Taalgebruik

Antropomorfismen mystificeren de wetenschap van techniek

Vorige week vond in de taal van de krant een opvallende begripsverschuiving plaats.

Computers en apparaten worden „slim”, dieren krijgen kindjes die overlijden door kindermoord en robots maken dankzij door mensen ingevoerde dataverwerking een bijna-menselijke evolutie door.

Nog even en er komen crematoria voor knuffelrobotjes om waardig afscheid te nemen. Antropomorfisme, het projecteren van menselijke eigenschappen en emoties op dieren en dingen, wordt taaltrendy, analoog aan het animistisch bezielen van beesten, stenen en wolken.

Misschien zijn zulke projecties bedoeld om complexe zaken als cognitieve eigenschappen en de werking van progressief sorterende algoritmen begrijpender te maken.

Dat verduidelijkt de werking van zaken en processen niet echt en resulteert zelfs in het mystificeren van wetenschap, waar activisten, moralisten en politici al te graag op inhaken, waardoor objectieve beoordeling in het gedrang kan komen.

Catalonië

Zelfstandigheid naar rato

Hans Maarten van den Brink beweert (Vertalers kunnen Spanje uit de crisis halen, 21/10) dat Catalaans wordt gesproken als vorm van grensbewaking. Ik kom er al 45 jaar en heb er sinds 2001 een vakantiehuis. Ik durf te beweren dat Catalonië de meest open regio van Spanje is, richting Europa en de rest van de wereld. Catalanen zijn juist trots op hun tweetaligheid. Bovendien spreken veel Catalanen Frans en steeds meer Engels. Ik spreek gebrekkig Catalaans, maar behoorlijk Castilliaans. Dat je Spaans spreekt wordt door de Catalanen enorm gewaardeerd.

Het gaat niet om geld – Catalanen dragen ruimschoots bij aan het welzijn van armere regio’s – noch om „folkloristische gebruiken in de sfeer van dans en acrobatiek” zoals Van den Brink schrijft. In tegenstelling tot de rest van Spanje is in Catalonië stierenvechten al jaren afgeschaft.

Het gaat om de jarenlange, vreedzame pogingen weer dezelfde autonomie te krijgen die na 2011 gedeeltelijk door Madrid is afgenomen. Om zelfstandig beslissingen te mogen nemen over regionale sociale en economische kwesties. Over bijvoorbeeld versoepeling van hypotheekschulden tijdens de crisis of het niet meteen afsluiten van gas en elektriciteit in koude wintermaanden.

Door hard werken is Catalonië, met Baskenland, uitgegroeid tot de welvarendste regio van Spanje. Niets voor niets dragen de Catalanen twintig procent bij aan het BNP, zonder daar nauwelijks iets voor terug te krijgen. Toch worden ze al jaren gekleineerd, onderdrukt en op hun plaats gezet.

Justitie en veiligheid

Veiligheid vóór justitie

De benaming van het ministerie van Veiligheid en Justitie wordt veranderd. Voortaan gaat Justitie vóór Veiligheid. Als argument wordt gehanteerd dat Justitie de basis is van onze rechtsstaat.

Dat is een kromme redenering, omdat volgens diezelfde rechtsstaat de burgemeesters wettelijk eindverantwoordelijk zijn voor de openbare orde – en inherent daaraan de veiligheid – in de maatschappij.

Prioriteit in hun beleid is het voorkomen van verstoringen, terwijl justitie pas om de hoek komt kijken wanneer er iets is gebeurd.

Beangstigend is dat politici niet (willen) inzien dat burgers niet eerst de dupe willen zijn van criminele activiteiten om daarna te mogen toezien hoe die criminelen justitieel worden aangepakt: als zij al worden aangepakt!


Oud-commissaris van gemeentepolitie

Correcties/aanvullingen

Lodewijk XVI

Onder de illustratie bij het artikel Temper de strijd tegen ‘privileges’ (27/10, p. 18) staat dat Lodewijk XIV is afgebeeld. Dat moet XVI zijn.