Onafhankelijkheid

Teruglezen: Puigdemont roept op tot democratisch verzet

We sluiten het blog af

Wat gebeurde er zaterdag nadat het Catalaanse parlement voor onafhankelijkheid stemde?

  • Catalonië lijkt op weinig steun te kunnen rekenen in Europa. De voorzitter van het Europees Parlement Antonio Tajani zei zaterdagavond dat Spanje juist heeft gehandeld door nieuwe regionale verkiezingen uit te schrijven.
  • De Spaanse regering heeft zaterdagochtend officieel het bestuur overgenomen. Spanje kondigde het ontslag van de regionale leiders aan en liet weten de hoofdcommandant van de Catalaanse regionale politie te ontslaan.
  • De Catalaanse politie reageerde hierop door agenten op te roepen zich neutraal te gedragen en onpartijdig te blijven.
  • De regiopresident Carles Puigdemont maande in een videotoespraak op tot kalmte en riep op tot vreedzaam en democratisch proces.
  • De Zuid-Franse regio Occitanië heeft de leiders van Spanje en Catalonië opgeroepen met elkaar in gesprek te gaan.
  • Ondertussen kwamen zaterdagmiddag in Madrid enkele duizenden tegenstanders van de Catalaanse onafhankelijkheid bij elkaar om te demonstreren
  • Voorzitter Europees Parlement: Spanje handelt juist

    Spanje heeft juist gehandeld door nieuwe regionale verkiezingen uit te schrijven in Catalonië. Dat heeft Antonio Tajani, de voorzitter van het Europees Parlement, zaterdagavond gezegd.

    Tajani sprak zaterdag met journalisten, nadat hij het Vaticaan had verlaten na een bijeenkomst over de toekomst van Europa. Volgens hem is de positie van Europa duidelijk, meldt persbureau AP:

    "Niemand zal Catalonië ooit erkennen als onafhankelijk land. Het gehouden referendum was illegaal."

    De voorzitter van het Europees Parlement benadrukte dat de Catalanen straks de mogelijkheid hebben om te beslissen over wat voor soort regering zij willen. "Daarbij geldt dat alles volgens de Spaanse grondwet moet verlopen." Tajani maakte verder duidelijk dat de Europese Unie niet zal bemiddelen, "want dit is een Spaanse aangelegenheid".

    Puigdemont welkom bij verkiezingen

    De Spaanse regering vindt het prima wanneer Carles Puigdemont, de gewezen regiopresident van Catalonië, mee zou doen aan de regionale verkiezingen op 21 december. Een woordvoerder liet weten dat als Puigdemont politicus wil blijven, dat zijn goed recht is. Ook zei hij tegen persbureau Reuters:

    "Ik ben er vrij zeker van dat als Puigdemont meedoet aan deze verkiezingen, hij door kan gaan met het voeren van democratische oppositie."

    Puigdemont: van banketbakkerszoon tot zelfverklaard president

    Wie is Carles Puigdemont, de man die met Catalonië van geen wijken wil weten? NRC-journalisten Carlijn Teeven en Koen Greven maakten een profiel. Daarin schrijven ze dat Puigdemont als regiopresident van Catalonië altijd slechts één doel voor ogen heeft gehad: onafhankelijkheid.

    Tot zijn aantreden als hoogste bestuurder van Catalonië, begin 2016, is hij een lokale bekendheid in de provincie Girona. Hij wordt er op 29 december 1962 geboren als banketbakkerszoon in Amer – een dorpje dat eerder presidenten van Catalonië voortbracht.

    Zijn identiteit beschrijft Puigdemont als volgt:

    "Ik ben helemaal niet anti-Spaans. Maar ik voel me Catalaan. Zoals een perzik een perzik is en geen abrikoos. Niet beter, slimmer of mooier, maar anders."

    Lees hier meer.

    Franse regio roept op tot dialoog

    De Zuid-Franse regio Occitanië heeft de leiders van Spanje en Catalonië zaterdag opgeroepen om zo snel mogelijk met elkaar in gesprek te gaan, om zo de vrede te bewaren. Dat meldt persbureau Reuters. Occitanië, een regio met ruim vijf miljoen inwoners, grenst aan Catalonië.

