Panel: CDA onderhandelde beste over kabinetsposten

Haagse insiders

Ook VVD heeft goed onderhandeld, zeggen veel insiders, terwijl dat beeld de afgelopen week anders was.

De eerste ministerraad van Rutte III donderdag in de Trêveszaal. Foto Jerry Lampen / ANP.

Het CDA komt er bij de verdeling van de ministersposten het best vanaf. De christen-democraten hebben volgens een meerderheid van het politiek panel het meest effectief onderhandeld tijdens de formatie van het kabinet-Rutte III. Het CDA levert in het kabinet ministers van Justitie, Volksgezondheid, Financiën en Defensie. „De ministeries die goed bij hun achterban passen”, zegt een oud-D66-strateeg. Een lobbyist vindt dat het CDA erin geslaagd is „om – in verhouding met hun zetelaantal – gezichtsbepalende posten te krijgen.”

Anders dan de afgelopen week veel te horen was, denken veel panelleden ook dat de VVD goed onderhandeld heeft. „Sterk geprofileerde portefeuilles waar over het algemeen iets te winnen is”, zegt een oud-politicus van GroenLinks over de VVD-positie. Een andere insider sluit zich daarbij aan: „De VVD laat de ellende graag in handen van andere partijen.” Zowel D66 als ChristenUnie komt er volgens veel insiders bekaaid vanaf. Dat D66 geen klimaatminister levert, noemen velen een misser. Een oud-GroenLinks-politicus noemt de ministersposten die de ChristenUnie kreeg, Landbouw en Onderwijs, „juniorposten waar niet de koers van het kabinet wordt bepaald”.

Een grote meerderheid van het panel denkt dat premier Mark Rutte het in zijn derde kabinet moeilijker krijgt dan de afgelopen jaren. Regeren met vier partijen is moeilijker dan met twee, zeggen veel insiders, en ook de krappe Kamermeerderheid van één zetel is een onzekere factor. Wat het voor Rutte nóg moeilijker maakt, is dat de politiek leiders van de andere coalitiepartijen „onbetwist zijn” en in de Kamer blijven zitten „om de eigen partij kleur te geven”, aldus een D66’er. Een oud-VVD-minister denkt daarnaast dat Rutte zijn houdbaarheidsdatum nadert. „De trukendoos is bijna leeg. Schouderklopjes en een gulle lach zullen in deze combinatie minder werken.”

Hoge verwachtingen van Kaag, lage van Keijzer

Op de vraag wie de grote verrassing van Rutte III gaat worden, valt de naam van D66-minister Sigrid Kaag het vaakst. De nieuwe minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking wordt „buitengewoon deskundig” genoemd en is „diplomatiek genoeg om haar zin te krijgen”. Ook Ferdinand Grapperhaus en Wopke Hoekstra worden veel genoemd als bewindslieden die positief gaan verrassen. Zo noemt een PvdA’er Hoekstra „kundig, stevig, overtuigend en met oog voor zijn politieke opponenten”.

Mona Keijzer wordt het vaakst genoemd als de grootste teleurstelling van het nieuwe kabinet. Een oud-VVD-politicus denkt dat de overgang van oppositie naar het kabinet voor haar te groot is. Ook VVD-minister Halbe Zijlstra loopt de kans in het kabinet niet goed te presteren, denken meerdere insiders. Hij zou te weinig diplomatiek gevoel hebben, „zeker in combinatie met Kaag, die hem ver zal overvleugelen”, zegt er één.