Het Russische internet is sinds deze…

Het Russische internet is sinds deze week weer een beetje minder vrij. Maandag werd in Rusland een wet van kracht die het gebruik van VPN aan banden legt, software waarmee internetgebruikers hun sporen op het web kunnen maskeren en blokkades kunnen omzeilen. Ook andere anonimiseringssoftware wordt met de nieuwe wet ingeperkt, zoals het in in Rusland populaire Tor-netwerk, dat informatie voor verzending in stukjes knipt en via verschillende computers verstuurt.

In weerwil van wat veel media de afgelopen maanden schreven, behelst de wet geen algemeen verbod op VPN en Tor, maar worden aanbieders gedwongen om blokkades van bepaalde sites te respecteren.

Zo wordt het voor consumenten moeilijker om anoniem op internet te surfen en als illegaal bestempelde sites te bezoeken.

Rusland stelt dat de maatregel bedoeld is om 'extremisme' te bestrijden. In 2012 werd een wet van kracht die minderjarigen moet beschermen tegen ‘extremistische’ websites die kwalijk geachte informatie over drugs, kansspelen, zelfmoord en (kinder-)porno verspreiden. Sindsdien plaatste internet- en consumentenwaakhond Roskomnadzor al duizenden sites met illegale content, zonder tussenkomst van een rechter, op een gecentraliseerde zwarte lijst.

De precieze maatregelen in de nieuwe wet zijn nog onduidelijk, net als de manier waarop de autoriteiten denken te gaan handhaven. Zo zouden bedrijven zijn vrijgesteld van het verbod, maar is onduidelijk hoe omgegaan zal worden met publieke VPN-netwerken. Eerder meldden Russische media dat de wet zal worden gehandhaafd door veiligheidsdienst FSB en het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Het hoofd van het Doemacomité voor informatiebeleid, Leonid Levin, zei tegen de Russische nieuwssite RBC dat de wet enkel bedoeld is om toegang tot ‘illegale content’ te blokkeren, niet om gewoon surfgedrag van burgers te dwarsbomen. Maar critici zien in de wet een nieuwe poging van de overheid om het internet als plaats voor vrije meningsvorming aan banden te leggen. „Technologiëen die internetgebruikers helpen om censuur te omzeilen en hun privacy te beschermen, zijn cruciaal voor de online vrijheid van meningsuiting”, aldus Denis Krivosjeev, van Amnesty International.

Sinds Poetins herverkiezing in 2012 is het aantal Russen dat gebruik maakt van het anonieme Tor-netwerk gestegen van 20.000 naar 200.000 gebruikers per dag, zo schreef de Russische journalist Leonid Bersjidski in zijn column op Bloomberg.