat Schiphol boos is op het kabinet, dat moest zijn Airport Coordination Netherlands, de onafhankelijke coördinator van de zogeheten ‘slots’ (tijdvakken om te starten en te landen) op luchthaven Schiphol. Deze wordt gefinancierd door Nederlandse maatschappijen en luchthavens.