    Carole Delga, de president van Occitanië (met hoofdstad Toulouse), benadrukte in een schriftelijke verklaring de bijzondere band van de Franse regio met Spanje en Catalonië.

    Het departement Pyrénées-Orientales, onderdeel van Occitanië, hoorde tot 1659 bij Catalonië. Toen werd een verdrag ondertekend waarmee een oorlog tussen Frankrijk en Spanje werd beëindigd. In Occitanië wordt door sommigen nog altijd Catalaans gesproken.

    Puigdemont: democratisch verzet tegen machtsovername Madrid

    In een videotoespraak heeft Carles Puigdemont opgeroepen tot een vreedzaam en democratisch proces tegen de machtsovername door Madrid. Hij maande de bevolking tot kalmte.

    "We gaan verder met het opbouwen van een vrij land."

    De zelfverklaarde president van Catalonië liet daarmee weten zijn ontslag door de regering in Madrid niet te accepteren, wat betekent dat hij volgens de Spaanse grondwet gearresteerd kan worden.

    De toespraak van Puigdemont was niet live, maar was volgens de Spaanse krant El Mundo vooraf opgenomen in zijn geboortestad Girona. Het is niet bekend waar Puigdemont zich op dit moment bevindt.

    Real Madrid op bezoek in 'onafhankelijk' Girona

    Ondanks alle politieke spanningen gaat de belangrijkste bijzaak voor veel Spanjaarden, de nationale voetbalcompetitie, gewoon door. Voor zondag staat een gevoelige ontmoeting op het programma: Real Madrid gaat op bezoek bij Girona, in de gelijknamige Catalaanse stad. Real Madrid wordt ook wel 'De Koninklijke' genoemd, terwijl Girona de club is van de weggestuurde regiopresident Carles Puigdemont.

    Real-trainer Zinedine Zidane zei in een persconferentie te hopen dat de wedstrijd er eentje zal zijn zoals alle anderen.

    "We gaan gewoon vanmiddag naar Girona, waar we morgen om 16.15 uur spelen. Voor ons hoeft het geen speciale wedstrijd te worden, het is een competitiewedstrijd en dat is dat."

    Volgens Spaanse media reist de selectie van Real zondag in een niet als zodanig herkenbare spelersbus naar het stadion van Girona. Dit deed Barcelona, dat dit weekend tegen het Baskische Atletico Bilbao speelt, overigens niet. Sommigen konden daar de humor wel van inzien:

    Politie Catalonië: beschermen burger eerste prioriteit

    De Catalaanse politie heeft in een eerste reactie na het ontslag van hoofdcommandant Trapero laten weten normaal te blijven functioneren. "Het beschermen en garanderen van de veiligheid van burgers is onze prioriteit", zo valt te lezen in een tweet.

    Twitter avatar mossos Mossos Protegir i garantir la seguretat de les persones és la nostra prioritat.
    Continuem treballant amb normalitat https://t.co/qFi4KQSoKf

    Zaterdagochtend ging er een interne memo uit naar alle agenten, die opriep neutraal te blijven in het politieke conflict tussen Barcelona en Madrid. Later op de dag staat een grote demonstratie gepland

    Demonstratie Madrid tegen afscheiding Catalonië

    In Madrid zijn enkele duizenden tegenstanders van de Catalaanse onafhankelijkheid samengekomen voor een demonstratie. Op het bekende Plaza de Colon werd bij de demonstratie het Spaanse volkslied gezongen.

    La concentración de la Fundación Denaes concluye con el himno de España en la plaza de Colón. Mucha menos gente que en la de ppios octubre pic.twitter.com/Rx2vcwiiPT

    — José Marcos (@jmarcos78) October 28, 2017

    Rust in Barcelona

    Waar vrijdagavond nog duizenden feestvierende en protesterende Catalanen op de been waren, is het zaterdagochtend volgens NRC-correspondent Koen Greven relatief rustig in Barcelona.

