‘Het klinkt zoals je droomt dat een orgel moet klinken’

Seung-Won Oh & Erik Bosgraaf

Groningen is een ‘nieuw’ Schnitger-orgel rijker. De ingebruikname wordt gevierd met een compositie van Seung-Won Oh.

Erik Bosgraaf en Sueng-Won Oh aan het werk. Foto Marieke Rodenburg/Deuss Music

Componiste Seung-Won Oh (1969) en blokfluitist Erik Bosgraaf (1980) hebben elkaar lang niet gezien – de laatste keer was een jaar geleden via Skype. Gezellig is het. Maar een echt interview wil de lichtelijk chaotische werkbespreking maar niet worden. De twee zijn te enthousiast over hun eerste samenwerking en over de mogelijkheden.

Tijdens het gesprek blijkt dat ze elkaar al een tijdje op afstand volgden, voordat Bosgraaf eindelijk de stoute schoenen aantrok en Oh vroeg of ze een stuk voor hem wilde schrijven. Dat het een stuk voor kerkorgel zou worden had niemand kunnen bedenken – Oh heeft geen enkele ervaring met het instrument. De compositieopdracht van het Schnitgerfestival bleek niettemin de perfecte gelegenheid. Oh componeert het stuk om de ingebruikname van het gereconstrueerde Schnitger-orgel in de Lutherse Kerk in Groningen luister bij te zetten. Onder de titel Mixtures brengen Bosgraaf, zijn barokensemble Cordevento en organist Matthias Havinga het zaterdag 4 november in première.

De veelbekroonde muziek van Oh heeft vaak een theatrale onderstroom en zit vol geheimzinnige timbres. Ze studeerde en werkte lange tijd in Nederland, maar woont inmiddels in Chicago, waar ze sinds 2011 compositie doceert aan DePaul University. Bosgraaf geldt als ’s werelds avontuurlijkste blokfluitist, die net zo lief (en net zo goed) Telemann als Boulez speelt, of zich juist uitleeft in vrije improvisatie.

In de Lutherse Kerk stond van 1699 tot 1896 een Schnitger-orgel dat de afgelopen tijd door de in Zwitserland werkzame, maar in Groningen geboren meesterbouwer Bernhardt Edskes gereconstrueerd is. Op YouTube is een video te zien van oudemuziekcoryfee Ton Koopman die het orgel uitprobeert en er zeer over te spreken is : „Het klinkt zoals je droomt dat een orgel moet klinken”, aldus Koopman.

Ook Oh is vol van het Schnitger-geluid, maar in deze fase van het compositieproces ziet ze vooral problemen. Ze is een twijfelende perfectionist die graag ‘onmogelijke dingen’ wil. Ze zoekt de grens van het haalbare en gaat daar dan overheen. Enter Bosgraaf, die niets liever doet dan dingen die eigenlijk niet kunnen.

Deze eerste samenwerking maakt onderdeel uit van een groter project dat Oh en Bosgraaf voor ogen zweeft, waarin ook film een rol zal spelen. „Een onenightstand is niet interessant, noch voor de componist, noch voor de performer”, zegt Bosgraaf. Oh: „Een nauwe band over lange termijn verschaft je componeren diepte. Ik hou ervan om nauw samen te werken met een performer.” Bosgraaf: „Dat is het hele punt van dat jij geen dooie componist bent.”

Mixtures van Seung-Won Oh door Erik Bosgraaf (blokfluit), Matthias Havinga (orgel) & Cordevento XL, 4/11 Lutherse Kerk Groningen. Schnitgerfestival 31/10 t/m 5/11. Inl: schnitgerfestival.nl