Rutte ging langs bij CU-fractie om crisis te bezweren

Formatie Rutte III

Toen teksten over medische ethiek uitlekten, hadden CU-Kamerleden grote twijfels over de formatie. Rutte hielp door zelf bij de fractie langs te gaan.

Midden in de formatie, dinsdagavond 15 augustus, is VVD-leider Mark Rutte langsgeweest bij de Tweede Kamerfractie van de ChristenUnie (CU) omdat in die partij crisis was ontstaan. De formatie mislukte die dag bijna: in de fractie was grote twijfel of de partij door moest gaan met onderhandelen nadat in het AD moeizame compromisteksten over medische ethiek waren uitgelekt.

CU-partijvoorzitter Piet Adema zag meedoen met VVD, CDA en D66 niet meer zitten en rekende op „een ongelukkig huwelijk”. Fractievoorzitter Gert-Jan Segers kreeg de rijen weer gesloten toen hij, net voor Rutte kwam, zijn fractie duidelijk maakte: „Als ik jullie niet meekrijg, weet ik niet of ik nog wel de juiste man op de juiste plek ben.”

Rutte kwam luisteren naar de kritiek van de fractie en legde uit dat VVD en D66 ook pijn leden door de teksten over medische ethiek. Hij beloofde zijn best te doen om aan de bezwaren van de ChristenUnie tegemoet te komen. Dat blijkt uit een reconstructie op basis van gesprekken, dagboekaantekeningen en bijeenkomsten van het formatieteam van de ChristenUnie vanaf het vroege voorjaar.

In juli kwam het ook al tot een bijna-breuk in de formatie van Rutte III. Een dag voordat de onderhandelaars met vakantie gingen, liepen Segers en zijn mede-onderhandelaar Carola Schouten van tafel. Ze waren boos over een tekstvoorstel over medische ethiek: volgens hen kwam het erop neer dat ze door de Kamer konden worden „ingehaald” met wetsvoorstellen die een verruiming van bestaande regels betekenen.

Dezelfde avond, toen ze weer terug kwamen, sloeg de stemming om. De VVD en D66 praatten over „vertrouwen” en zeiden dat de formatie hierdoor niet mocht mislukken. Segers zei later: „Op die avond is er echt iets veranderd.”

Bij de verdeling van de posten kreeg de CU niet wat Segers had gevraagd. Uiteindelijk kreeg de partij Landbouw voor Carola Schouten en een tweede minister op Onderwijs, Arie Slob. In een enquête vrijdag van Een Vandaag is Slob de politicus in wie kiezers het meeste vertrouwen hebben. Partijgenote Schouten is derde.

Ontgroening voor CU pagina 28-31