Als het aan Trump ligt, gaat de aanslagpleger naar Guantánamo Bay

Terreur in de VS

Meteen na de aanslag in New York riep president Trump op tot een strenger migratiebeleid. De dader mag volgens hem als ‘vijandig strijder’ worden behandeld.

President Trump heeft het eerste etmaal na de aanslag in New York, waarbij dinsdag acht doden en twaalf gewonden vielen, aangegrepen voor het bepleiten van strengere immigratiemaatregelen en kritiek op immigratiestandpunten van de Democraten. De gouverneur van New York, de Democraat Andrew Cuomo, vestigde juist de aandacht op het feit dat de dader, de 29-jarige Oezbeek Sayfullo Saipov, pas radicaliseerde nadat hij in de VS was komen wonen.

Saipov werd na de aanslag door een agent in zijn buik geschoten en gearresteerd. In zijn truck werden messen gevonden, plus briefjes waarin hij eer bewees aan Islamitische Staat. Woensdag bleek dat de geradicaliseerde vrachtwagenchauffeur de aanslag weken voorbereidde, waarbij hij via sociale media instructies vond van IS. In het ziekenhuis zei hij trots te zijn op zijn daad.

Na de aanslag twitterde president Trump eerst woorden van deelneming. Maar onmiddellijk hierna kondigde hij in een serie tweets aan dat wat hem betreft de screening van migranten veel strenger zal worden. Het migratiebeleid moet „harder, slimmer en minder politiek correct”, aldus Trump woensdag. „We zijn zo politiek correct dat we bang zijn om wat dan ook te doen.” Hij kondigde aan het visumprogramma waarmee Saipov in 2010 de VS in kwam, zo snel mogelijk stop te zetten.

Lees meer over terroristen uit Oezbekistan: Oezbekistan worstelt met de aanpak van terreur

Daarnaast ging Trump tegenover journalisten grif in op de suggestie van de Republikeinse senatoren John McCain en Lindsey Graham om Saipov als vijandig strijder aan te merken, wat hem onder meer het recht op een advocaat zou ontnemen. „Stuur hem naar Gitmo [Guantánamo Bay, red.]. Dat zou ik zeker overwegen. We moeten ook straffen verzinnen die sneller en strenger zijn dan de straffen die deze beesten nu krijgen”, aldus de president.

Tijdens zijn campagne dreigde Trump verschillende malen met harde antimigratiemaatregelen als reactie op een eventuele aanslag op Amerikaanse bodem. Na zijn aantreden kwam Trump onder meer met een inreisverbod voor burgers van sommige moslimlanden. Maar dit is in rechtbanken tot nu toe steeds tegengehouden.

Toch is zeer de vraag of strenger migratiebeleid Saipov had tegengehouden. Hij woonde al sinds 2010 in de VS, en radicaliseerde pas na verschillende tegenslagen in Ohio en Florida. Gouverneur Cuomo omschreef hem als „een binnenlandse jihadist”.

Saipov kwam de VS binnen via de Diversity Visa Lottery, een programma dat visa verloot in landen met weinig migratie naar de VS. Dit werd in de jaren negentig bedacht door de huidige Democratische leider in het Congres Chuck Schumer, maar werd deel van een wet die door beide partijen werd gedragen en door George W. Bush werd getekend. Later was Schumer voorstander van een migratiehervorming die de visumloterij zou hebben gestopt. Maar deze hervorming werd door Republikeinen in het Congres tegengehouden.

Fox News-commentatoren als Trumps voormalige adviseur Sebastian Gorka en website Breitbart begonnen Schumer, die senator is voor New York, woensdag de schuld van de aanslag te geven. Trump noemde het Diversity Visa Lottery-programma vervolgens op Twitter een „schoonheid van Chuck Schumer”.

„Het is kennelijk niet te vroeg om een aanslag te politiseren”, reageerde Schumer via hetzelfde medium. Zo verwees hij naar de standaardreactie van Republikeinen als Democraten na een groot schietincident oproepen tot inperking van wapenbezit.

Schumer en andere Democraten riepen Trump op zijn aangekondigde bezuinigingen op antiterrorismeonderzoek terug te draaien. Ook vergeleken Democraten Trumps daadkracht van woensdag met het uitblijven van maatregelen na de massaschietpartij in Las Vegas vorige maand, waarbij een blanke Amerikaan 58 mensen doodde en 546 verwondde.