Onno Elderenbosch, groot kenner van ex-Sovjetstaten

De gisteravond mishandelde diplomaat is een van de meest centrale figuren op de ambassade in Moskou.

Onno Elderenbosch (60) geldt als een van dé Nederlandse topdiplomaten als het gaat om de landen van de voormalige Sovjet-Unie.

Eind jaren negentig was hij gestationeerd op de Nederlandse ambassade in Kiev. Hij werd daarna overgeplaatst naar de ambassade in Moskou. Daar speelde hij als derde man een belangrijke rol bij de vrijlating van Arjan Erkel, een medewerker van Artsen zonder Grenzen die in 2002 door gewapende mannen werd ontvoerd in Machatsjkala, de hoofdstad van de Russische deelrepubliek Dagestan, op de noordelijke Kaukasus. Erkel hield zich daar bezig met de opvang van vluchtelingen uit Tsjetsjenië.

Tijdens die gijzelingsaffaire ontpopte Elderenbosch zich al gauw als de spil van het crisisteam op de Nederlandse ambassade en gold hij als vertrouweling van de toenmalige ambassadeur Tiddo Hofstee. Toen de onderhandelingen van de Russische autoriteiten met de gijzelnemers geen resultaat opleverden, vertrok hij in de zomer van 2003 in zijn eentje naar de Dagestaanse hoofdstad Machatsjkala om in contact te komen met de gijzelnemers. Zijn gevaarlijke eenmansmissie was echter zonder resultaat. Erkel werd in april 2004 vrijgelaten, na betaling van 1 miljoen euro aan losgeld, waarvan 770.000 euro door het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken werd voorgeschoten omdat Artsen zonder Grenzen dat bedrag niet in kas had. Tussen het ministerie en de ngo ontstond daarna een juridische strijd over de terugbetaling.

Elderenbosch werd hierna ambassadeur in Georgië, waar toen Michail Saakasjvili president was. Saakasjvili en zijn vrouw Sandra Roelofs kende hij nog uit zijn tijd op de ambassade in Kiev, waar Roelofs op de consulaire afdeling werkte. In Georgië manifesteerde Elderenbosch zich als een van de best ingevoerde diplomaten van de lidstaten van de Europese Unie. Toen in augustus 2008 een korte oorlog tussen Georgië en Rusland uitbrak, moest hij de crisis bezweren die ontstond nadat de Nederlandse cameraman Stan Storimans van RTL in de stad was omgekomen bij een Russische beschieting.

In 2009 werd Elderenbosch benoemd tot gevolmachtigd minister op de Nederlandse ambassade in Moskou. Hij was nu de tweede man en diende onder twee achtereenvolgende ambassadeurs. Vloeiend Russisch sprekend en daardoor een ingewijde op het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken werd hij weer een centrale figuur op de ambassade, die Nederlandse correspondenten en zakenlieden bijstond wanneer ze in moeilijkheden waren geraakt. Toen zijn overplaatsing een jaar geleden aan de orde was, tekende hij voor een tweede termijn in Rusland bij.