Over dertigers die besluiten hun leven om te gooien

Redacteur Margot Poll signaleert welke boeken er ook nog zijn verschenen en kiest er steeds zes om kort te bespreken.

In zijn nieuwe gedichtenbundel treedt Anton Korteweg de ouderdom, het einde, ‘met lichte pen’ tegemoet. Het leven deugt. Althans op onderdelen begint met ‘Het ergst’, een herinnering die iedereen na de dood van zijn moeder zou kunnen voordragen.

Het ergst komt aan ’t begin. Gelukkig maar.
Dan heb je dat tenminste gauw gehad.
Je moeder heeft zich achter je gesloten.
Het huis is dicht. Je komt er nooit meer in.

Door het zuur naar het zoet, lijkt de dichter te zeggen, want hij liep dan wel achter op andere jongens, maar daar verbindt hij de volgende hoopvolle en geestige levensvreugde aan:

Ik werd pas later dan de meeste jongens groot
en ben vast later dan de meeste mannen dood.

Anton Korteweg: Het leven deugt. Althans op onderdelen. Meulenhoff, 76 blz. €18,99

De West-Friese arbeidersvrouw Trien de Haan-Zwagerman (1891-1986) was al ver in de dertig en moeder van twee dochters toen zij besloot haar leven helemaal om te gooien. Niet uit verveling, maar uit vaste overtuiging zichzelf te scholen om vervolgens de politiek in te gaan. Zij wierp zich op als een tweede Aletta Jacobs, blijkt uit de zeer interessant biografie Kom vrouwen, aangepakt! Ook Trien de Haan streefde naar gelijkheid tussen man en vrouw en richtte de NAS- Vrouwenbond op, met een radicaal feministisch programma. Haar politieke aspiraties uitten zich verder in vooraanstaande posities in de Revolutionair Socialistische Partij. In de oorlog werd zij opgepakt en blootgesteld aan de zware omstandigheden in het concentratiekamp Ravensbrück. Zij schreef er gedichten en brieven aan haar man en kinderen. Historicus Bart Lankester geeft Trien de Haan haar welverdiende plaats in onze vaderlandse geschiedenis.

Bart Lankester: Kom vrouwen, aangepakt! Prometheus, 344 blz. € 24,99

Thomas Eyskens schreef een lijvige biografie over de Vlaamse dichter, essayist en journalist Herman de Coninck (1944-1997). In het voorwoord van Toen met een lijst van nu errond schrijft Eyskens dat De Coninck ‘argwanend’ stond tegenover een eventuele biografie. Hij gaf toe zelf dan wel voyeuristisch te mogen zijn in andermans liefdesleven, maar hoopte dat niemand, en zeker zijn vrienden niet, te veel over zijn privéleven zou schrijven. In de biografie wordt zijn privéleven breed uitgemeten, op basis van autobiografische (liefdes)gedichten en essays van De Coninck en vele gesprekken met zijn familie, vrienden en collega’s. Zijn derde vrouw Kristien Hemmerechts met wie hij vijf jaar getrouwd was op het moment dat De Conink op een literair congres in Lissabon overleed aan een hartaanval, ging ooit drie maanden bij hem weg maar vat haar liefde ingetogen samen: ‘Ik hield van hem als noodzakelijkheid’. Dat neemt niet weg dat het overgrote deel van de biografie gaat over het werk, andere dichters, collega’s, uitgevers, recensenten en vrienden van Herman de Coninck.

Thomas Eyskens: Toen met een lijst van nu errond. Biografie van Herman de Coninck. De Arbeiderspers, 587 blz. € 34,99

‘Het zou vreselijk zijn als we niet om onze doden zouden kunnen treuren, denk je ook niet?’ Dat is de laatste zin van de novelle Liever horen we onszelf van Renate Dorrestein. Hiermee is de plot van het verhaal niet verraden, maar het geeft mooi weer dat het verhaal eerder uitkwam als luisterboek. Je ‘hoort’ dertiger Mila vertellen over haar grote liefde Dennis, die boos is weggevaren op het zeilschip van haar vader en haar op de steiger achterliet. De boot werd onbemand teruggevonden. Mila gaat een paar dagen logeren bij de moeder van Dennis om samen te hopen op een goede afloop. Tevergeefs? Mila wordt overmand door schuldgevoel.

Renate Dorrestein: Liever horen we onszelf. Geïllustreerd door Sylvia Weve. Querido, 94 blz. € 15

Eigenlijk zou de Canadese schrijfster Karen Connelly De depressie roman schrijven maar in plaats daarvan overhandigde zij haar uitgever vijftig pagina’s van ‘orgastische seks, bloemen en schoonmaken’. Dat werd de roman De meisjeskleedkamer , waarin hoofdpersoon Elize – getrouwd, eigen bedrijf en twee kinderen – de ‘elastische vreugde van fulltime buitenshuis zijn’ nastreeft. Welke bijna-dertiger kent het niet: druk, druk, druk, geen tijd voor elkaar, maar het zwemuurtje op de dinsdag en donderdag geeft zij niet op. Daar gebeurt het: zij wordt onder de douche aangetrokken door het lichaam van De Amazone en dat blijkt wederzijds. Wat volgt, is een seksuele relatie tussen twee vrouwen die hun beider veilige bestaan op de proef stelt, verwoest of juist verrijkt. Als het uitkomt, vat haar man Andrew het als volgt samen: ‘Seks is niet zo belangrijk als het opvoeden van kinderen. Seks is niet zo belangrijk als liefde.’ Maar het allerergste vindt hij haar leugens.

Karen Connelly: De meisjeskleedkamer. Oorspronkelijke titel The Change Room. Vertaling Rebekka W.H. Bremmer. Querido, 327 blz.19,99

Twee verhalen van Tomas Ross zijn opgenomen in de serie ‘Literaire juweeltjes’ waarin elke maand een gemakkelijk leesbare tekst verschijnt in een gebonden uitgave. Het eerste verhaal uit De schaduw en het mysterie van de denker gaat over de diefstal van het bronzen beeld De Denker, dat in 2007 met

andere beelden werd gestolen uit de tuin van het Singer Museum in Laren. Ross’ verhaal is gebaseerd op de detectives van Havank, met romanfiguur De Schaduw in de hoofdrol. Het verhaal bevat op waarheid beruste feiten zoals het achterlaten van snippers in de beeldentuin met daarop een herleidbaar adres. Het tweede verhaal zou ook zo maar op waarheid berust kunnen zijn, maar dat is niet bekend. Het verscheen eerder in de bundel Met ingehouden adem met spannende verhalen van verschillende auteurs.

Tomas Ross: De schaduw en het mysterie van de denker. B for Books, 64 blz. € 1,50