Cultuur

Interview

Interview

Vanwege capaciteitsgebrek op Schiphol krijgt de Russische vrachtmaatschappij AirBridgeCargo deze winter minder ruimte op Schiphol dan voorheen.

Foto Andrey Rudakov/Bloomberg

‘Boodschap is dat chantage loont’

Slotcoördinator Caroline Ditvoorst KLM leent na druk van de Russen wellicht slots uit aan vrachtvervoerder ABC. „Voor de rest van Europa is dit een slecht precedent.”

Angst voor de Russen. Een andere verklaring kan slotcoördinator Caroline Ditvoorst niet verzinnen voor de meegaandheid van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat in een conflict rond de Russische vrachtmaatschappij AirBridgeCargo (ABC). „Het ministerie geeft toe aan de Russische druk. Ik vind dat onbegrijpelijk. De Nederlandse boodschap is dat chantage loont.”

Vanwege capaciteitsgebrek op Schiphol krijgt ABC deze winter minder ruimte dan voorheen. Als drukmiddel dreigt Rusland met het sluiten van het Russische luchtruim voor KLM, waardoor vliegtuigen naar het Verre Oosten uren moeten omvliegen. De druk is groot: zaterdag loopt het Russische ultimatum af. Deze week is er onderhandeld over een oplossing. Die wordt waarschijnlijk dat KLM start- en landingstijden (slots) uitleent aan ABC.

Ditvoorst is directeur van Airport Coordination Netherlands, de onafhankelijke instantie die de start- en landingstijden op Schiphol toewijst aan de luchtvaartmaatschappijen. Schiphol bepaalt per zomer- en winterseizoen hoeveel vluchten er mogelijk zijn, de slotcoördinator verdeelt ze volgens Europese regels die alle partijen gelijk behandelen. Als uitvoerder blijft Ditvoorst bij voorkeur op de achtergrond. Maar voor dit onderwerp vraagt ze aandacht.

Wanneer werd duidelijk dat er een probleem ontstond met de vrachtvluchten?

„In de zomer hebben we met alle maatschappijen gesproken over de schaarste in het winterseizoen. De Nederlandse en Russische vertegenwoordigers van ABC waren meteen boos en dreigden toen al met overheidsacties. Ik heb het ministerie gewaarschuwd en er vervolgens niets meer over gehoord tot vorige week.”

ABC verliest slots omdat het bedrijf in het vorige seizoen niet alle slots heeft gebruikt zoals die waren toegewezen. ABC kon toch voorzien dat de ruimte op Schiphol schaars werd?

„Niet in deze mate. Alle partijen, inclusief Schiphol, zijn overvallen door de onverwacht snelle passagiersgroei van de laatste twee jaar. Dat kun je ABC niet verwijten. Nu Schiphol eerder dan verwacht vol zit zijn er minder slots beschikbaar dan vorige winter. Toen er nog voldoende slots waren, konden we compenseren. Nu niet meer.”

Bent u verbaasd over de bemoeienis van de Russische regering?

„Dankzij een eerdere functie weet ik dat ze vaker dreigen met het intrekken van de overvlieg – en landingsrechten. Rusland is het enige land ter wereld dat voorwaarden verbindt aan het recht om over het land heen te vliegen, in de luchtvaartverdragen met andere landen. Voor alle andere landen is dat recht vanzelfsprekend en geen inzet van onderhandelingen.”

Wat is uw rol in dit conflict?

„Geen. Ik word betrokken bij een probleem waar ik geen deel van uitmaak. Dit is een luchtvaartpolitiek conflict. Er is geen verband tussen slots en verkeersrechten. Het ministerie vraagt mijn hulp, maar dat is mijn taak niet. Ik moet toetsen of de voorgestelde oplossing, het uitlenen van slots door KLM aan ABC, in lijn is met de Europese regels. Het is een grijs gebied, dus dat wil ik uitzoeken.”

Wat vindt de Europese Commissie hier van?

„De toetsing ligt nu ter tafel. Probleem is dat de Europese wetgeving nauwelijks criteria bevat om deze samenwerking tussen KLM en ABC te toetsen. Het lijkt er echter wel op dat dit oneigenlijk gebruik is van de constructie tussen KLM en ABC. KLM werkt mee omdat zij per se die overvliegrechten wil behouden, dat is nog te begrijpen. Maar voor de rest van Europa is het een heel slecht precedent als het ministerie zich laat chanteren. Hoe gaan andere partijen vervolgens ruimte op Europese luchthavens afdwingen?”

Is het luchtvaartbeleid van het ministerie helder genoeg?

„In andere Europese landen wordt de slotcoördinator gesteund door de regering, in Nederland word ik onder druk gezet om niet te strikt te kijken. Deze kwestie met Rusland is een voorbeeld van hoe het niet moet. Ik draag graag bij aan een oplossing, maar wat er nu ligt is een kiem voor grotere problemen in de toekomst.”

Wat moet er gebeuren voor een echte oplossing?

„De overheid moet meer verantwoordelijkheid nemen. In Nederland schuift de overheid luchtvaartkwesties af naar andere partijen, bijvoorbeeld de Alderstafel. Dat zorgt voor problemen. Omdat Nederland vaag is in de uitleg van de Europese verordening en geen duidelijke nationale richtlijnen heeft, hebben we hier veel conflicten en rechtszaken. Dat is niet nodig. Neem de regie en zorg voor duidelijkheid, dat is mijn oproep aan de nieuwe minister.”