‘Kabinet haalt eigen klimaatdoelen niet’

Doorrekening milieuplannen Als het regeerakkoord het uitgangspunt blijft, krimpt de uitstoot van broeikasgas de helft minder dan beoogd, berekende het PBL.

Zicht op de hoogovens van Tata Steel bij IJmuiden. Foto Koen van Weel/ANP

Het nieuwe kabinet gaat zijn ambitieuze klimaatdoelen niet waarmaken als het regeerakkoord het uitgangspunt daarvoor is. Dat blijkt uit berekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) naar aanleiding van het regeerakkoord van het kabinet-Rutte III.

Het effect van het nieuwe beleid is half zo groot als het beoogt, berekende het PBL. De uitstoot van broeikasgassen wordt dus minder beperkt dan nodig is. Er zullen „aanvullende maatregelen uitgewerkt moeten worden”, concludeert het PBL, de belangrijkste adviseur op het gebied van milieu.

Het PBL presenteerde maandagmiddag de doorrekening van de energie- en klimaatplannen in het regeerakkoord dat VVD, CDA, D66 en ChristenUnie hebben opgesteld. Oppositiepartij GroenLinks had om de doorrekening gevraagd, met brede steun van andere oppositiepartijen.

Zoals de kabinetsplannen er nu uitzien, neemt de uitstoot tot 2030 in Nederland slechts af met 35 tot 42 procent ten opzichte van ijkjaar 1990. Zonder nieuw regeringsbeleid zou de afname al uitkomen op 31 procent, bleek twee weken geleden uit de Nationale Energieverkenning. Bij veel voornemens van het kabinet, zoals de sluiting van kolencentrales en de afvang en opslag van CO2, zet het PBL vraagtekens bij het effect van de voorgestelde maatregelen. Het kabinet heeft forse ambities om CO2 op te slaan. Nog los van vraag in hoeverre dat haalbaar is, benadrukt het PBL dat de kosten ervan uit de bestaande subsidiepot moet worden betaald. Daardoor blijft er minder geld over voor de productie van duurzame energie.

De coalitie zet zwaar in op opslag van CO2. Lees meer over de klimaatplannen van Rutte III: Meer klimaatbeleid dan Europa eist

Door de maatregelen van het nieuwe kabinet zal in 2030 zo’n 11 tot 26 megaton CO2 minder worden uitgestoten. Volgens het Klimaatakkoord van Parijs zou de reductie voor Nederland 41 megaton moeten zijn. Aanvankelijk was de benodigde reductie zelfs 56 megaton, maar door meer productie van windenergie op zee en door meevallende energiebesparing is de lat lager komen te liggen. De mondiale reductie van broeikasgas moet ertoe leiden dat de stijging van de temperatuur onder de twee graden blijft.

Veel beleid nog niet concreet

Het PBL, de belangrijkste kabinetsadviseur op het gebied van duurzaamheid, benadrukt in zijn doorrekening dat veel beleid nog concreet moet worden. Minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat, VVD) heeft dat in een brief aan de Tweede Kamer bevestigd.

Tweede Kamerlid William Moorlag (PvdA) noemt het teleurstellend dat het milieubeleid nog zo „weinig substantie” heeft. „Het goede nieuws is dat de cheque voor 50 procent gedekt is. Maar het slechte nieuws is dat bij het beklimmen van een berg de bovenste helft altijd het moeilijkste is. Dat zal hier ook gelden.”

Greenpeace spreekt in een reactie van „een genadeloze afstraffing van het weinig concrete beleid”. Volgens Joris Wijnhoven, campagneleider klimaat bij de milieuorganisatie, moet een klimaatwet de boel in beweging krijgen. „Minister Wiebes heeft een knuppel nodig. Uiteindelijk gaat het vooral om meer geld.”

De plannen voor CO2-opslag werden na de presentatie van het regeerakkoord met veel kritiek ontvangen. Lees ook: CO2-opslag? Het kan een stuk slimmer