    Twitter avatar KoenGreven Koen Greven Plaza Sant Jaume is nu van de pers en de toeristen. https://t.co/OHLAQwfDw2

    Catalaanse politie roept op tot onpartijdigheid

    De Catalaanse politie heeft in een intern bericht agenten opgeroepen om zich neutraal te gedragen en onpartijdig te blijven, nu de Spaanse regering het bevel heeft overgenomen. Dat meldt persbureau Reuters. Zaterdagochtend werd bekend dat de hoofdcommandant, majoor Josep Lluis Trapero eveneens uit zijn functie is gezet.

    De Mossos D'Esquadra heeft zo'n 17.000 agenten in dienst, die zaterdag ook gewoon weer aan het werk moeten om demonstraties van de verschillende partijen in goede banen te leiden. Catalonië is niet onverdeeld gelukkig met de onafhankelijkheidsverklaring - er werd vrijdagavond in Barcelona ook gedemonstreerd voor een verenigd Spanje.

    Catalaanse ochtendkranten openen sober

    Aan de voorpagina's van de twee grootste Catalaanse kranten is weinig te zien van het onafhankelijkheidsfeest, een dag eerder in Barcelona. "Euforie begrensd door soberheid" kopt El Periódico de Catalunya zaterdag, boven een foto van het Catalaanse parlement waar de regeringsleiders staand het volkslied zingen.

    De grootste kop op de krant gaat daarnaast niet over de onafhankelijkheidsverklaring, maar over het ontbinden van het Catalaanse parlement door de regering in Madrid. El Periódico blikt verder vooruit op de verkiezingen van 21 december en op wat voor toekomst een Republiek Catalonië zou hebben, zonder steun uit Brussel.

    Twitter avatar EPsociedad ElPeriódico Sociedad La portada de EL PERIÓDICO del 28 de octubre del 2017 https://t.co/EUKLOJAYYE https://t.co/oLvZH66Xwi

    Ook de grootste Catalaanse krant, La Vanguardia, opent met de aankondiging van het ontbinden van het regioparlement en het bestuur van Carles Puigdemont. In de tweede kop op de voorpagina wordt ook de rol van de EU meegewogen. In Brussel werd terughoudend gereageerd op de onafhankelijkheidsverklaring van vrijdag. EU-president Donald Tusk liet weten Spanje als enige partij te zien in de kwestie.

    Twitter avatar Anligial Ana Ligia Portada de La Vanguardia del sábado 28 de octubre del 2017 https://t.co/HrY6P6FfsB https://t.co/2IrTvzw3NL

    Ook hoofdcommandant Catalaanse politie ontslagen

    De Spaanse regering heeft zaterdagochtend officieel verklaard het bestuur over de regio Catalonië te hebben overgenomen. In een formele bekendmaking wordt het ontslag van de Catalaanse politiek leiders aangekondigd, evenals dat van de hoofdcommandant van de Catalaanse regionale politie Josep Lluis Trapero. Het ontslag van Trapero als hoogste agent van de Mossos D'Esquadra was vrijdag nog niet aangekondigd.

    Hoofdcommandant Josep Lluis Trapero van de Catalaanse politie geeft eind augustus een persconferentie in Barcelona. Foto LLuis Gene / AFP photo

     

    De zelfverklaarde Catalaanse president Carles Puigdemont en twaalf andere politiek leiders worden niet langer betaald en kunnen mogelijk aangeklaagd worden als zij niet meewerken aan hun ontslag. Er is nog geen reactie gekomen van de politici uit Barcelona. Directeur Pere Soler van de Catalaanse regionale politie liet direct weten dat hij meewerkt aan zijn ontslag. In de verklaring ontbindt de Spaanse permier Rajoy verder het Catalaanse parlement en schrijft verkiezingen uit voor 21 december.

    Zo openen de Spaanse ochtendkranten

    Spaanse kranten blikken een dag na de onafhankelijkheidsverklaring van Catalonië vooruit op de verkiezingen die de Spaanse premier Rajoy heeft afgekondigd voor 21 december. Zo telt El Mundo de dagen af die Catalonië nog heeft onder Artikel 155. "55 dagen 155" luidt de veelzeggende kop op de voorpagina van de zaterdagkrant.

