Column

Uitzending Pauw laat zien waarom slachtoffers zwijgen

Zap Maandag zat de man die door Jelle Brandt Corstius van verkrachting wordt beschuldigd bij Pauw, samen met zijn advocaat. Slachtoffers van seksueel geweld zagen wat er kan gebeuren als je je mond opendoet.

Jeroen Pauw, Gijs van Dam en Peter Plasman in 'Pauw' (BNNVARA)

Maandagavond om tien uur stuurde Jelle Brandt Corstius een tweet: „Ik begrijp dat ik nu iets hoor te zeggen. Maar ik zou niet weten wat.” Een uurtje eerder had het televisieprogramma Pauw laten weten dat daar advocaat Peter Plasman te gast zou zijn, samen met zijn cliënt, de man die door Brandt Corstius een week geleden van verkrachting was beschuldigd. Een naam werd nog niet genoemd. Blijft u vooral kijken!

De bewuste naam stond twintig minuten voor aanvang van Pauw op de site van het AD: een zekere Gijs van Dam.

De uitzending begon met twee lege stoelen. Jeroen Pauw kondigde aan dat wanneer Plasman en zijn cliënt zouden aanschuiven, de andere gasten de talkshowtafel zouden verlaten – dat privilege had Plasman afgedwongen. Eerst werd er nog gepraat over Trump, het protestantisme, seks en Kevin Spacey. Goedele Liekens zei iets doms over #MeToo, maar Goedele Liekens is een bijzaak.

De onbekende gast bleek inderdaad Gijs van Dam te heten, een televisieproducent van wie ik nog nooit had gehoord. (Jelle Brandt Corstius ken ik, via via, wel een beetje.) Van Dam zat er niet om excuses te maken. Hij stelde dat hij vijftien jaar geleden inderdaad seks had gehad met Brandt Corstius, maar dat die seks van beide zijden vrijwillig was geweest. „Ik ben standrechtelijk geëxecuteerd, zonder enige vorm van proces op basis van een gelogen verhaal.” Inmiddels stond zijn naam in beeld met daaronder de tekst ‘doet aangifte tegen Jelle Brandt Corstius’.

Wat Van Dam betreft was het in 2002 gewoon een nacht van „twee jongens in een dronken bui” aan het einde van de opname van het programma Villa BvD in het Kurhaus. Hij deed de productie, wat volgens hem neerkwam op dingen als glazen water neerzetten, Brandt Corstius was stagiair. Van grote machtsverschillen zou geen sprake zijn geweest.

Zo gebeurde precies waar Brandt Corstius vorige week in Trouw voor vreesde: „Het is zijn woord tegen mijn woord. Er zijn geen getuigen, ik ken – voorlopig – geen andere incidenten. Als het tot een rechtszaak zal komen is de kans groot dat hij mij succesvol beschuldigt van smaad, en ik een tweede hypotheek op mijn huis kan nemen om de schadevergoeding te betalen.” Dus noemde Brandt Corstius geen naam - maar nu presenteert de ander zich aan 940.000 mensen en heeft hij toch een advocaat achter zich aan.

Lees ook hoe Joyce Roodnat na twee weken #MeToo de balans opmaakt: #MeToo zal nooit meer weggaan.

Jeroen Pauw stelde scherpe vragen, al bleef het aan de schoongeveegde tafel hoe dan ook een gesprek waar maar één partij zijn standpunt uiteen kwam zetten. Advocaat Plasman benadrukte inconsequenties in het verhaal van Brandt Corstius. Diens smaad was volgens hem al een ‘voltooid delict’ toen hij Trouw zei wie er gebeld moest worden voor wederhoor. Hij noemde diens handelwijze ‘manipulatief’ en ‘geraffineerd’. Dat was op zichzelf manipulatief en geraffineerd, maar daar heeft een advocaat natuurlijk voor doorgeleerd.

Ik vroeg me af wat er zou zijn gebeurd als de mannen vóór publicatie van het stuk rechtstreeks contact hadden gehad – of dat verschil had gemaakt. Dat hangt natuurlijk af van wat er vijftien jaar geleden precies is gebeurd en gevoeld. Ik zie geen reden waarom Jelle Brandt Corstius daarover zou liegen. Zoals het voor een buitenstaander niet is uit te sluiten dat Van Dam zich van geen kwaad bewust was.

Wat ik zeker weet: er hebben slachtoffers gekeken. Hun is 22 minuten angst aangejaagd. Zij zagen wat er kan gebeuren als je je mond opendoet: niet geloofd worden, weggezet worden als leugenaar en manipulator. Dat is waarom mensen zwijgen.

Heeft een aanklacht van Jelle Brand Corstius zin? en vier andere juridische vragen: Verkrachtingszaken zijn lastig en complex