Wilders vraagt rechter vergeefs zich terug te trekken

PVV-leider Geert Wilders blijft twijfelen aan de neutraliteit van de rechter in het hoger beroep in de ‘minder Marokkanen-zaak’. Maar hij ziet niet genoeg grond voor een wrakingsverzoek.

Foto Michel van Bergen / ANP

PVV-leider Geert Wilders heeft donderdagochtend de voorzitter van het gerechtshof in Den Haag, Jeanne Gaakeer, vergeefs gevraagd zich terug te trekken. Wilders, die in hoger beroep terecht staat in de bekende ‘minder Marokkanen-zaak’, uitte twijfels over de neutraliteit van Gaakeer, maar zag geen grond voor een wrakingsverzoek. „Ik heb daar één antwoord op”, zei Gaakeer daarop. „Ik zal mij niet verschonen.”

In de zwaar beveiligde rechtbank op Schiphol hebben deze week dinsdag en donderdag regiezittingen plaats in het hoger beroep. Zowel Wilders als het OM zijn in hoger beroep gegaan tegen de uitspraak van de rechtbank Den Haag van eind vorig jaar. Wilders vindt dat zijn vrijheid van meningsuiting onterecht is beknot, het OM vindt een veroordeling voor haatzaaien op zijn plaats.

Linkse activiste

De rechtbank oordeelde vorig jaar dat Wilders schuldig was aan discriminatie en groepsbelediging voor uitlatingen op 19 maart 2014, de avond van de gemeenteraadsverkiezingen. In een café in Den Haag vroeg Wilders destijds aan zijn aanhang of zij „meer of minder Marokkanen” wilden in deze stad en in Nederland. Wilders werd veroordeeld, maar kreeg geen straf opgelegd van de rechtbank.

Bij aanvang van het hoger beroep sprak Wilders afgelopen dinsdag zijn twijfel uit over de neutraliteit van Hof-voorzitter Gaakeer. Zij heeft vorig jaar als voorzitter van de stichting Gascaria een scriptieprijs uitgereikt aan een ‘linkse activiste’, volgens Wilders. Het ging om de Engelstalige scriptie No more Blablabla van een studente aan de Universiteit van Amsterdam over het thema ongedocumenteerde vreemdelingen. In het juryrapport staat dat de studente de prijs mede kreeg voor haar „persoonlijke betrokkenheid”.

Volgens Wilders zou deze ‘linkse activiste’ mede betrokken zijn geweest bij de organisatie van een demonstratie tegen Wilders en de Amerikaanse president Trump eerder dit jaar. Ook zou zij in het verleden betrokken zijn geweest bij een vluchtelingencollectief.

Persoonlijke betrokkenheid

Gaakeer bevestigde dinsdag dat zij lid was van de jury die de prijs heeft uitgereikt, maar zei dat zij de studente één keer heeft ontmoet, tijdens de prijsuitreiking. De scriptie zou gaan over een dispuut tussen de Nederlandse overheid en een organisatie die vluchtelingen ‘bed, bad en brood’ geeft. De wetenschappelijke kwaliteit van de scriptie werd niet vertroebeld door de persoonlijke betrokkenheid van de studente bij het onderwerp, benadrukte Gaakeer.

Ook gaf de voorzitter van het Hof een korte opsomming van haar wetenschappelijke nevenactiviteiten. De stichting Gascaria richt zich volgens de rechter op het „bevorderen van de studie naar het recht in relatie tot de humaniora” ofwel de geesteswetenschappen.

Na een kort schorsing nam Wilders zelf het woord en vroeg hij de rechter zich in hem, als verdachte, te verplaatsen. De PVV-leider noemde de uitleg van Gaakeer „onbevredigend”. Hij vond het „onbegrijpelijk” dat de rechter zijns inziens niet was ingegaan op de persoonlijke betrokkenheid van de studente. Wilders kreeg de indruk dat Gaakeer „sympathie” voor de groep illegale vluchtelingen had, in tegenstelling tot hijzelf en zijn politieke partij. Maar na overleg met zijn advocaat Knoops moest Wilders constateren dat er juridisch niet genoeg grond was voor een wrakingsverzoek.

Wilders heeft in het verleden vaker rechters proberen te wraken. Tijdens de eerdere behandeling van deze zaak bij de rechtbank Den Haag noemde Wilders rechter Elianne van Rens partijdig. Van Rens zou de getuige-deskundige rechtsfilosoof Paul Cliteur te kritisch hebben ondervraagd en zich over het gedachtegoed van de PVV hebben uitgelaten in de interviewserie Kijken in de Ziel. De wrakingskamer keurde het wrakingsverzoek destijds af.

Wilders plotseling vertrokken

Wilders zou aanvankelijk aan het eind van de regiezitting zelf nog een verklaring in de rechtbank afleggen, maar vertrok onverwachts na de middagschorsing. Zijn advocaat Geert-Jan Knoops zei later dat Wilders verplichtingen in Den Haag had wegens de beëdiging van het nieuwe kabinet. Wilders’ advocaat heeft het Hof onder meer gevraagd premier Rutte en toenmalig vice-premier Asscher en minister Opstelten (Justitie) te horen over hun uitlatingen over de ‘minder Marokkanen’-uitspraak. Als er niet meer duidelijkheid komt over de ruim 6.470 aangiften tegen Wilders in deze zaak, wil Knoops alle aangevers kunnen horen. Volgens Wilders heeft justitie het doen van aangiften gestimuleerd met het opstellen van standaard-aangifteformulieren tegen Wilders.

Advocaat-generaal Gerard Sta zei namens justitie dat dit geen „politiek proces” is en noemde het horen van politici irrelevant. Daarbij zei Sta dat standaard-aangifteformulieren zijn opgesteld, omdat er een ‘stormloop’ was op politiebureaus om aangifte doen. Standaard-aangifteformulieren worden vaker gebruikt, zoals bij aangiften tegen winkeldiefstal, Zwarte Piet, een islamitische universiteit en bijvoorbeeld de columniste Ebru Umar, bepleitte advocaat-generaal Sta. De advocaat-generaal vroeg het Hof om afwijzing van alle aanvullende onderzoeksvragen van Wilders’ advocaten.

Rechter in slaap

In de middag werd nog eenmaal kort geschorst nadat advocaat Carry Knoops opmerkte dat een van Wilders’ rechters in slaap aan het vallen was. „De luchtkwaliteit wordt er gedurende de dag niet beter op”, zei voorzitter Gaakeer. Het Hof doet 9 november uitspraak over de lopende onderzoeksvragen van Wilders in het hoger beroep. De inhoudelijke behandeling van de zaak begint naar verwachting mei volgend jaar.