Column

Na het bordes moet Rutte III meteen aan de bak

De Haagse Stemming Vandaag staat het kabinet-Rutte III op het bordes. Schrijf je in om deze als nieuwsbrief per mail te ontvangen.

Veel van de nieuwe ministers moeten al snel aan de slag met moeilijke en gevoelige dossiers. De taakverdeling in het nieuwe kabinet is sinds gisteravond bekend. En wie springt eruit op het bordes vandaag?

PATATGENERATIE: Dag 225 van de formatie is aangebroken en eindelijk staat het kabinet-Rutte III vandaag op het bordes. Het is een wit, monocultureel gezelschap, dat bovenal gekenmerkt wordt door hun leeftijd. De patatgeneratie heeft het bordes bereikt, concludeert NRC. Na deze lange formatie hebben de bewindslieden weinig tijd zich in te lezen: de moeilijke en gevoelige dossiers liggen op hen te wachten. Zo moet minister van Sociale Zaken Wouter Koolmees (D66) komend voorjaar al een polderakkoord zien te sluiten. Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat, VVD) moet razendsnel aan de slag met CO2-reductie en staatssecretaris Menno Snel (Financiën, D66) erft het hoofdpijndossier van de belastingdienst.

Visie?: Beoogd minister van Jusitie Ferdinand Grapperhaus kreeg gisteren nog een extra dossier op zijn toch al niet geringe stapel huiswerk: de financiering van rechtsbijstand. Uit een gisteren gepresenteerd rapport blijkt dat er veel te weinig geld is en de kwaliteit van de rechtsbijstand afneemt. NRC-columnist Lamyae Aharouay heeft haar hoop gevestigd op Grapperhaus, die ze eerder “zowaar op visie betrapte”. “Wil hij echt tonen hoe belangrijk de rechtsstaat is, dan kan hij meteen aan de slag met een fundamenteel onderdeel ervan: de rechtsbijstand.”

Powerdress: De opstelling op het bordes vandaag ligt vast, met in het midden de koning en de premier, daaromheen de vicepremiers en vervolgens de verschillende ministers op volgorde van de anciënniteit van hun ministerie. Niet voorgeschreven is de dresscode. Mannen dragen naar goed gebruik een donker pak, maar voor de vrouwen is het een stuk lastiger kiezen. De Telegraaf geeft vanochtend nog even een spoedles powerdressing en memoreert een paar historische flaters (“lompe laklaarzen”, “foute kleur”). Bij de mannen is de enige hoop voor spektakel gevestigd op CDA-minister Hugo de Jonge, die bekend staat om zijn flitsende schoenenkeuze. Zichtbaar zullen die in elk geval zijn: als vicepremier staat De Jonge vandaag naast de koning.

Milieuknoop: Hoe het constituerend beraad gistermiddag precies is verlopen, zullen we waarschijnlijk pas in de geschiedenisboeken lezen. Voor nu weten we alleen de uitkomst van de verdeling van de ministerstaken. Zo gaat ‘Wonen’ vallen onder Kajsa Ollongren (D66, Binnenlandse Zaken) en neemt zij ook het dossier ruimtelijke ordening van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat over. Staatssecretaris Paul Blokhuis (ChristenUnie, Zorg) mag de maatschappelijke dienstplicht gaan invoeren. De taakverdeling over milieubeleid roept nog wat vragen op: er is een minister van Economische Zaken en Klimaat, maar “Internationaal milieu- en klimaatbeleid” valt dan weer onder de minister voor Buitenlandse handel, terwijl “milieu” als dossier bij Infrastructuur en Waterstaat blijft. Ook opvallend: staatssecretaris van Migratie Mark Harbers mag zichzelf in het buitenland minister noemen.

Zwartmakerij: Nog voor ze vandaag officieel benoemd worden, ontstond over twee ministers de afgelopen week al ophef. De Israëlische partij Likoed Nederland claimde dat beoogd minister voor Buitenlandse handel Sigrid Kaag “nauw verbonden is met een terroristische organisatie”. Tom-Jan Meeus bekeek alle verwijten en verwerpt ze een voor een. Hij concludeert: dit was een “blinde behoefte aan zwartmakerij”. PVV-leider Geert Wilders wilde gisteren de benoeming van Ferdinand Grapperhaus op Justitie tegenhouden, omdat die niet hard genoeg zou willen optreden tegen Syrië-gangers. Een meerderheid voor zo’n debat kreeg Wilders niet, Grapperhaus kan zijn borst vast natmaken voor zijn eerste optreden in de Kamer.

Last-minute: Op de laatste dag van hun ambtstermijn, wisten drie bewindslieden uit Rutte II gisteren nog de aandacht te trekken. Aankomend Klimaatminister Eric Wiebes bracht op zijn laatste dag als staatssecretaris Financiën een rapport naar buiten waaruit bleek dat zijn fiscus wel heel veel gegevens over Nederlanders verzamelt. Ook kwam Wiebes met een waarschuwing: een miljoenentegenvaller voor het nieuwe kabinet dreigt. Zorgminister Edith Schippers sloot gisteren op de valreep toch een deal waarmee het geneesmiddel Orkambi in het basispakket kan worden toegelaten. En minister van Infrastructuur Melanie Schultz zette haar handtekening voor verbreding van de A4.

Stolpnieuws: Niet alleen de nieuwe ministers beginnen vandaag aan een nieuwe baan, ook onder voorlichters en spindoctors vindt een flinke shuffle plaats. Zo wordt CDA-spindoctor Bart van den Brink de politiek assistent (PA) van Hugo de Jong. Joanneke van den Nieuwboer, die nu voorlichting doet van CDA-Kamerleden over Veiligheid en Justitie, wordt de PA van Grapperhaus. ChristenUnie-spindoctor Jonathan van der Geer gaat met Landbouw-minister Carola Schouten mee en wordt haar PA.

WAT WIJ VOLGEN: De beëdiging van de kabinet-Rutte III, uiteraard. Het programma begint om 10.30 uur met de aankomst van premier Mark Rutte bij paleis Noordeinde, tien minuten later arriveren de overige bewindslieden. Om 11.05 uur worden de ministers beëdigd, vijf minuten later de staatssecretarissen. Om 12.00 uur volgt dan de bordesscene met fotomoment, waarna de nieuwe ministers voor een officiële overdracht naar hun eigen ministerie gaan. Om 16.30 uur begint de eerste ministerraad, gevolgd door een eerste borrel met Haagse verslaggevers.

QUOTE VAN DE DAG:

“Die moet een onverwoestbaar humeur hebben en geen enkele interesse in zijn eigen loopbaan.”

Scheidend staatssecretaris Eric Wiebes had gisteren nog een advies voor zijn opvolger Menno Snel.