Separatisten hebben negen martelaars

Catalonië

Negen Catalaanse ministers kwamen donderdag voor de rechter. Ze zitten nu vast. ‘President’ Puigdemont blijft in Brussel.

De afgezette Catalaanse minister van Buitenlandse Zaken, Raul Romeva, zwaait als hij en zes van zijn ambtgenoten samen de rechtbank in Madrid betreden. Foto Susana Vera/Reuters

De Spaanse rechter Carmen Lamela kent geen pardon voor Carles Puigdemont en zijn zelfverklaarde regering van de republiek Catalonië. Ze worden verdacht van rebellie, opruiing en malversaties met publiek geld.

Donderdag werden negen bewindslieden in afwachting van verder onderzoek in voorarrest overgebracht naar gevangenissen in de omgeving van Madrid. De rechter zou vrijdag beslissen over een Europees arrestatiebevel tegen de mensen die niet kwamen opdagen: ‘president’ Puigdemont en vier van zijn ministers. Ze verblijven in Brussel en weigeren naar Madrid te gaan. De rechter wilde donderdag niet ingaan op het aanbod van Puigdemont om hem via een video-verbinding te verhoren.

De opsluiting van de negen ministers in Madrid kwam keihard aan bij de Catalaanse separatisten. Ze spraken onmiddellijk van „een politiek proces”. Puigdemont en zijn ministers zullen op weg naar de verkiezingen van 21 december ongetwijfeld worden afgeschilderd als martelaren. Puigdemont zelf zei donderdagavond op Catalaanse televisie dat de opsluiting van zijn ministers „een zware aanval op de democratie” is en „een klap” voor de komende verkiezingen. Bij het Catalaanse parlement in Barcelona verzamelden zich donderdagavond opnieuw demonstranten.

Afstand houden

Puigdemont zegt niet naar Madrid te willen afreizen voordat er garanties zijn voor een eerlijke rechtsgang. Maar, zei zijn Belgische advocaat donderdag, hij wil wel „meewerken met de Spaanse en Belgische autoriteiten”. „Het klimaat in Spanje is niet goed, het is beter om wat afstand te nemen”, zei advocaat Paul Berkaert.

De huidige patstelling ontstond nadat de Spaanse premier Mariano Rajoy afgelopen zaterdag, in reactie op de Catalaanse onafhankelijkheidsverklaring van de dag ervoor, artikel 155 van de grondwet in werking stelde om de regering van Puigdemont af te zetten. De autonome regio staat nu de facto onder curatele van ‘Madrid’. Van burgerlijke ongehoorzaamheid is sindsdien nauwelijks sprake.

De Catalaanse vicepremier Oriol Junqueras meldde zich donderdagochtend als eerste bij de rechtbank in Madrid, even na 8 uur. Ruim een half uur later stapten zeven ministers gezamenlijk naar binnen. Santi Vila, die al op 26 oktober was afgetreden, nog voor de onafhankelijkheidsverklaring, arriveerde als laatste, even voor 9.00 uur. Hij kan vrijdag op borgtocht vrijkomen, zo bepaalde rechter.

Voorarrest

De separatisten werden één voor één binnengeleid en antwoordden slechts op vragen van hun eigen advocaat. Ze beklaagden zich over „het gebrek aan juridische garanties” bij het proces.

Rechter Lamela nam aan het einde van de middag de eis van aanklager over en besloot tot opsluiting in voorarrest. Volgens de rechter bestaat een reëel gevaar dat de verdachten zouden vluchten. Dat baseerde ze mede op het wegblijven met Puigdemont en de vier andere bewindslieden. Santi Vila, die tot zijn opstappen steeds had aangedrongen op een dialoog, ging wel in op vragen van de rechter. Maar ook hij moest de afgelopen nacht in de gevangenis doorbrengen.

Dit artikel is op 3-11-2017 geactualiseerd.