Klimaat

Shell en de twee graden wereld

Oliemaatschappijen als Shell en BP hebben het klimaatakkoord van Parijs omarmd. In ieder geval in woorden. Maar ook in daden?

Foto Reuters

In een recent dubbelinterview met ecomodernist Marco Visscher en politicoloog Hein-Anton van der Heijden zei de laatste dat grote fossiele bedrijven als Shell en BP geen toekomst meer hebben en dat ze via hun steun aan het klimaatakkoord van Parijs alleen maar pleiten voor wat Van der Heijden noemt ‘een gereguleerde terugtocht’:

“Dat is het beste waar ze op kunnen hopen. De grootste vijf fossiele bedrijven plus vijfhonderd kleinere die van die bedrijven afhankelijk zijn, genereren ongeveer één derde van het mondiale bruto nationaal product. Het is ondenkbaar dat ze na de overgang naar een nieuwe economie nog steeds de vijf grootste bedrijven zijn.”

Nieuwe onderzoeken van twee Britse ngo’s lijken die visie te ondersteunen. De rapporten laten zien hoe de fossiele bedrijven met de mond belijden dat ze voorstander zijn van de afspraken uit het klimaatakkoord van Parijs, terwijl ze daar in hun daden nauwelijks vorm aan geven.
De organisatie ShareAction onderzocht wat Shell en BP hebben gedaan met de in 2015 aangenomen aandeelhoudersresolutie waarin werd gevraagd om meer openheid over de financiële risico’s van klimaatverandering voor het bedrijf en meer actie om te voorkomen dat aandeelhoudersgeld verloren gaat als het internationale klimaatbeleid strenger wordt.

Geen reductiedoelstelling

ShareAction concludeert in het rapport over Shell, dat het bedrijf wat meer openheid van zaken geeft. Verder zijn de eigen emissies in 2016 wat lager dan in 2015. Het bedrijf is echter niet van plan om zich vast te leggen op een reductiedoelstelling. Ook voelt Shell zich niet verantwoordelijk voor zogeheten ‘scope 3’ emissies, dat zijn de broeikasgassen die consumenten uitstoten door het gebruik van producten van Shell (met 80-90 procent het grootste deel van de emissies).

Volgens ShareAction heeft Shell een analyse gemaakt van de kwetsbaarheid van het bedrijf in een zogeheten ‘low-carbon’ scenario. Wat betekent voor Shell het IEA 450 scenario, waarin de concentratie van broeikasgassen niet boven de 450 ppm (delen per miljoen) mag uitkomen? Volgens het Internationaal Energie Agentschap is er daardoor een kans van 50 procent dat de temperatuurstijging onder de 2 graden Celsius blijft?
ShareAction stelt dat Shell bij die analyse uitgaat van een hoge olieprijs, waarvan nog maar de vraag is hoe realistisch die is. Het bedrijf heeft nog geen plannen om in de komende 10 tot 20 jaar het portfolio te verschuiven in de richting van ‘netto-nul’ emissies. Dat lijkt, schrijft ShareAction, in strijd met Shell’s verklaring dat het een duidelijke strategie heeft die in lijn is met ‘een 2 °C wereld’.
De aanbeveling van ShareAction is dat aandeelhouders hun pogingen om het bedrijf verder in de richting van meer duurzaamheid te sturen vergroten, als ze uiteindelijk hun geld niet kwijt willen raken.

Lees ook dit verhaal over een aandeelhoudersvergadering van Shell en de energietransitie.

Een van de wensen van ShareAction is de openbaarmaking van alle lobbygroepen, denktanks en adviesbureau waar Shell bij betrokken is. Dat is ook het thema van een rapport van Corperate Europe Observatory (CEO), die de invloed van lobbygroepen in Brussel onderzoekt . Zij berekenden dat olie- en gasbedrijven vorig jaar met ruim duizend lobbyisten 104 miljoen euro hebben uitgegeven om hun zaak te bepleiten.
CEO wijst erop dat de gaslobby succesvol lijkt te werken door gas voor te stellen als ‘groene’ energie, als ‘brug naar de toekomst’ en als relatief schoon. Daarmee dreigt volgens CEO de Europese energie-infrastructuur voor de komende 40 tot 50 jaar opgezadeld te worden met een gasnetwerk dat uiteindelijk niet rendabel zal worden. Het IEA heeft becijferd dat het gebruik van gas in 2040 ten minste 40 procent lager moet liggen dan nu om de doelstellingen van het klimaatakkoord van Parijs te halen. Dit lijkt nog niet echt op de gereguleerde terugtocht die Hein-Anton van der Heijden voor zich ziet.

Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.