Puigdemont: ‘Ik ben niet in Brussel om politiek asiel aan te vragen’

De Catalaanse leider respecteert de door Madrid uitgeschreven verkiezingen in december.

Carles Puigdemont tijdens zijn aankomst bij de Brusselse Press Club. Foto EPA / Stephanie Lecocq

De Catalaanse leider Carles Puigdemont is in Brussel om de Catalaanse kwestie “in het hart van de Europese Unie” aan de kaak te stellen, zo zei hij dinsdagmiddag tijdens een persconferentie. Aan persaandacht geen gebrek: de Brusselse Press Club, gelegen in de Europese wijk van de Belgische hoofdstad, was afgeladen met journalisten. De aanklachten van de Spaanse regering tegen hem en de leden van zijn regering zijn niet gegrond, zo zei hij tegenover de wereldpers, maar hij is niet op de vlucht voor de Spaanse Justitie. Hij wil zijn “verantwoordelijkheid niet ontlopen”.

Gisteren werd duidelijk dat Puigdemont naar Brussel onderweg was nadat de Spaanse procureur-generaal hem en andere leden van de ontslagen regering wegens rebellie, opruiing en misbruik van belastinggeld had aangeklaagd. Waarom hij naar Brussel ging, was niet duidelijk. Het gerucht ging dat hij asiel zou willen aanvragen in België, maar dat ontkent hij. “Dit is ook geen Belgische politieke aangelegenheid.”

Verkiezingen in december

De afgezette Catalaanse leider respecteert de door Madrid uitgeschreven nieuwe verkiezingen in de regio op 21 december en het resultaat daarvan, vervolgde hij dinsdagmiddag. “Nu vraag ik aan de Spaanse regering: zullen de aanhangers van Spanje en zij die het artikel 155 inroepen, dat ook doen?” Puigdemont zei naar Spanje terug te zullen keren als hij “voldoende garanties” krijgt voor onafhankelijke rechtspraak en een eerlijk proces.

Puigdemont verwijt de Spaanse regering agressie en zei dat de reeks gebeurtenissen van de afgelopen tijd erop wijst dat de Spanjaarden “een aanval plannen tegen het Catalaanse volk en de regering die ik voorzit”. Hij benadrukte dat zijn regering pleit voor “gematigdheid”: “Wij willen altijd een oplossing met dialoog, maar die blijkt nu niet meer mogelijk.”

Dinsdagmiddag werd duidelijk dat het Spaanse hooggerechtshof ook een zaak wegens rebellie heeft geopend tegen de voorzitter van het Catalaanse parlement Carme Forcadell en andere belangrijke parlementariërs in de regio.

‘Geen geweld’

De klacht van de procureur “noopte ons tot actie”, aldus Puigdemont. “Onze regering had ervoor kunnen kiezen om de regeringstrouwe ambtenaren een strijd te laten aangaan om de macht in Catalonië, maar we hebben ervoor gekozen om geen geweld aan te moedigen.”

De zelfverklaard president van de republiek Catalonië noemde vier acties die zijn regering wel zal ondernemen. De eerste is al uitgevoerd: de Catalaanse regering is in Brussel om de acties van de Spaanse regering aan te klagen bij de EU. De Catalanen zullen de “politiek gemotiveerde” aanklacht tegen hen ook “politiek bestrijden”. Ze zullen proberen de toepassing van artikel 155 van de grondwet, waarmee Madrid het bestuur in Catalonië overneemt, tegen te houden. “We roepen ambtenaren die nog in dienst zijn op om te voorkomen dat de Catalaanse instellingen ontmanteld komen.” En tot slot gaan ze de “uitdaging” van de vervroegde verkiezingen op 21 december niet uit de weg. “We willen de handschoen opnemen, niet met geweld, maar wel in het stemlokaal.”

Onrust in België

In België zorgde de komst van de Catalanen sinds maandag voor grote onrust, zolang het gerucht nog ging dat Puigdemont wellicht op uitnodiging van de Vlaams-nationalistische partij N-VA was gekomen of asiel wilde aanvragen. Dit weekeinde liet de Belgische staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken van N-VA weten dat het voor Puigdemont “volgens de wet mogelijk” is om politiek asiel in België aan te vragen. Spanje was daarover niet te spreken, net als de Belgische premier, die de bewindsman opdroeg “geen olie op het vuur te gooien”. Sindsdien verbood hij al zijn ministers contact met Puigdemont.

De Catalaanse kwestie ligt moeilijk in België. De N-VA steunt de Catalanen en hun streven naar onafhankelijkheid. Tegelijkertijd neemt de partij deel aan de federale regering en riskeert ze de coalitie op het spel te zetten als ze het te direct opneemt voor de Catalanen. Als Puigdemont inderdaad asiel zou willen aanvragen, zou dat de Belgen internationaal in de problemen kunnen brengen.

De Brusselse premier Charles Michel reageerde na de persconferentie dat Puigdemont over “dezelfde rechten en plichten als elke Europese burger” beschikt, “niet meer en niet minder”. De EU heeft nog niet gereageerd op Puigdemonts laatste persconferentie. Puigdemont werd geweigerd bij het Résidence Palace, dat tegenover de Commissie ligt en onder de Belgische premier valt, zijn persconferentie te houden. Mocht er een Spaans arrestatiebevel komen, dan komt de bal opnieuw bij de Belgen te liggen: zij moeten dan bepalen of de Catalanen uitgeleverd worden.