    Twitter avatar elmundoes EL MUNDO ☕️🗞 Buenos días. Esta es la portada de EL MUNDO de este 28 de octubre #felizsábado https://t.co/9sfS67lHce

    De grootste krant van Spanje, het in Madrid gevestigde El País, kiest zaterdag de kant van de Spaanse regering. De krantenkop op de voorpagina van de weekendeditie luidt: "de staat drukt de opstand de kop in".

    Twitter avatar trendinaliaES Trendinalia España Esta es la portada de @el_pais para hoy sábado 28: https://t.co/RrJLtGlYXU

    De rechts-conservatieve krant El ABC steunt de regering-Rajoy met een foto van de Spaanse coalitieleiders op de voorpagina. Met de Spaanse vlag over de achtergrond staat Pedro Sánchez-Castejón, die de socialistische PSOE leidt, links van premier Rajoy. Rechts staat Albert Rivera, de leider van de liberale partij Ciudadanos (Burgers). Rajoy werkte bij het in werking stellen van Artikel 155 met een brede steun in het Spaanse parlement.

    Nauwelijks steun voor onafhankelijk Catalonië

    Catalonië kan in Europa op weinig sympathie rekenen. De EU staat vierkant achter de Spaanse premier, Mariano Rajoy. Dat was in het verleden wel anders met de regio's in het voormalige Joegoslavië, schrijft Caroline de Gruyter.

    Lees hier haar hele verhaal: Catalonië heeft nog niet veel vrienden

    Catalanen steken vuurwerk af

    Bekijk hieronder een selectie van de foto's die vanavond genomen zijn in Barcelona. Voorstanders van de onafhankelijkheid steken vuurwerk af en zwaaien met Catalaanse vlaggen. Tegenstanders laten zich ook zien.

    De Catalaanse oproerpolitie houdt toezicht op demonstraten.
    Foto Francisco Seco / AP
    Voorstanders van de onafhankelijk steken vuurwerk af en zwaaien met Catalaanse vlaggen.
    Foto Santi Palacios / AP
    Voorstanders van de Catalaanse onafhankelijk houden borden in de lucht met daarop de tekst "vrijheid voor politieke gevangene Sanchez Cuixart".
    Foto Santi Palacios / AP
    Tegenstanders van de onafhankelijkheid worden tegengehouden door de oproerpolitie in Barcelona.
    Foto Francisco Seco / AP
    Voorstanders van de onafhankelijk steken vuurwerk af en zwaaien met Catalaanse vlaggen.
    Foto Yves Herman / Reuters

    Welkom in dit liveblog

    Een veelbewogen dag vrijdag in Catalonië, waarop de onafhankelijkheid werd uitgeroepen en de centrale regering van Madrid hard ingreep. Dit is de dag in vogelvlucht:

    - Vrijdagmiddag iets na 15.00 uur stemde het Catalaanse parlement voor onafhankelijkheid van Spanje.

    - Duizenden Catalanen gingen enthousiast de straat op om het historische feit te vieren, terwijl tegenstanders boos stoom afblazen, merkte correspondent Koen Greven.

    - Kort na de stemming in Catalonië gaf de Spaanse Senaat toestemming voor het in werking treden van artikel 155, zodat Madrid de macht over kan nemen in Catalonië.

    - De EU en ook veel belangrijke lidstaten op zichzelf en de VS reageren eensgezind en staan achter het optreden van de Spaanse regering. Ze erkennen de onafhankelijkheid van Catalonië niet en zien de Catalanen ook niet als formele gesprekspartner.

    - In een rechtstreeks uitgezonden tv-toespraak kondigde premier Rajoy nieuwe verkiezingen in Catalonië aan voor 21 december en zei hij het parlement te ontbinden.

    - Toch wordt 's avonds laat nog steeds feestgevierd op straat in Barcelona door vuurwerk afstekende separatisten.