Column

Referendumrel lastiger voor coalitie dan debat over regeringsverklaring

De Haagse Stemming Vandaag is dag 7 van kabinet-Rutte III. Schrijf je in om deze als nieuwsbrief per mail te ontvangen.

De ‘sleepwet’ wordt uitgesteld tot na het referendum. Vandaag beslist de Kiesraad of dat kan doorgaan. Welke coalitiepartij gaat na alle onenigheid echt campagne voeren voor de Wiv, als het in maart zover is? En oppositie voeren tegen Rutte III is zo simpel nog niet.

GEKOOIDE TIJGERS: Ein-de-lijk, zeven en een halve maand na de verkiezingen, kan de Tweede Kamer in debat met Rutte III. Om 10.30 uur leest de premier zijn derde regeringsverklaring voor en daarna kunnen de ‘gekooide tijgers’ van de oppositie los. Het nieuws over het oplopen van zorgpremies helpt hen daarbij. De zorg is meteen het enige terrein waarop de oppositie eensgezind is. Er komt kritiek van alle kanten, maar in dit regeerakkoord zit tegelijk voor elk wat wils. Eenvoudig is oppositie voeren tegen dit middenkabinet van vier partijen daarom niet, schetst politiek verslaggever Thijs Niemantsverdriet. Bovendien brengt de oppositie geen kabinetten ten val – dat doen regeringspartijen zelf. Wel kunnen oppositieleiders zich de komende dagen profileren. De vraag is of dat de in de Kamer gebleven coalitieleiders ook lukt. En hoe de debuterende Klaas Dijkhoff het doet.

REFERENTANTRUM: De coalitiepartijen zijn intussen vooral met zichzelf bezig, want de uitspraak van Sybrand Buma dat het CDA de uitslag van een sleepwetreferendum zal negeren, wordt hem niet in dank afgenomen. D66 is het ongelukkigst. De partij was eerder dit jaar voor het referendum en tegen de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv), maar heeft beide punten in het regeerakkoord verloren. Alexander Pechtold was “verrast” over Buma’s opmerking. Hij noemde deze gisteren “onverstandig” en geen coalitiestandpunt. De nieuwe D66-minister die over beide gaat, Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken), zweeg ongemakkelijk. Klaas Dijkhoff zei de uitslag van het referendum als “advies” te zien, maar hoopt mensen te overtuigen van de noodzaak van de anti-terreurwet. Zou de VVD nu dan echt campagne gaan voeren in aanloop naar het referendum, wat de partij bij het Oekraïneverdrag niet deed?

Uitstel/afstel: De wet waar het allemaal om gaat, wordt voorlopig nog niet ingevoerd. De nieuwe Wiv zou in januari ingaan, maar Ollongren moet vandaag aan de Kamer melden dat dat niet voor mei lukt. Een primeur van Liza van Lonkhuyzen, die gisteren als eerste van het uitstel hoorde. Het opschorten heeft volgens het ministerie niets te maken met de volksraadpleging, maar met de uitvoering van de wet zelf. De oprichting van de driekoppige toetsingscommissie loopt vertraging op. Die commissie moet controleren of de minister terecht toestemming heeft gegeven om ongericht grote hoeveelheden data van de kabel te onderscheppen. Met het uitstel vervalt wel een argument van voorstanders van de wet, dat die lastig is terug te trekken als de referendumuitslag negatief uitpakt.

KAMERGRAPHIC: Na de installatie van twaalf verse Kamerleden gisteren is de Tweede Kamer weer compleet. Wij zetten ze alle 150 in dit overzicht. Wat deden zij voor ze Kamerlid werden? En vormen ze een beetje een afspiegeling van de samenleving?

WAT WIJ LEZEN: Een uitgebreide reconstructie van het geheime anti-radicaliseringsproject van de wijlen burgemeester Eberhard van der Laan. Over geheimen voor de Amsterdamse gemeenteraad en wantrouwen tussen bestuurders en hun ambtenaren. Volgens sommigen is het door de escalatie rond dit project “gevaarlijker geworden in de stad”.

WAT WIJ VOLGEN: Om 10.00 uur bepaalt de Kiesraad of het sleepwetreferendum definitief door kan gaan. Hun openbare zitting is live te volgen. Op nrc.nl verschijnt het nieuws natuurlijk ook direct (spoiler: ja, het referendum heeft voldoende geldige handtekeningen opgehaald). Vanaf 10.30 uur hebben we bovendien een liveblog over het debat over de regeringsverklaring. Volg dat de komende twee dagen hier.

QUOTE VAN DE DAG:

“Wij pakken hier vooral de sukkels, in plaats van de mensen die rellen organiseren.”

Rotterdamse korpschef Frank Paauw, ‘portefeuillehouder voetbal’ bij de Nationale Politie, over het mislukken van de Voetbalwet die geweld rond wedstrijden moest terugdringen.