Trump maakt met Powell een opvallend veilige keuze

Nieuwe voorzitter van de Fed

Jay Powell steunt de voorzichtige monetaire koers van Janet Yellen. Maar hij is voorstander van deregulering van de financiële sector.

Jerome Powell, de nieuwe voorzitter van de Federal Reserve, het Amerikaanse stelsel van centrale banken. Hij geldt als een man van continuïteit. Foto T.J. Kirkpatrick/Bloomberg

Met de voordracht van Jerome Powell als nieuwe voorzitter van de Federal Reserve, het Amerikaanse stelsel van centrale banken, heeft president Donald Trump een opvallend veilige keuze gemaakt. De 64-jarige ‘Jay’ Powell, een gouverneur bij de Fed sinds 2012 die in februari Janet Yellen moet opvolgen als hoofd van de machtige instelling, geldt als een kandidaat van continuïteit.

„Hij is iemand die consensus schept voor het degelijke monetaire en financiële beleid waar hij in gelooft”, zei Trump donderdag tijdens zijn voordracht van Powell in de tuin van het Witte Huis. „Ik vertrouw erop dat Jay de wijsheid en het leiderschap heeft om onze economie door alle mogelijke uitdagingen te loodsen.”

Op het eerste gezicht is het verrassend dat Trump heeft gekozen voor de ingetogen Powell, een bescheiden jurist en voormalig onderminister van Financiën onder oud-president George H.W. Bush. Sinds zijn aantreden bij de Fed, op voordracht van toenmalig president Barack Obama, heeft Powell geen enkele keer tegen het beleid van het bestuur gestemd – terwijl Trump de omstreden accommoderende koers van de Federal Reserve als presidentskandidaat juist heeft gehekeld.

Sinds zijn aantreden bij de Fed heeft Powell geen enkele keer tegen het beleid van het bestuur gestemd

Powell, een voormalige partner van de investeringsmaatschappij Carlyle Group die tussen 1997 en 2005 een fortuin verdiende aan Wall Street, maakte naam in Washington als een gematigde Republikein. Namens de neutrale denktank Bipartisan Policy Center lobbyde hij in 2011 tegen het plan van Conservatieve Republikeinen om verhoging van het schuldenplafond te blokkeren, wat ertoe zou hebben geleid dat de Amerikaanse overheid in gebreke zou zijn gebleven bij afbetalingen van de staatsschuld. De economische gevolgen daarvan zouden ernstig zijn, betoogde Powell, grondig voorbereid en kalm maar trefzeker.

Als beloning nomineerde Obama hem in 2012 voor een van twee open plekken bij de Federal Reserve, samen met de Democraat Jeremy Stein – een geslaagde poging om genoeg steun te krijgen van beide partijen in het Congres om de benoemingen erdoor te krijgen. Powell kreeg destijds ruime steun van de Senaat, die naar verwachting ook zonder veel tegenstand zal instemmen met zijn benoeming tot voorzitter.

Hoop op monetaire havik

Toch zaten niet alle aanhangers van Trump te wachten op de voordracht van een gematigde, voorzichtige Fed-baas. Tegenstanders van het jarenlange stimulansbeleid van de Fed hoopten dat de president een monetaire havik zou voordragen die de historisch lage rentetarieven versneld zou normaliseren. De naam van John Taylor werd genoemd, een econoom aan Stanford die felle kritiek heeft geuit op de uitzonderlijke monetaire maatregelen van de Fed in reactie op de economische crisis.

In plaats daarvan schuift Trump met Powell een kandidaat naar voren van wie wordt verwacht dat hij rentetarieven zal verhogen volgens het voorzichtige traject dat onder Yellen is ingezet. Investeerders vrezen geen monetaire schoktherapie van Powell. De Amerikaanse dollar kwam naar aanleiding van de voordracht onder druk.

En dat is waarschijnlijk precies de bedoeling. Trump en zijn medestanders wijzen er graag op dat de aandelenbeurzen bijzonder goed gedijen onder zijn presidentschap. Een plotselinge koerswijziging bij de Fed zou de ongekende beursrally van het afgelopen jaar onnodig in gevaar kunnen brengen. Dat risico heeft Trump niet genomen.

Continuïteit niet enige reden

Toch is continuïteit niet de enige reden waarom Trump voor Powell heeft gekozen. Als hij daar op uit was, had hij Yellen kunnen benoemen voor een tweede termijn van vier jaar. Het is gebruikelijk dat voorzitters van de Fed worden herbenoemd voor een tweede termijn. De directe voorgangers van Yellen, Ben Bernanke en Alan Greenspan, werden elk aangehouden door presidenten van de andere partij.

Yellen, de eerste vrouwelijke voorzitter van de Federal Reserve, is in 2013 voorgedragen door Obama. Onder haar voorzitterschap is de afgelopen jaren de werkloosheid gedaald tot het laagste punt in zestien jaar, en is normalisering van het monetaire beleid op gang gekomen. Herbenoeming van Yellen lag volgens velen voor de hand.

Hoewel Trump als kandidaat kritiek op Yellen heeft geuit, heeft hij haar en de Fed sinds zijn aantreden relatief met rust gelaten. Sinds zijn beëdiging heeft hij zelfs lovende woorden over haar gesproken. Bij de afvalrace om de benoeming, die door Trump werd gevoerd als een reality TV show, was Yellen onder de laatste van vijf kandidaten. Donderdag noemde hij haar „een geweldige vrouw die het fantastisch heeft gedaan.”

De president wilde echter een eigen stempel drukken op de Federal Reserve, zo heeft hij gezegd. Dat is nu aan Powell, die in tegenstelling tot zijn directe voorgangers geen econoom is, maar een jurist. Yellen en Bernanke zijn academische economen met een grondige kennis van monetair beleid; Powell heeft zich macro-economische theorie sinds zijn aantreden eigen moeten maken. Critici betwijfelen daarom of Powell de juiste man is als de economie opnieuw wordt geconfronteerd met een crisis.

Als jurist kan Powell zich echter onderscheiden op het gebied van de andere belangrijke taak van de Fed: toezicht op de financiële sector. In tegenstelling tot Yellen, die voorstander is van streng toezicht op de banken om herhaling van de financiële crisis te voorkomen, heeft Powell zich uitgesproken voor versoepeling van de regels. Hij staat open voor herziening van de Dodd-Frankwetgeving om banken strenger aan banden te leggen. Ook kan wat hem betreft de zogeheten Volcker Rule, die inhoudt dat banken niet mogen speculeren met het geld van klanten voor hun eigen gewin, worden herzien.

Steun van Steven Mnuchin

Omdat Powell, met zijn achtergrond aan Wall Street, voorstander is van deregulering van de financiële sector, genoot hij steun van onder meer minister van Financiën Steven Mnuchin. Evenals Randal Quarles, die vorige maand werd benoemd tot vicevoorzitter van de Fed op het gebied van bankentoezicht, past hij binnen het streven van de regering-Trump om overheidsheidsregels te verminderen.

„Ons financiële stelsel is zonder twijfel sterker en veerkrachtiger dan voor de crisis”, zei Powell donderdag aan de zijde van Trump. „Banken zijn zich meer bewust van de risico’s die ze lopen en beter in het beheer van die risico’s. Hoewel regulering en toezicht na de crisis hebben geholpen om die vooruitgang te boeken, zal ik met mijn collega’s blijven werken om ervoor te zorgen dat de Federal Reserve op zijn hoede blijft en kan reageren op veranderende markten en nieuwe risico’s.”