Amsterdam kijkt begerig naar groene polders Weesp

Talk of the Town

Al twaalf jaar wil Weesp fuseren, maar met welke gemeente? Er zijn nog twee opties. Het ‘afstandelijke’ Amsterdam of het ‘onervaren’ Gooise Meren?

Zicht op Weesp vanaf de Vecht, kort voor de kerktoren door brand werd getroffen. Foto iStock

In sommige delen van Europa zetten afscheidingsbewegingen de toon. Referenda, demonstraties, alles wordt uit de kast getrokken om onafhankelijk verder te gaan. Elders is het andersom: Weesp wil bij Amsterdam.

Althans, dat bleek maandag bij een bijeenkomst in de Grote Kerk van Weesp. Daar motiveerden de Weesper fractievoorzitters hun keuze voor een ambtelijke fusie met Amsterdam óf Gooise Meren (Bussum, Naarden, Muiden). Twaalf van de zeventien raadsleden kozen Amsterdam, inclusief coalitiepartijen Weesper Stadspartij (WSP), PvdA en GroenLinks. Op termijn rolt daar waarschijnlijk ook een bestuurlijke fusie uit; dan verliest Weesp (18.750 inwoners) zijn raad en college.

Dát er een ambtelijke fusie komt, ligt vast. Die is hard nodig, zegt Bas Jan van Bochove, waarnemend burgemeester van Weesp. „De organisatie staat onder druk. Onder onze ambtenaren zijn veel eenpitters. Als iemand ziek is, wordt het werk niet gedaan.”

Al in 2005 werd geconcludeerd dat de bestuurskracht van Weesp ondermaats is. Een fusie met Bussum, Naarden en Muiden strandde in 2012 echter in de Tweede Kamer, omdat draagvlak ontbrak bij de gemeenten zelf; Bussum wilde niet bij Weesp, dat toen een slechte reputatie had. In 2016 gingen de drie overgebleven gemeenten op in Gooise Meren.

Van die wrijving is weinig meer te merken. De burgemeester van Gooise Meren, Han ter Heegde, bakte vorige week een enorme taart op een andere avond in de Grote Kerk. „Wij hebben jullie nodig in de regio”, zei hij. Amsterdam wil met Weesp vanwege „de groene polders, de Vecht en de cultuurhistorie” laat een woordvoerder van locoburgemeester Eric van der Burg weten: „We willen Amsterdam niet tot de rand toe volbouwen.”

VVD, CDA en de lokale partij DSB kiezen voor de Gooise gemeente. Hun hoofdargument tegen Amsterdam: de afstand tussen burger en bestuur wordt dan te groot. „Weespenaren bemoeien zich graag overal mee”, zegt CDA-fractievoorzitter Jan Renzenbrink. Bovendien stromen dan ook de Amsterdamse problemen Weesp binnen, denkt hij. Lange wachtlijsten voor huurhuizen, leerlingen die uitgeloot worden. Andere inwoners vrezen dat Weesp bevolkt wordt door toeristen en coffeeshops.

„Amsterdam wordt geschetst als Sodom en Gomorra”, reageert Lars Boom, fractievoorzitter van WSP, met vijf zetels de grootste partij. Hij kiest voor Amsterdam, vooral vanwege de sociale voorzieningen. „Amsterdam is gul. Het heeft een veel beter kindpakket en armoedebeleid. In Weesp wonen weinig rijke mensen. We zijn niet Het Gooi.” Bovendien valt hij voor het ambtenarenapparaat van zo’n 15.000 man. Gooise Meren, pas op 1 januari 2016 ingesteld, moet zich volgens hem nog „uitvinden”.

Invloed

Coalitiepartner PvdA erkent het „risico” dat Weesp een kleine speler is in Amsterdam, zegt fractievoorzitter Duncan Borst, maar volgens hem kan het op lager bestuursniveau wel degelijk invloed uitoefenen. Dat klopt, zegt de woordvoerder van Van der Burg. „We hopen dat Weesp, net als de dorpsraden van landelijk Noord, Driemond en Sloten-Oud Osdorp, in een ‘stadsraad’ een gesprekspartner van de gemeente wordt.” Daarnaast zal Weesp met vier man in de stadsdeelcommissie van Zuidoost komen.

Ondertussen laten ook de Weespenaren van zich horen. Comité Zelfstandig Weesp verzamelde de benodigde 466 handtekeningen voor een raadplegend referendum. Maandag biedt voorzitter Bahman Khalafi ze aan.

Hoe overtuigend de raad ook voor Amsterdam koos, volgens Khalafi zal de meerderheid van de inwoners voor Gooise Meren kiezen. Eerdere peilingen wezen op een 50/50-verdeling.

Het liefst voegt Khalafi een derde optie toe: ‘geen van beide’. Maar dat gaat niet; de raad besloot al tot een fusie. Zijn comité verzamelde al eens 3.200 handtekeningen tegen een bestuurlijke fusie. Een ambtelijke fusie vindt hij prima.

Als het referendum doorgaat, zal de raad niet, zoals gepland, 9 november een besluit nemen. Ze zal moeten wachten op de uitslag van het referendum, die met de gemeenteraadsverkiezingen in maart zal plaatsvinden, zegt Boom (WSP).