Column

Vergeten

Gisteravond had ik weer eens een overspannen vriendin op de bank: ze snikte dat ze de dagen niet meer volhield. Ik stopte haar onder een deken en zette er een cavia bij terwijl ze doorsnotterde, dat de concurrentie moordend was, ze haar collega’s niet teleur wilde stellen maar het gewoon niet meer aankon. Zelfs leuke dingen waren de laatste tijd veranderd in moetjes: al haar vrije tijd ging op aan apathisch voor zich uit staren.

De laatste tijd hebben steeds meer vrienden vergelijkbare klachten. We werken allemaal te veel en te hard, iedereen weet allang dat het slecht is maar niemand doet er wat aan, want zo hoort het in ons land nou eenmaal: je mag pas uitrusten als je jezelf de ziektewet in hebt gewerkt. Mijn vriendin kalmeerde iets en zuchtte diep.

„Als ik alleen al aan mijn baan dénk, begin ik te trillen.”

„Nou ja”, zei ik, „je hebt dit vaker gehad. Wat deed je de vorige keren om te herstellen?”

„Dat is het frustrerende”, zei ze, „dat herinner ik me dus niet meer! Ik weet alleen dat het goed kwam, niet meer hoe.” Dat herkende ik. Telkens als ik eraf lig, vraag ik me af hoe ik mezelf in het verleden weer opraapte. Rust? Sporten? Een extra cavia?

„Het is toch idioot dat we dat keer op keer vergeten”, zei ze. „Dat is toch helemaal niet evolutionair verantwoord?”

„Ik weet niet of mensen in de oertijd overwerkt raakten”, zei ik. „Als die hun aandacht lieten verslappen werden ze meteen opgegeten door een neanderthaler.”

‘Misschien moet ik een mail naar mijn toekomstige zelf sturen”, zei mijn vriendin, „met tips en trucs voor de volgende keer dat ik overwerkt ben.”

Maar misschien draait herstel juist om grondig vergeten. In de laatste roman van Nicole Krauss, Donker woud uit 2017, zegt een van de personages dat leegte een voorwaarde is voor groei. God schiep Eva niet voor niets door uit Adam een rib te nemen: om ruimte te maken voor nieuwe ervaringen moet er wel plek zijn. Misschien werkt het ook zo bij overspannenheid: om te herstellen moet je loslaten waar je tegenop zag: het openen van je mailbox, een leeg Word-document, die ene collega. Ten slotte vergeet je dan per ongeluk ook hóé je jezelf erbovenop hielp, hoe je leegte schiep om weer verder te kunnen. En zo gaat alles weer goed, tot de volgende keer dat het misgaat, en je jezelf opnieuw moet leren vergeten om te vergeten.

heeft op deze plek een wisselcolumn met Marcel van Roosmalen.