Wat mag een doodziek huisdier kosten?

De Amerikaanse journaliste S. E. Smith verwerkte de dood van haar kat in een verhaal over schuldgevoel en (dieren)liefde.

Foto Juan Vrijdag/ANP

Van alle Nederlandse huishoudens met dieren, wonen er bij gemiddelde dierenfamilie 1,7 katten in. Iedere eigenaar belooft voor de aanschaf van een huisdier plechtig om er goed voor te zorgen, maar wat nou als een medische behandeling van je geliefde viervoeter duizenden euro’s dreigt te kosten, of je huisdier veel pijn heeft?

In een verhaal gepubliceerd op de website Longreads.com, beschrijft de Amerikaanse journalist S. E. Smith (voornaam onbekend) hoe twee sterfgevallen haar lieten nadenken over haar schuldgevoelens ten opzichte van haar dierbaren.

Smith adopteert kat Leila in 2012. Ze zit dan in een hokje in een dierenwinkel tentoongesteld, vlak naast de hamstervoeding. Een maand lang zat Leila met haar broertje opgesloten in een huis - haar baasje was spoorloos. De lokale sheriff breekt uiteindelijk de deur open na vele telefoontjes van bezorgde buren.

Eenmaal thuis gaat Leila op onderzoek uit en midden op de vloer van Smiths kantoor, sluiten mens en kat vriendschap. Kat Loki is minder content met de komst van het nieuwe speelmaatje. De twee kunnen elkaar niet uitstaan maar van een retourtje asiel wil Smith niets weten: het vertrouwen van een dier dat al een keer gedumpt is, beschaam je niet nog een keer.

I hesitantly brush her belly and she starts purring to herself, worming closer and closer across the floor until she collides with my leg and tucks her head under my knee. It comes to be one of her favorite places.

Dan wordt Leila ziek. Smith ontdekt het kleine knobbeltje onder de huid van haar kat als ze met het beest een avond op de bank zit. “Ik vind het heel naar voor je”, zegt de dierenarts over de telefoon. Zes- of zevenduizend dollar gaat het kosten om Leila nog een paar maanden in leven te houden. Vele autoritten naar de dierenkliniek, medicatie en een klaplong verder is Leila toch nog even thuis.

Naast de naderende dood van haar kat wordt Smith ook geconfronteerd met de dood van haar opa. Het telefoontje komt vlak voor Pasen. Smith helpt oma, regelt de praktische zaken. “Vergeet de ring niet. Dode vingers zwellen op”, zegt Smith. Opa’s as wordt uitgestrooid; Leila’s as wordt in een houten urn thuis afgeleverd.

Flashbacks van de bezoeken aan de dierenkliniek worden afgewisseld met verhalen uit het ziekenhuis. Steeds trekt Smith een vergelijking tussen de twee doden en vraagt ze zich af hoe ze met haar schuldgevoel om moet gaan: moet ze blij zijn dat haar geliefden uit hun lijden verlost zijn? Of moet ze zich schuldig voelen omdat ze hen liever wat langer bij zich had gehouden?

The family doesn’t want to leave with a plastic bag full of grandpa’s things, or an empty pet carrier, a collar that seems somehow smaller and dirtier now, tags jingling.

Niet ieder huishouden in Nederland heeft een Loki of Leila, maar we moeten allemaal een keer met de dood om leren gaan. En alleen om die reden is het verhaal van S. E. Smith al een aanrader - zelfs als je geen kattenmens bent.