‘Killing’ dominantie tekent zich nu al af

Schaatsen

Een nieuwe goldrush van de Nederlandse schaatsers op de Spelen van Pyeongchang? Al in aanloop naar de NK afstanden regende het toptijden.

Van het middenterrein tot in de catacomben, overal vielen coach Jac Orie en zijn begeleidingsstaf hun schaatsers in de armen in de gloednieuwe Gangneung Science Oval. Goud op alle afstanden bij de mannen: twee keer Kjeld Nuis (1.000 en 1.500 meter), twee keer Sven Kramer (vijf en tien kilometer), één voor Jan Smeekens (500 meter). Zelfs zonder Kramer was Lotto-Jumbo nog vertegenwoordigd in de gouden achtervolgingsploeg met de 35-jarige Douwe de Vries. ‘Goudsmid’ Orie zag dat het goed was. De WK afstanden 2017 als generale voor de Olympische Winterspelen, in februari 2018 op dezelfde baan.

Bij de vorige Spelen in Sotsji domineerden de Nederlandse schaatsers bijna hun sport kapot, met 23 van de 36 medailles. „Het deed mijn hart goed als Nederlander maar zo’n dominantie is killing voor het schaatsen”, oordeelde ISU-voorzitter Jan Dijkema vorig jaar in NRC. De internationale schaatsunie verhoogde het budget voor het breder ontwikkelen van de sport tot 7,4 miljoen euro. Maar of het genoeg is om straks in Zuid-Korea een nieuwe goldrush van het grootste schaatsland te voorkomen? Na toevoeging van het onderdeel massastart stijgt het aantal te winnen schaatsmedailles in Gangneung tot 42. En al voor de NK afstanden, dit weekeinde in Heerenveen de officiële start van het olympische seizoen, reden Nederlanders knetterhard.

Beter dan ooit

Kramer begon in oktober in Inzell met een Nederlands record op de ‘trainingsafstand’ drie kilometer: 3.37,45. Imponerend, hoewel hij daarmee slechts een tiende sneller was dan zijn Russische tegenstander Denis Joeskov. Zijn 1.45,49 (1.500 meter) en 6.11,40 (vijf kilometer) lieten een week later geen ruimte voor twijfel: beter dan ooit. Zoals ook ploeggenoot Nuis met een baanrecord op de 1.000 meter (1.08,24) meteen iedereen liet zien op welk hoog niveau hij nu al is. Tegenvaller voor de mannen van Orie: talent Patrick Roest brak zijn pols bij een val met de fiets en heeft nog tijd nodig om in de buurt te komen van zijn scherpe pr’s van vorig seizoen.

Bij de vrouwen zijn de ogen voor Nederlands eremetaal in eerste instantie nog altijd gericht op Ireen Wüst. Bij de WK afstanden won de kopvrouw van Team Justlease.nl vorig jaar goud op de drie kilometer en ploegachtervolging, plus zilver op de 1.500 meter. Net als leeftijdgenoot Kramer begint de 31-jarige Wüst aan haar vierde olympische campagne, net als hij wil ze drie keer goud. Maar anders dan Kramer toont Wüst traditioneel in oktober geen grote vorm. Ze kampt met een lichte buikspierblessure, bleek donderdag, waardoor ze op de NK afstanden dit weekend de kortste afstanden mogelijk overslaat.

Jorrit is gewoon een goede schaatser. Dat ga je niet verleren in een half jaar.

Sven Kramer over Jorrit Bergsma

Op de drie kilometer werd ze in Inzell verslagen door ploeggenoot Antoinette de Jong. Op de 1.500 meter was Marrit Leenstra sneller.

Indruk maakte de Plantina-sprintploeg van coach Gerard van Velde. „Die gasten trainen echt hard”, klonk het vanuit de concurrentie bewonderend in de Max Aicher Arena in Inzell. Wereldkampioen sprint Kai Verbij en Dai Dai Ntab zijn met hun 23 jaar potentiële debutanten op het olympische podium in Gangneung. Ntab declasseerde een week geleden in Heerenveen de rest op de 500 meter met een razendsnelle 34,66, slechts 0,14 boven zijn persoonlijke record. Verbij was net als teamgenoot Thomas Krol al snel op de 1.000 meter. Ook opvallend: olympisch kampioen Michel Mulder lijkt op de weg terug, met in Inzell direct al een 34-er.

Verweij bij de Russen

Op papier maakt ook Koen Verweij deel uit van Plantina, maar de flamboyante West-Fries traint sinds de zomer mee met de Russische ploeg van zijn oude TVM-coach Konstantin Poltavets. Of de Russen na recente dopingschandalen mogen meedoen aan de Spelen van Pyeongchang is nog altijd onzeker. Maar hard gaan ze in trainingen wel. Verweij klokte in Inzell in een duotreintje met Joeskov achteloos drie rondjes in 1.18. Met een 1.500 meter in 1.44,70 knoopte hij een paar dagen later aan bij de grote vorm waarin hij vier jaar geleden op 0,003 seconden het olympisch goud aan de Pool Zbigniew Brodka moest laten.

Jorrit Bergsma (Clafis) kiest met coach Jillert Anema naar eigen zeggen voor een rustiger opbouw van zijn seizoen. De olympisch kampioen op de tien kilometer van 2014 kreeg vorig jaar bij de WK afstanden een psychologische tik op de tien kilometer, die hij ondanks een uiterste krachtsinspanning verloor van Kramer. Zijn Friese rivaal zal ook niet wakker liggen van de 3.44,79 op de 3 kilometer die Bergsma onlangs in Inzell op de klok zette. Maar: „Jorrit is gewoon een goede schaatser”, rekent Kramer zich niet rijk. „Dat ga je niet verleren in een half jaar.”