D66: referendum zal komst ‘sleepwet’ niet verhinderen

D66-leider Alexander Pechtold noemt uitspraken Buma (CDA) dat referendum genegeerd kan worden „onverstandig”.

Beeld Rob Engelaar

D66 ziet het niet gebeuren dat een referendum over de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten nog leidt tot intrekking van deze wet. Dat zei D66-leider Alexander Pechtold dinsdag in de Tweede Kamer. Hij vindt het intrekken van de wet, die de geheime diensten meer bevoegdheden geeft, „niet verstandig”. „In tijden van terroristische dreigingen hebben we een goede en een bij deze tijd passende wet nodig”, aldus Pechtold.

Pechtold reageerde op uitspraken van CDA-leider Sybrand Buma. Die zei afgelopen zaterdag in de Volkskrant het referendum als „een rest uit het verleden” te beschouwen en te willen dat het kabinet, dat het referendum wil afschaffen, de uitslag negeert. De wet moet er volgens Buma hoe dan ook komen in het belang van de staatsveiligheid. „Ik ga geen toneelstukje opvoeren en vind het eerlijk om te zeggen wat je gaat doen na het referendum”, zei Buma dinsdag in de Kamer. „Dat zeg ik liever nu dan achteraf tegen de Nederlanders.”

De Kiesraad maakt woensdag bekend of er een raadgevend referendum komt over de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv).

De wet geeft de geheime diensten meer bevoegdheden in de strijd tegen terrorisme. Het is vermoedelijk het laatste referendum dat wordt gehouden, want het nieuwe kabinet heeft afgesproken het raadgevend referendum af te schaffen. Door het raadgevend karakter van het referendum is de politiek niet verplicht de uitslag over te nemen.

D66 stemde in de Tweede en Eerste Kamer nog tegen de nieuwe ‘Wiv’, omdat de partij bedenkingen had bij onderdelen van de wet. In het regeerakkoord heeft D66 zich neergelegd bij de komst van de wet, maar daarin staan ook passages die de zorgen van D66 moeten wegnemen. Zo staat er onder meer dat van het „willekeurig en massaal verzamelen van gegevens van burgers in Nederland” door de geheime diensten geen sprake mag zijn. Critici van de wet zeggen de komst van zo’n ‘sleepnet’ juist te vrezen. Pechtold zegt dat de afspraken in het regeerakkoord moeten voorkomen „dat het tot praktijken komt die wij in onze rechtsstaat niet willen”.

Pechtold noemt de uitspraken van Buma dat de uitslag genegeerd kan worden „onverstandig”. De D66-leider vindt dat het kabinet „serieus moet omgaan met het wettelijk instrumentarium dat we hebben”. Pechtold kan zich voorstellen dat bij een stem tegen de wet het kabinet extra kritisch naar onderdelen van de wet zal kijken. VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff wil de uitslag van het referendum „naast de belangen van de staatsveiligheid leggen”. ChristenUnie-voorman Gert-Jan Segers wilde nog niet zeggen of de wet kan worden aangepast.