Verkiezingen brengen diep verdeeld Kenia geen soelaas

Verkiezingsdag Kenia

De verkiezingen donderdag in Kenia leidden tot geweld in bolwerken van de oppositie. Ze zal president Kenyatta straks geen tel rust gunnen.

President Kenyatta stemde wel. Foto Siegfried Modola/Reuters

In Kiambu, het woongebied van de Keniaanse president Uhuru Kenyatta ten noorden van de hoofdstad Nairobi, staan lange rijen voor de stemlokalen. Hier geen boycot van de omstreden verkiezingen deze donderdag, waaraan oppositieleider Raila Odinga weigert mee te doen. „We stemmen allemaal op onze leider”, zegt de jonge Nick. „Kenyatta is goed voor Kenia”.

Bij de luidruchtige halte voor brommertaxi’s stapt Njoroge af. „Ik kom stemmen om Kenia uit de politieke problemen te halen”, zegt hij. „De politici, en vooral Odinga, hebben de Kenianen te lang gegijzeld met hun politieke spelletjes. Deze verkiezingen moeten daar een einde aan maken.”

Het contrast met de sloppenwijk Kibera ten zuiden van Nairobi, kan niet groter. In Kiambu wonen de Kikuyu’s, de stam van Kenyatta; in Kibera wonen de Luo’s die pal achter Odinga staan. Hier staan alleen ordetroepen bij de stemlokalen. De verkiezingsdag begon er met traangas en daarna volgden de inwoners massaal de oproep van Odinga voor een boycot. Maar ze protesteren niet vreedzaam, waartoe de oppositieleider had opgeroepen. Jongeren die schuilen in de schaduw van de bomen, spelen een kat-en-muisspel met de zwaarbewapende ordetroepen.

De verkiezingen van donderdag vloeien voort uit een eerder besluit van de Hoge Raad de stembusgang van 8 augustus nietig te verklaren.

Odinga’s aanhangers volgen hun leider doorgaans blindelings, maar het is onduidelijk in hoeverre de boycot op vrijwillige basis plaatsvindt. In de westelijke stad Kisumu, bastion van Odinga, durfden de meeste stembusfunctionarissen zich niet te vertonen en bleven verreweg de meeste stemlokalen gesloten. De enkeling die het waagde te stemmen, werd tegengehouden en kreeg te horen: „Als je wilt stemmen, ga dan maar naar Kiambu”. De Kiescommissie heeft al besloten zaterdag de verkiezingen in delen van West-Kenia over te doen.

In verscheidene oppositiegebieden braken kleine rellen uit en Kisumu bood soms de aanblik van een veldslag. Jongeren zetten wegen af en gingen de confrontatie met de ordetroepen aan, die behalve met waterkanonnen en traangas ook met scherp schoten. Volgens de politie kwamen in het hele land drie mensen om.

In andere delen van de oppositiegebieden bleef het rustig, maar langs de kust en in het woongebied van de Kamba was de opkomst laag. Dat scheept Kenyatta, onvermijdelijk de winnaar van deze verkiezingen, op met het probleem van een politiek en tribaal diep verdeeld land waarin de oppositie doorgaat met acties tegen de regering.

Buitenlandse waarnemer zijn maar beperkt aanwezig, uit angst voor geweld. Marietje Schaake, waarnemer namens de Europese Unie spreekt van „gemankeerde en kreupele verkiezingen”. Ze legt de schuld bij de politici. „Het is heel triest omdat de hoop op democratie veel beloftes met zich meebracht. Het lijkt erop dat er (met deze verkiezingen) grote stappen terug worden gezet, met name door toedoen van politici.”