Amsterdam werkte aan geheim antiradicaliseringsproject

Een eerder ontslagen ambtenaar werkte aan deze geheime beïnvloedingscampagne.

Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

De gemeente Amsterdam werkte aan een antiradicaliseringsproject waarbij islamitische jongeren via filmpjes op YouTube heimelijk beïnvloed zouden worden. Argwaan binnen de gemeente over betalingen rond dit project hebben mogelijk geleid tot het ontslag van een radicaliseringsambtenaar, deze zomer. Dat bevestigen bronnen van NRC na berichtgeving in weekblad Elsevier.

Het antiradicaliseringsproject ‘de Grijze Campagne’ zou bestaan uit filmpjes van een Marokkaanse-Nederlander die over zijn frustraties over de maatschappij vlogt en lijkt te willen overgaan tot geweld. Over een reeks van 25 vlogs zou hij langzamerhand een meer genuanceerde levenshouding aannemen. Jongeren zouden door het kijken van de video’s het voorbeeld van de vlogger kunnen volgen en minder vatbaar worden voor radicalisering. Het project komt uit de koker van de Ier David Kenning, die wijlen burgemeester Van der Laan adviseerde over radicalisering.

Geheim

Omdat niet bekend mocht worden dat de gemeente achter de vlogs zit, werd slechts een handvol ambtenaren erbij betrokken. Zij rapporteerden rechtstreeks aan de burgemeester. Twee ambtenaren werden vanuit de het programma Radicalisering en Polarisatie op het project gezet. Een Marokkaans-Nederlandse acteur werd ingehuurd om de filmpjes te maken. Vanwege het geheime karakter van het project declareerde hij via een apart opgerichte bv. Het leidde tot verdenkingen van belangenverstrengeling bij collega’s die niet van het project op de hoogte waren en de facturen niet konden thuisbrengen.

Burgemeester Van der Laan uitte in december 2016 in kleine kring zijn onvrede over de video’s omdat daarin geen aandacht werd besteed aan religie – een voorwaarde voor de doelmatigheid ervan volgens degenen die het project hebben bedacht en ontwikkeld. Van der Laan zou dit hebben geweten aan de moslimachtergrond van zijn ambtenaren. Hierna is het project stil komen te liggen.

Ontslag

Het hoofd van het programma Radicalisering en Polarisatie kreeg een reeks functioneringsgesprekken waarna zij zelf ontslag wilde nemen. Vlak voor haar vertrek is zij geschorst en met strafontslag gestuurd, vanwege “belangenverstrengeling”, schreef de burgemeester aan de gemeenteraad. Volgens hem schreef ze mee aan een offerte die ze zelf moest goedkeuren.

De advocaat van de ambtenaar, Christiaan Oberman, is een procedure begonnen tegen haar ontslag. Hij wil vooralsnog niet reageren. Het Openbaar Ministerie doet ook onderzoek voor een strafzaak; hierin wordt de vrouw verdacht van oplichting en valsheid in geschrifte. Een woordvoerder van het OM kon niet zeggen hoe ver het onderzoek is gevorderd. Diverse gemeenteraadsfracties eisen opheldering. De kwestie komt donderdag aan de orde in een commissievergadering.