Justitie doet opnieuw inval in mestsector

De doorzoekingen vonden plaats bij de biovergister van Bela Biogas en het hoofdkantoor van de Bela Group in Venlo.

Foto Remko de Waal/ANP

In een strafrechtelijk onderzoek naar fraude met mest en afval heeft de politie donderdagochtend invallen gedaan bij twee bedrijven in Venlo en Ysselsteyn. Het is de tweede actie van justitie deze maand in de mestsector in het zuiden van het land.

De doorzoekingen vonden plaats bij de biovergister van Bela Biogas en het hoofdkantoor van de Bela Group in Venlo. Daarbij is administratie in beslag genomen. In de installatie in Ysselsteyn wordt met afval vermengde mest vergist, en wordt groene stroom opgewekt. Met de restwarmte die ontstaat bij het vergisten wordt mest verhit (gehygiëniseerd) zodat het geëxporteerd kan worden.

Het Functioneel Parket vermoedt dat afvalstoffen zijn omgekat naar mest. De verdachten zouden daarbij gebruik maken van valse vervoersdocumenten. De bedrijven zouden hiermee meer dan één miljoen euro hebben verdiend.

De doorzochte bedrijven kregen voor het vergisten van het mest en het afval bovendien miljoenen euro’s subsidie van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), onderdeel van het ministerie van Economische Zaken.

Verdacht

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft Bela Group en nog vier bedrijven, waaronder de bio-vergistingsinstallatie, als verdachte aangemerkt. Ook twee bestuurders worden verdacht. De verdenkingen tegen de verdachten zijn valsheid in geschrifte, vervoer van afvalstoffen in strijd met de Milieuwet en handelen in strijd met de omgevingsvergunning. In de afgelopen vier jaar zou drie keer zoveel afval en dierlijke mest verwerkt zijn als de 34.000 ton die de vergunning toestaat.

Eén van de bestuurders is ook verdachte in een ander onderzoek van het Functioneel Parket; oplichting van de RVO met valse documenten voor circa 70.000 euro. Hij zou betrokken zijn bij het aanvragen van subsidie voor een mestverwerker die in werkelijkheid vermoedelijk nooit is geleverd.

Bela Group is met een omzet van 72 miljoen euro (2016) een van de grotere spelers in de mestsector in Zuid-Nederland. Het concern handelt in diervoeders, verwerkt mest en afval, heeft varkensbedrijven en is actief in de transportsector. Bela Group heeft bedrijven en deelnemingen in Nederland, België, Duitsland en Polen.

Stikstof in de Maas

In het onderzoek werkt de politie samen met het Waterschap Limburg, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en het Nederlands Forensisch Instituut (NFI). Het waterschap onderzoekt een incident uit september. Toen liep 25 ton vloeibaar stikstof uit een lekkende silo in het riool en 400 ton in de Maas. Het NFI heeft monsters genomen van stoffen in de installatie en op het terrein.

In een persbericht schrijft justitie: „Het vermoeden is dat de verdachten naast vergunde afvalstoffen ook niet-vergunde afvalstoffen in de installatie stopten. Indien er afvalstoffen – zoals bijvoorbeeld vervuild slib – de installatie in gaan, of verschillende afvalstoffen in verkeerde verhoudingen, dan kan het restproduct niet meer als mest verkocht worden.” Dat zou wel zijn gebeurd.

Tweede keer

Het is de tweede keer deze maand dat justitie invallen doet in de mestsector in Zuid-Nederland. Op 2 oktober zijn in een ander onderzoek naar mestfraude in Noord-Brabant vijf mensen aangehouden. Het gaat om twee veehouders en drie medewerkers van een bedrijf uit Stevensbeek dat mest verhandelt en vervoert.

Inspecteurs van de NVWA en de politie hielden de vijf aan op verdenking van sjoemelen met mestmonsters en valsheid in geschrifte. De vijf zouden zo de wettelijke regels omzeilen die Nederland moeten beschermen tegen illegaal dumpen van mest. Daardoor raakt het grondwater ernstig vervuild.

Te hoge fosfaatgehaltes en stikstofgehaltes in de bodem vormen een bedreiging voor de kwaliteit van het grondwater en de waterwinning. Daarnaast zijn er risico’s voor dier- en volksgezondheid indien bacteriën en ziektekiemen niet op juiste wijze uit organische stoffen (als dierlijke mest) gehaald worden.

Het Functioneel Parket: „Fraude met mest en afvalstoffen ondermijnt het stelsel van afspraken die we in internationaal verband gemaakt hebben over mest. Het zorgt voor concurrentievervalsing. Fraude met mest kan leiden tot overbemesting en dit zet het behalen van milieudoelen onder druk. Door te frauderen met mest en afvalstromen, kan veel geld verdiend worden. Voor de verwerking van afval moet betaald worden, terwijl met de afzet van mest geld verdiend kan worden.”

Bela Group was niet voor commentaar bereikbaar.