Iedereen is voor nieuwe verkiezingen in Catalonië

Catalaanse kwestie

De Catalaanse leider Puigdemont moet zich in Madrid melden. Maar nu is hij nog in Brussel om zijn zaak te bepleiten.

Carles Puigdemont, dinsdag in Brussel, „het hart van Europa”. Foto Olivier Hoslet/EPA

Carles Puigdemont moet zich donderdagochtend om 9.00 uur bij de rechtbank in Madrid melden. Doe hij dat niet, dan wordt zonodig een internationaal arrestatiebevel uitgevaardigd. Rechter Carmen Lamela besloot dinsdagavond de zelfverklaarde president van de ‘republiek Catalonië’ en diens ministers op te roepen voor verhoor op 2, 3 en 9 november. Ze worden verdacht van rebellie, opruiing en misbruik van belastinggeld.

Het is onduidelijk wat Puigdemont (54) nu gaat doen. Eerder op de dag zei hij op drukbezochte persconferentie in Brussel naar Spanje terug te zullen keren, als hij „voldoende garanties” krijgt voor een eerlijk proces. Hij is sinds maandag in de Belgische hoofdstad en wordt vergezeld door zeven leden van zijn regering. Hij is daar naar eigen zeggen om „in het hart van de Europese Unie” de Catalaanse kwestie daar aan te kaarten.

Puigdemont noemde de aanklachten tegen hem en de leden van zijn regering ongegrond. Hij benadrukte niet op de vlucht te zijn voor de Spaanse justitie. „Ik wil mijn verantwoordelijkheid niet ontlopen”, zei hij.

Op basis van artikel 155 van de Grondwet heeft de Spaanse premier Mariano Rajoy Puigdemont en zijn regering afgezet, na het uitroepen vorige week vrijdag van de Catalaanse onafhankelijkheid. Catalonië staat nu grotendeels onder curatele van ‘Madrid’. Op 21 december zullen er nieuwe regionale verkiezingen worden gehouden. Puigdemonts partij – PDecat – liet weten daaraan mee te zullen doen en Puigdemont zegt nu het resultaat ervan te zullen respecteren. „Zullen de aanhangers van Spanje en zij die het artikel 155 inroepen dat ook doen?”, vroeg hij dinsdag tijdens zijn persconferentie.

Lees ook: Gaan de Catalanen echt weg uit Spanje? - en elf andere vragen over het referendum

Afgelopen zaterdag nog liet Puigdemont in een opgenomen televisietoespraak weten niet eigenhandig terug te zullen treden. Hij riep het Catalaanse volk op „vreedzaam” de republiek te verdedigen. In de praktijk volgen de meeste ambtenaren en de Catalaanse politieagenten de orders vanuit de Spaanse hoofdstad.

In Brussel legde Puigdemont uit waarom hij naar Brussel was gereisd. „Onze regering had ervoor kunnen kiezen een strijd aan te gaan om de macht in Catalonië, maar we hebben ervoor gekozen geen geweld aan te moedigen.” Hij riep Europa op het geweld tegen de Catalanen te veroordelen.

In België leidt de aanwezigheid van de Catalanen tot grote onrust, ook al omdat aanvankelijk werd gedacht dat zij asiel wilden aanvragen. Puigdemont ontkent dat. De kwestie ligt moeilijk doordat de Vlaams-nationalistische partij N-VA de Catalanen en hun streven naar onafhankelijkheid steunen. Tegelijkertijd zit de partij in de federale regering en riskeert ze de coalitie op het spel te zetten.

De Belgische premier Charles Michel zei na de persconferentie dat Puigdemont over „dezelfde rechten en plichten als elke Europese burger” beschikt, „niet meer en niet minder”. Mocht er een Spaans arrestatiebevel komen, dan komt de bal opnieuw in België te liggen: de Brusselse raadkamer moet dan gaan bepalen of Puigdemont en zijn ministers uitgeleverd worden.

Het Spaanse hooggerechtshof wil ook de voorzitter van het Catalaanse parlement en een aantal andere belangrijke parlementariërs vervolgen.